Test zaspokojenia, nowa instytucja przewidywana w prawie restrukturyzacyjnym, ma dać wierzycielom niezbędną wiedzę co do tego, czy opłaca się zawrzeć układ z dłużnikiem, czy też dążyć do jego upadłości. I chociaż nie budzi większych wątpliwości racjonalność tego rozwiązania w przypadku firm średnich i dużych, pojawiają się pytania, czy zasadne jest, by koszty sporządzania tego dokumentu pokrywały też małe firmy w trudnej sytuacji finansowej.

Ustawa z 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne wprowadziła do polskiego systemu prawnego kompleksowy system wsparcia przedsiębiorców zagrożonych niewypłacalnością. Rocznica 10-lecia jej uchwalenia skłania do podsumowania dotychczasowych osiągnięć oraz zwrócenia uwagi na obszary wymagające dalszej poprawy - pisze Piotr Zimmerman, radca prawny, doradca restrukturyzacyjny z kancelarii Zimmerman Sierakowski Frosztęga.

Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy, prowadzący postępowanie upadłościowe spółki HREIT, wyznaczył jej tymczasowego nadzorcę sądowego. Jego zgody będą wymagały decyzje wykraczające poza tzw. zwykły zarząd, a więc dotyczące np. zbycia majątku o znacznej wartości, zaciągnięcia nowych zobowiązań czy zawierania kluczowych umów.

Nowy dokument, sporządzany na początku postępowania restrukturyzacyjnego, ma dać wierzycielom wiedzę na temat wartości majątku dłużnika. To z kolei pozwoli im świadomie zdecydować czy głosować nad układem, czy optować za innymi scenariuszami postępowania. Wielu ekspertów pozytywnie ocenia tę zmianę, pojawiają się też jednak głosy, że test zaspokojenia będzie generować formalizm i dodatkowe koszty.

Działalność banku w upadłości nie jest w wystarczający sposób uregulowana. Przepisy pozwalające kontynuować inwestycję po upadłości dewelopera obowiązują, ale nie zawsze są stosowane. Notariusze doświadczają praktycznych trudności z czynnościami prawnymi upadłego.

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że przymusowa restrukturyzacja Getin Noble Banku nie powinna wykluczać możliwości zawieszenia spłaty kredytu. Pytał o to Sąd Okręgowy w Warszawie, który rozpoznawał sprawę frankowiczów przeciwko syndykowi. Wyrok oznacza, że zapisy polskiej ustawy są niezgodne z unijnymi przepisami.

Nowelizacja ustawy - Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw ma umożliwić udzielanie informacji objętych tajemnicą bankową organom postępowań restrukturyzacyjnych i upadłościowych. Projektodawca przekonuje, że usprawni to wymianę informacji, a w konsekwencji przebieg całego procesu restrukturyzacyjnego czy upadłościowego.

Wypowiedzenie umowy kredytu lub pożyczki przez bank nie jest takie proste - kredytobiorca może się bronić na wiele sposobów, także wtedy gdy proces się toczy, a sąd nie zdecydował o wstrzymaniu spłaty rat kredytu. Banki w przypadku braku terminowego regulowania zobowiązań, wynikających z umów kredytów lub pożyczek, decydują się na windykację, która ma kilka etapów - pisze Weronika Karasińska, prawniczka z WN Legal Wątrobiński Nartowski, reprezentująca klientów w sporach z instytucjami finansowymi.

Układ między zadłużonym przedsiębiorcą a jego wierzycielami może zostać zawarty zarówno w postępowaniu restrukturyzacyjnym, jak i w postępowaniu upadłościowym. Jednak o wiele prostsze jest to w pierwszej ze wskazanych tu procedur. To restrukturyzacja służy ratowaniu firmy.

Prowadzenie postępowania egzekucyjnego po otwarciu sanacji jest niedopuszczalne. Jednak nie zmniejsza to szans wierzycieli na egzekucję ich roszczeń. Wręcz przeciwnie. Sanacja, jeżeli zostanie już rozpoczęta, staje się dla nich najlepszą drogą od odzyskania długu.

Do sukcesu restrukturyzacji nie wystarczy jedynie poświęcenie czasu. Zresztą, biorąc pod uwagę, ile czeka się na rozstrzygnięcie różnego rodzaju spraw, w postępowaniach restrukturyzacyjnych, i tak czas oczekiwania na decyzje sądu nie jest nadzwyczaj długi. Liczy się tu raczej wytrwałość i determinacja samego dłużnika w dążeniu do wyjścia z kryzysu zadłużenia.

