Najtrudniejsze dla wykładowcy jest mierzenie się z pytaniem, czy studiowanie ma sens, skoro wiedza jest na wyciągnięcie ręki i podana schludnie przez generatywną sztuczną inteligencję – mówi prof. Andrzej Rozmus, rektor Wyższej Szkoły Informatyki i Zarządzania z siedzibą w Rzeszowie. Dlatego tak ważna jest dbałość o dowartościowanie dobrych dydaktyków, również w procesie ewaluacji działalności naukowej.

W Polsce uczniowie chodzą na religię, plastykę, edukację zdrowotną, przyjaźń, demokrację. Mają wszystko oprócz podstawy. Bo nie mają regularnych zajęć wychowania fizycznego prowadzonych przez nauczycieli WF w klasach 1–3. W najważniejszym okresie rozwojowym dzieci pozbawiono dostępu do sportu, ruchu i pasji. I to nie przypadek. To efekt systemowych decyzji.

Zależy nam, by nauczyciele każdej specjalności - również matematyki czy fizyki - dostrzegali swój wpływ na rozwój społeczny uczniów. Szkoła powinna rozwijać kompetencje poznawcze, społeczne i osobiste równolegle - dlatego traktujemy je jako równie ważne - mówi Elżbieta Strzemieczna, kierowniczka Zespołu ds. Zmian w Systemie Edukacji w Instytucie Badań Edukacyjnych.

W toku kampanii wyborczej na urząd Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarejestrowany kandydat zakwestionował w dość „miękki” sposób zasadność gwarantowania przez państwo bezpłatności studiów wyższych. Pogląd ten szeroko uznano za kontrowersyjny, niekiedy nawet za zupełnie niepoważny, wręcz obrazoburczy. Czy kwestionowanie bezpłatności studiów wyższych mieści się w ramach racjonalnej debaty publicznej - zastanawia się dr Paweł Bała.

Jeśli chcemy walczyć z przestępczością, przemocą, to powinniśmy zadbać o odpowiednie narzędzia dla sędziów, którzy mogliby dostosowywać wydawane rozstrzygnięcia do indywidualnych przypadków. Chodzi np. o szersze możliwości kierowania osób tego potrzebujących na terapie, do miejsc, gdzie uzyskają one pomoc, która poprawi ich sytuację i zapobiegnie ponownemu popełnianiu przestępstw. Brakuje edukacji i odpowiedniego wsparcia. Nie zwalczymy przestępczości wprowadzaniem coraz surowszych przepisów - wskazuje sędzia Jolanta Jeżewska z Sądu Rejonowego w Gdyni.

Z moich kontaktów z użytkownikami AAC wynika, że wizyty lekarskie stresują ich podwójnie. Z jednej strony przychodzą z problemem zdrowotnym, a z drugiej strony dochodzi jeszcze obawa o to, jak zostaną potraktowani. Nie każdy lekarz widzi w pacjencie z niepełnosprawnością partnera do rozmowy – mówi w rozmowie z Prawo.pl Paulina Rutka, neurologopeda i psycholog, prezeska Fundacji GenerAACja na rzecz Zawsze Dostępnej Komunikacji (AAC) i Technologii Wspomagającej (AT).

Ludzie nie są nauczeni pracować. Bardzo często wydaje im się, że praca to odpowiadanie na maila i udział w spotkaniach. Wielu nie potrafi skoncentrować się na pracy i poradzić sobie z rzeczami, które od tej pracy ich odrywają – mówi Katarzyna Lorenc, ekspertka zarządzania i efektywności pracy. Jak twierdzi, pracy nie uczy szkoła, która nie pomaga w odkrywaniu talentów, które można potem wykorzystać w dorosłym życiu. Stąd problemy z wyborem zawodu i w efekcie – tak ogromna skala wypalenia zawodowego.

Za półtora miesiąca, 25 grudnia, wchodzą w życie przepisy dotyczące zgłoszeń zewnętrznych w ramach ochrony sygnalistów - także w jednostkach samorządu terytorialnego. Będzie to od nich wymagało między innymi określania właściwości i trybu rozpoznawania zgłoszeń. Ogólnie sformułowane przepisy mogą wywołać wiele problemów w praktyce - pisze Bartłomiej Zydel z PwC Legal.

Złudne jest wrażenie, że jeśli ktoś wykonuje zawód medyczny, ukończył studia, specjalizację, kursy specjalistyczne, to na pewno wie, czym jest przemoc wobec dzieci i jak ją rozpoznać. Ta wiedza jest bardzo nierówna w różnych programach kształcenia i rzadko odświeżana w trakcie pracy – mówi w rozmowie z Prawo.pl Urszula Kubicka-Kraszyńska, specjalistka ds. standardów ochrony dzieci z Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę.

Pierwsza kara finansowa za niezastosowanie się do wymogów ustawy lex Kamilek to 250 złotych, za drugim razem kara będzie surowsza. Za brak weryfikacji w rejestrze karnym sprawców przez pracodawców będzie grozić kara aresztu, ograniczenia wolności lub grzywna. Jeśli pracownik ma orzeczony przez sąd zakaz opieki nad dziećmi i jest dopuszczony do opieki, to jest przestępstwo przewidziane karą do pięciu lat pozbawienia wolności - wyjaśnia Zuzanna Rudzińska-Bluszcz, wiceministra w Ministerstwie Sprawiedliwości.

