Prace wewnątrz urządzeń i instalacji - w szczególności w kotłach, kanałach, tunelach, zbiornikach, zasobnikach, studzienkach, rurociągach, kotłach-walczakach, komorach paleniskowych itp. związane są z dużymi zagrożeniami i zaliczone do prac szczególnie niebezpiecznych. Z tego względu na pracodawcy organizujących takie prace ciąży szereg obowiązków związanych z zapewnieniem pracownikom wykonujacym te prace niezbędnego poziomu bezpieczeństwa i higieny pracy określonego w odnośnych przepisach.

Jakich dokumentów, w szczególności dotyczących zagadnień z zakresu użytkowania i bezpieczeństwa obsługi, należy żądać przy kupnie używanej maszyny?

Niebezpieczne substancje chemiczne są jednymi z najpowszechniejszych w środowisku pracy czynników szkodliwych dla zdrowia. Występują w procesie produkcji, przetwarzania, stosowania, stając się źródłem zanieczyszczenia powietrza na stanowiskach pracy i zagrożeniem dla pracowników. W warunkach narażenia zawodowego wchłanianie substancji zachodzi przede wszystkim przez drogi oddechowe, ale również przez skórę i z przewodu pokarmowego, stąd tak istotne są sposoby ochrony przed niekorzystnymi skutkami działania tych substancji. Reakcja organizmu na działanie substancji i preparatów chemicznych zależy od ich właściwości fizykochemicznych, drogi wchłaniania, wielkości dawki i okresu narażenia, a także od takich cech organizmu, jak płeć, wiek, ogólny stan zdrowia czy też indywidualnych predyspozycji organizmu.

Od dziesięciu lat polscy pracodawcy mają obowiązek oceniać ryzyko zawodowe i zaznajamiać pracownikw z wynikami tej oceny. Z zasady ocena ryzyka ma być oceną kompleksową, obejmującą wszystkie elementy ryzyka związanego z pracą na danym stanowisku. Praktyka wskazuje jednak, że choć w kartach oceny ryzyka zawodowego sygnalizuje się istnienie zagrożeń psychofizycznych w postaci zdarzeń stresowych, to jednak prawidłowa ocena ryzyka wynikającego z tych zagrożeń nastręcza specjalistom bhp znacznych trudności. Dotyczy to niestety także wzorcowych kart oceny ryzyka zawodowego, publikowanych przez wybitnych specjalistw z dziedziny bhp.

Rozwijający się w drugiej połowie XVIII w. kapitalizm, w początkowym okresie charakteryzowało ignorowanie elementarnych zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, czasu jej trwania i warunkw środowiska. Jednak pod naciskiem opinii publicznej, prawnikw i niektrych politykw, a także wojskowych (ktrym zależało na zdrowych rekrutach), zaczęto opracowywać i wprowadzać ustawodawstwo ochronne.

Ukazało się nowe rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 21 października 2008 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla maszyn (Dz. U. Nr 199, poz. 1228) dalej r.z.w.m., ktre zastąpiło dotychczasowe rozporządzenie Ministra Gospodarki z 20 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla maszyn i elementw bezpieczeństwa (Dz. U. Nr 259, poz. 2170).

Na niezgodność polskich przepisw BHP, w tym także w zakresie ochrony przeciwpożarowej, z przepisami unijnymi zwrciła Polsce uwagę Komisja Europejska. Dalsze utrzymywanie istniejącego stanu rzeczy mogącego grozić Polsce negatywnymi konsekwencjami ze strony instytucji prawnych Unii Europejskiej stało się, zatem niemożliwe. Stąd ostatecznie, w celu dostosowania zgodności polskiego systemu prawnego z prawem unijnym, a w szczeglności z postanowieniami dyrektywy Rady 89/391/EWG z dnia 12 czerwca 1989 r. w sprawie wprowadzenia środkw w celu poprawy bezpieczeństwa i zdrowia pracownikw w miejscu pracy (Dz. Urz. WE L 183 z 29.06.1989, str. 1 z pźn. zm.) Sejm Rzeczypospolitej Polskiej uchwalił dnia 17 października 2008 r. ustawę o zmianie ustawy - Kodeks pracy. Po wprowadzeniu do noweli drobnych poprawek przez Senat RP, została ona przekazana Prezydentowi Rzeczypospolitej do podpisu.

Hipokrates radził lekarzom w swoich pismach: Istnieje wiele zawodw związanych z niebezpieczeństwem powstania chorb, dlatego: ważne jest to, aby lekarz pytał chorego o zawd. - Czyż nie jest to elementarna wskazwka dla lekarza medycyny pracy i nie tylko dla niego?

Pracodawca jest obowiązany zapewnić dostateczną ilość wody nadającej się do picia oraz wodę do celów higienicznosanitarnych, gospodarczych i przeciwpożarowych woda przeznaczona do umycia się pracowników po pracy, doprowadzona do umywalek, natrysków i brodzików przy stosowaniu centralnej regulacji lub zbiorowego mieszania wody, powinna być ciepła. Natomiast woda przeznaczona do celów konsumpcyjnych musi być czysta pod względem organicznym i nieorganicznym, ale nie może to być np. woda destylowana, która jest pozbawiona niezbędnych dla organizmu składników mineralnych.

Podstawą oceny ryzyka zawodowego powinny być wyniki przeprowadzonych badań i pomiarw czynnikw (fizycznych, chemicznych, biologicznych i innych) występujących w należy przypomnieć podstawowe definicje.

Rakotwrczość jest to właściwość czynnika chemicznego, fizycznego lub biologicznego, powodująca powstawanie nowotworw u ludzi lub zwierząt. W praktyce właściwość tę można ustalić jedynie na podstawie udokumentowanej zależności między narażeniem na dany czynnik a wzrostem częstości występowania nowotworw u narażonych ludzi lub zwierząt. Znane dzisiaj substancje o udowodnionym działaniu rakotwrczym należą do rżnych grup chemicznych.

W praktyce pracy zawodowej każdy krok pracownika podlega różnym instrukcjom. W obowiązujących przepisach tych instrukcji można naliczyć kilkanaście. Są to instrukcje bhp, czyli tzw. instrukcje stanowiskowe, instrukcje obsługi maszyn i urządzeń, instrukcja bezpieczeństwa pożarowego, instrukcja obchodzenia się z czynnikami chemicznymi stwarzającymi zagrożenie, instrukcje udzielania pierwszej pomocy w razie wypadku, instrukcja magazynowa, instrukcja stosowania środków ochrony indywidualnej, instrukcje stosowania w zakładzie pracy znaków i sygnałów bezpieczeństwa oraz szereg instrukcji bezpiecznego wykonywania różnych robót budowlanych.

Praca strażakw (zarwno zawodowych jak i ochotnikw) związana jest z licznymi zagrożeniami, występującymi nie tylko podczas akcji ratowniczych, lecz także podczas ćwiczeń. W związku z tym wymagania bezpieczeństwa strażakw zostały ujęte w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 września 2008 r. w sprawie szczegłowych warunkw bezpieczeństwa i higieny służby strażakw Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 180, poz. 1115).