Z analizy firmy MGBI wynika, że polskie sądy w 2024 roku ogłosiły 436 postanowień o upadłości przedsiębiorstw. To o ponad 10 proc. więcej niż w 2023 roku i niemal 30 proc. więcej niż w 2022 roku. Najwięcej upadłości dotyczyło branży przemysłowej, budowlanej i handlowej.

Pod adresem projektu wdrażającego ostatnią część dyrektywy, umożliwiającej zagrożonym niewypłacalnością dłużnikom naprawienie sytuacji finansowej przedsiębiorstwa i dającej im drugą szansę, posypały się gromy. Wprawdzie implementuje najważniejsze elementy, ale tylko te niezbędne. Część ekspertów uspokaja. Wersja "uboga" to podobno działanie celowe. Termin na wdrożenie unijnych przepisów minął 17 lipca 2022 r. i trzeba to jak najszybciej zrobić. Na ambitne projekty przyjdzie czas.

Roszczenia można zabezpieczać na wiele różnych sposobów. Hipoteka to bez wątpienia jeden z najskuteczniejszych sposobów zabezpieczenia roszczeń przez wierzyciela. Pozwala ona na stosunkowo prostą egzekucję z majątku o przeważnie dużej wartości. Jeżeli jednak egzekucja z jakichś względów okaże się niedopuszczalna, to hipoteka na nic się nie przyda.

W zmodernizowanym postępowaniu restrukturyzacyjnym utrzymanie znaczenia zabezpieczenia rzeczowego ma zostać oparte na mechanizmie ograniczenia autonomii woli przy składaniu propozycji układowych. Wydaje się, że jest to mechanizm skuteczny, gdyż obligatoryjną przesłanką odmowy zatwierdzenia układu przez sąd jest sprzeczność układu z prawem - pisze o propozycjach zmian w prawie prof. Rafał Adamus.

Prowadzenie działalności nierejestrowanej nie jest przeszkodą do wszczęcia restrukturyzacji lub ogłoszenia upadłości dłużnika. Wszystko zależy, czy w okolicznościach konkretnej sprawy uda się wykazać, że dłużnik faktycznie prowadzi we własnym imieniu działalność gospodarczą lub zawodową. Tym samym należy przyjąć, że jeżeli co prawda jest on wpisany do CEIDG jako przedsiębiorca, ale pomimo tego nie prowadzi działalności gospodarczej lub zawodowej, to nie można wobec niego ogłosić upadłości – właściwej dla przedsiębiorców.

Termin upadku zabezpieczenia hipotecznego na nieruchomości dłużnika nie biegnie, gdy według przepisów prawa restrukturyzacyjnego niedopuszczalne jest skierowanie egzekucji do majątku dłużnika – taką uchwałę podjął Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej. Problem wyłonił się po otwarciu postępowania sanacyjnego.

Nowy pomysł na implementację dyrektywy drugiej szansy jest wizją zdecydowanie minimalistyczną. Znaczna część proponowanych wcześniej zmian nie znalazła bowiem odzwierciedlenia w nowym projekcie. Dotyczy to także propozycji ocenianych zasadniczo pozytywnie, np. pomysłu ujednolicenia reguł ochrony przed egzekucją we wszystkich postępowaniach restrukturyzacyjnych czy wprowadzenia układu ze skutkami sprzedaży egzekucyjnej - pisze dr Hubert Zieliński, doradca restrukturyzacyjny w Filipiak Babicz Legal.

Ministerstwo Sprawiedliwości wznowiło prace nad przepisami wdrażającymi do polskiego prawa ostatnią część dyrektywy, umożliwiającej zagrożonym niewypłacalnością dłużnikom naprawienie sytuacji finansowej przedsiębiorstwa i dającej im drugą szansę. Termin na wdrożenie unijnych przepisów minął 17 lipca 2022 r. Dyrektywę teraz stosuje się wprost, ale nie wszystkie sądy to respektują, przez co dochodzi do sporów.

Wtorkowa uchwała SN ma zastopować pochopne sięganie po art. 5 kodeksu cywilnego, aby ograniczać wynagrodzenia zarządców. Sąd podkreślił, że w znacznej części wynagrodzenie jest ściśle limitowane, w zależności od zakresu wykonywanych obowiązków i ich skuteczności, które podlegają restrykcyjnej kontroli. Stąd też przyjął, że tylko i wyłącznie przepisy prawa restrukturyzacyjnego mogą w jakimkolwiek stopniu ograniczać wymiar wynagrodzenia zarządcy. Budzi to kontrowersje - pisze Agata Duda-Bieniek, radca prawny.