Osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej mogą wnosić pisma procesowe oraz dokumenty z pominięciem systemu teleinformatycznego obsługującego postępowanie sądowe – przepis tej treści Ministerstwo Sprawiedliwości postanowiło dodać do prawa upadłościowego oraz prawa restrukturyzacyjnego. Zapowiedź padła niespodziewanie, przy okazji opiniowania innej nowelizacji. Prawnicy są zaskoczeni i uważają, że to krok wstecz.

W poselskiej propozycji na kompleksową reformę ochrony zdrowia zaproponowano, by podmioty medyczne działające jako samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej, zostały jednoznacznie pozbawione zdolności restrukturyzacyjnej. Obecnie jest to kwestia sporna zarówno w orzecznictwie, jak i doktrynie. Prawnicy z jednej strony oceniają, że pozytywnym skutkiem byłaby jasna sytuacja prawna. Nie są jednak zgodni co do tego, czy wyłączenie to rzeczywiście właściwy kierunek.

Polskiemu ustawodawcy udało się wprowadzić przepisy upowszechniające restrukturyzację i chroniące przedsiębiorców przed upadłością. Z drugiej strony wciąż pojawiają się sygnały o prawdziwych lub rzekomych nieprawidłowościach w postępowaniach prowadzonych przez syndyków, a nawet o aferach upadłościowych. Słychać więc głosy o potrzebie dalszej reformy, obejmującej uregulowanie zawodu doradcy restrukturyzacyjnego.

W doktrynie prawa restrukturyzacyjnego oraz w dyskusji publicznej przez ostatni rok intensywnie toczył się spór na temat zdolności restrukturyzacyjnej SPZOZ. Argumenty oparte na specyfice podmiotów publicznych ścierały się z wykładnią funkcjonalną, akcentującą potrzebę zapewnienia realnych narzędzi naprawczych dla zadłużonych placówek medycznych. Wydaje się jednak, że ta dyskusja została właśnie przerwana - pisze Rafał Kowalczyk, doradca restrukturyzacyjny i adwokat, menedżer Zespołu w Dziale Restrukturyzacji i Upadłości kancelarii Filipiak Babicz Legal.

Wprowadzony do prawa restrukturyzacyjnego test zaspokojenia ma być pomocny w podejmowaniu przez wierzycieli decyzji o oddaniu głosu za albo przeciw układowi. Test zaspokojenia nie jest jednak sporządzany w postępowaniach restrukturyzacyjnych mikroprzedsiębiorców. W praktyce takie wyłączenie może przynieść więcej szkody niż pożytku - pisze Piotr Kempiński, radca prawny, Filipiak Babicz Legal & Tax.

Sąd obejmie nadzorem realizację planu spłaty upadłego tylko na wniosek interesariuszy. Dłużnik nie poniesie negatywnych konsekwencji niezłożenia sprawozdania rocznego, a zobowiązania będą umarzane z upływem trzeciego miesiąca od upływu okresu, na który został ustalony plan spłaty. Te propozycje mają usprawnić postępowanie upadłościowe. Niepokoją wierzycieli, chociaż praktycy przynajmniej część obaw uważają za przesadzone.

Czy Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej ma zdolność restrukturyzacyjną? Takie zagadnienie prawne skierował Sąd Okręgowy w Rzeszowie do Izby Cywilnej Sądu Najwyższego w celu podjęcia uchwały. Przepisy nie mówią jasno o pozycji prawnej SP ZOZ, a doktryna prezentuje rozbieżne poglądy. Tymczasem sprawa ma znaczenie praktyczne przy dużych długach szpitali i próbach reformy systemu ochrony zdrowia.

Duża część powiatowych szpitali ma w ciągu kilku miesięcy przygotować programy naprawcze. Naprawa nie będzie jednak skuteczna, jeżeli decyzji władz centralnych dotyczące organizacji systemu ochrony zdrowia i wsparcia restrukturyzacji nie poprzedzi rzetelna analiza finansowa i prawna – uważa Związek Powiatów Polskich (ZPP).

Ponad sto pomysłów deregulacyjnych zaowocowało projektami ustaw opracowanymi przez poszczególne ministerstwa, z których niektóre weszły już w życie. Praktycy komplementują punktowe zmiany, zwykle sprowadzające się do ograniczenia liczby składanych papierowych dokumentów lub usunięcia z przepisów niedzisiejszych obowiązków. Nie wszystkie postulaty dało się jednak zrealizować.

Ministerstwo Rozwoju i Technologii przedstawiło najnowsze dane na temat upadłości i restrukturyzacji. Nie wynika z nich, by w 2025 r. Polskę zalała fala bankructw – na koniec roku upadłości może być mniej niż w roku poprzednim. Wzrośnie natomiast liczba restrukturyzacji. Jak przekonuje resort, przyczyną może być wzrost świadomości przedsiębiorców, a także wprowadzona w sierpniu br. zmiana przepisów.