Pozostajemy – i zawarliśmy to w projekcie rozbieżności – przy swoim zdaniu, że za awansem na nauczyciela mianowanego powinna iść większa podwyżka niż sięgająca 150 zł. Obecnie jest to mało zachęcające do rozwoju - mówi Prawo.pl Sławomir Broniarz, prezes Związku Nauczycielstwa Polskiego. Wskazuje też, że konieczne jest wypracowanie nowego podejścia do edukacji i pracy nauczyciela, co - jak ma nadzieję - znajdzie odzwierciedlenie w zmianach zapowiedzianych na 2026 rok.

Jako sędzia gospodarcza widzę, że poziom wiedzy prawnej stron jest wysoki. Jednak pytania o prawo na spotkaniach z dziećmi mnie zatrważają. Pytają m.in. o to czy cała klasa może zostać ukarana za to, co zrobiła jedna osoba albo czy za złe zachowanie można je ukarać złą oceną z konkretnego przedmiotu. To pokazuje jak wiele jeszcze jest do zrobienia - mówi w Dniu Edukacji Prawnej sędzia Katarzyna Orłowska-Mikołajczak, prezeska Fundacji Edukacji Prawnej "Iustitia".

Zaskakujące dla mnie jest to, że standardy ochrony dzieci wywołują tak dużo emocji wśród nauczycieli, dyrektorów i innych pracowników placówek zajmujących się opieką nad dziećmi. W naszych czasach powinny być przecież normą - dziecko jest człowiekiem, podobnie jak dorosły wymaga szacunku. Nie można go poniżać, nie można stosować wobec niego przemocy, trzeba uwzględniać jego wolę - mówi w rozmowie z Prawo.pl Aleksandra Szewera-Nalewajek, trenerka, pedagożka.

Ewentualny rzecznik praw uczniowskich byłby podmiotem umocowanym jedynie ustawowo, a nie konstytucyjnie. Tym samym jego pozycja prawna byłaby słabsza od roli rzeczników konstytucyjnych: praw obywatelskich i praw dziecka - uważa prof. Grzegorz Krawiec z Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej. Wskazuje, że taka instytucja budzi obawy nauczycieli.

Prawo oświatowe powinno zawierać kompleksowy, otwarty katalog praw ucznia, oparty o system norm semiimperatywnych - uważa Mikołaj Wolanin, prezes Fundacji na rzecz Praw Ucznia. Wskazuje, że obecnie prawa ucznia są zepchnięte w ustawie na zdecydowany margines. Mówi się o nich bowiem jedynie pośrednio, niejako przy okazji. To zresztą ciekawe przy skontrastowaniu tego z uczniowskimi obowiązkami, którym ustawodawca poświęcił cały osobny artykuł.

Polska edukacja potrzebuje więcej wolności oraz – co wcale nie jest sprzecznością – lepszej administracji oświatowej. Kuratoria oświaty powinny być fachowe, obsadzone urzędnikami o stabilnym statusie, mającymi rzeczywiste doświadczenie w systemie szkolnictwa. Przy tej okazji zwrócę uwagę na konieczność odbudowy służby cywilnej, która w Polsce aktualnie właściwie już nie istnieje - podkreśla prof. Mateusz Pilich, adwokat z kancelarii BWHS Wojciechowski Springer i Wspólnicy.

Standardy Ochrony Małoletnich to narzędzie, które ma pomagać w walce z przemocą wobec dzieci. Ostatnie historie tak jak np. dramatyczna historia Kamilka nie mają prawa się wydarzać. Ustawodawca bardzo jasno sprzeciwia się przemocy wobec dzieci i dlatego za niewdrożenie standardów przewidziane są kary - mówi Prawo.pl Monika Horna-Cieślak, adwokatka. Nowe przepisy omówi również podczas X Kongresu Edukacja i Rozwój.

Młode pokolenie coraz lepiej zna swoje prawa i potrafi walczyć o to, co im się należy. A dzięki edukacji prawnej jest szansa, że w przyszłości dzisiejszy nastolatek stanie się sprawczym obywatelem - aktywnie radzącym sobie w trudnych prawnie sytuacjach. Edukacja to ciągła praca, szczególnie w czasach zmieniających się przepisów - mówi sędzia Marta Kożuchowska-Warywoda, prezes Fundacji Edukacji Prawnej Iustitia.

Nie przyciągniemy absolwentów najlepszych uczelni za 2600 zł na rękę. Z taką pensją nauczyciel nie ma szans na utrzymanie się - nie ma zdolności kredytowej, a jednocześnie nie stać go na najem mieszkania. Tymczasem nie każdy chce do czterdziestki mieszkać z rodzicami - mówi Sławomir Broniarz, przewodniczący Związku Nauczycielstwa Polskiego. Przedstawia też postulaty ZNP dotyczące wcześniejszych emerytur.

Wyniki ewaluacji jednostek naukowych wzbudzają w tym roku większe emocje niż w latach ubiegłych, bo przeprowadzona przez rząd reforma nauki i szkolnictwa wyższego znaczne podniosła stawki w tej grze. Kiedyś ocena jakości badań decydowała głównie o prestiżu, w mniejszym stopniu o pieniądzach. Dziś decyduje nawet o tym, jakie studia może prowadzić uczelnia.