Przymusowa restrukturyzacja (ang. resolution) to rozwiązanie, którego celem jest zapobiegnięcie powtórzeniu sytuacji z czasów kryzysu finansowego z lat 2007-2009 i późniejszych, kiedy to banki były ratowane za pieniądze publiczne. Europejskie władze znalazły sposób na uniknięcie podobnych przypadków, a Polska okazuje się być krajem, który może być w tym zakresie wzorem - pisze dr Grzegorz Keler, adwokat, partner w Kancelarii Jabłoński Koźmiński i Wspólnicy, Uniwersytet Warszawski.

Nowelizacja art. 9a Prawa upadłościowego, która weszła w życie 23 sierpnia 2025 r., wprowadziła istotną zmianę w podejściu do sytuacji, w których równolegle składane są wnioski restrukturyzacyjne i upadłościowe. Ustawodawca zdecydował, że zamiast odrzucenia wniosku o ogłoszenie upadłości w przypadku istnienia aktywnego postępowania restrukturyzacyjnego, sąd powinien wstrzymać jego rozpoznanie do czasu zakończenia lub prawomocnego umorzenia tego postępowania – pisze Anna Lamtych, radca prawny z Kancelarii Filipiak Babicz.

Postępowania restrukturyzacyjne wymagają od pełnomocników wykroczenia poza standardowe ramy reprezentacji procesowej. Konieczne jest zrozumienie, że sukces prawny nie zawsze jest tym samym co sukces biznesowy, a długoterminowy interes klienta może wymagać akceptacji pewnego ryzyka prawnego - pisze Mateusz Haśkiewicz, kwalifikowany doradca restrukturyzacyjny, radca prawny, prezes zarządu Haśkiewicz Dyła Restrukturyzacje Upadłości.

Polscy armatorzy powinni pływać pod biało-czerwonymi barwami, a nie korzystać z tanich bander Wysp Marshalla, Liberii albo Bahamów. Dlatego rząd chce w ciągu trzech najbliższych lat całkowicie zmienić system rejestracji statków. Ma być taniej, szybciej, prościej i także po angielsku.

Propozycje ugodowe składane przez Getin Bank nie są korzystne dla klientów i nie ma możliwości ich negocjowania - wskazują pełnomocnicy frankowiczów. Samodzielne zaprzestanie spłacania rat niesie jednak ryzyka, związane m.in. z wpisem w BIK, więc zwykle prawnicy kredytobiorców traktują to jako ostateczność i zalecają ostrożność.

Sąd dopiero ponad rok po otrzymaniu wniosku o ogłoszenie upadłości, postanowił ustanowić tymczasowego nadzorcę, zaś od 18 miesięcy nie rozstrzygnął sprawy merytorycznie. Tego typu przypadki, choć nie są standardem, zdarzają się i podważają zaufanie społeczne do wymiaru sprawiedliwości. Prawnicy rozkładają jednak ręce: sądom upadłościowym trudno jest dochować terminów i potrzebne są dalsze zmiany strukturalne.

Sąd Najwyższy po raz kolejny będzie musiał się wypowiedzieć w przedmiocie mienia polikwidacyjnego, tym razem w odniesieniu do spółek osobowych. Być może będzie to też okazja do refleksji dla ustawodawcy, że przepisy regulujące te zagadnienia należy szybko i gruntownie zmienić - pisze dr Julita Zawadzka, adwokat, partner kancelarii KKG Legal Kubas Kos Gałkowski i Wspólnicy, adiunkt w Katedrze Prawa Cywilnego Uniwersytetu Jagiellońskiego, współpracownik Centrum Prawa Firm Rodzinnych działającego przy Uniwersytecie Warszawskim.

Podstawa, sposób obliczenia oraz wysokość opłaty koncesyjnej uiszczanej przez firmę - mogą być określone tylko w ustawie. Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodne z ustawą zasadniczą przepisy rozporządzenia z 1998 r., które odmiennie regulowały tę materię, choć przepisy te już od prawie siedmiu lat nie obowiązują.

5 sierpnia 2025 r. prezydent podpisał oczekiwaną nowelizację prawa restrukturyzacyjnego, implementującą dyrektywę 2019/1023 w sprawie ram restrukturyzacji zapobiegawczej. Vacatio legis zostało określone na jedynie 14 dni. Tyle czasu mają uczestnicy postępowań restrukturyzacyjnych i profesjonaliści branżowi na dostosowanie się do nowych zasad. A zmian jest wiele - pisze Mateusz Jabłoński, adwokat, kwalifikowany doradca restrukturyzacyjny z Jabłoński i Wspólnicy Kancelaria Restrukturyzacyjna.

Możliwość przyjęcia układu mimo sprzeciwu części wierzycieli (tzw. cross-class cram-down) oraz wprowadzenie testu zaspokojenia wierzycieli – to, zdaniem ekspertów, kluczowe zmiany, jakie wprowadza ustawa implementująca „dyrektywę drugiej szansy”. W ostatnim dniu urzędowania podpisał ją prezydent Andrzej Duda.