Krajowy Rejestr Zadłużonych, chociaż znacznie usprawnił powadzenie postępowań upadłościowych i restrukturyzacyjnych, nie jest wolny od wad. Ministerstwo Sprawiedliwości obiecuje usprawnić pewne aspekty techniczne, ale tłumaczy też, że części funkcjonalności nie da się zmienić ze względu na wymagania ustawowe. Prawnicy dostrzegają mankamenty systemu, chwalą jednak jego ideę.

Choć ostatnia uchwała Sądu Najwyższego w sprawie braku zdolności restrukturyzacyjnej publicznych placówek zdrowotnych nie ma mocy zasady prawnej, wytycza jasny kierunek, w jakim powinien zmierzać ustawodawca w ewentualnej regulacji. Część prawników uważa, że przepisy powinny pójść nawet w radykalną stronę i doprowadzić do wygaszenia już utworzonych układów, tak jak zaproponowano to w poselskim projekcie. Potrzebne są jednak rozwiązania skierowane do placówek w kryzysie, bo problemy cały czas narastają.

Prawo restrukturyzacyjne nie ustanawia postępowania sanacyjnego dla grupy spółek ani nie przewiduje połączenia mas sanacyjnych podmiotów należących do jednego holdingu. Zarządca nie może zatem oceniać podejmowanych przez siebie działań z perspektywy interesu grupy czy holdingu. Każde działanie zarządcy powinno podlegać ocenie z perspektywy interesu zarządzanej masy sanacyjnej - pisze Anna Krzanicka-Bombczyńska, radca prawny w Baker McKenzie Krzyżowski i Wspólnicy sp.k.

Restrukturyzacja przedsiębiorstw finansowych rzadko sprowadza się wyłącznie do ochrony istniejącego majątku i ograniczania kosztów działalności. W przypadku grup kapitałowych opartych na zarządzaniu wierzytelnościami, płynnością i finansowaniem wewnętrznym większego znaczenia nabiera pytanie, czy kapitał w toku restrukturyzacji powinien pozostawać bierny, czy też może być aktywnie wykorzystywany do odbudowy wartości przedsiębiorstwa - pisze Mikołaj Świtalski, kwalifikowany doradca restrukturyzacyjny, AMS Restrukturyzacje sp. z o.o.

Jedna nieprawomocna decyzja ministra o zawieszeniu licencji doradcy restrukturyzacyjnego wywołuje nieodwracalne skutki dla szeregu postępowań upadłościowych, może implikować zmiany personalne w spółkach i pośrednio prowadzić do wypowiedzenia umów o świadczenie usług – na przykład prawnych lub administracyjnych. Właśnie tego rodzaju konsekwencje przyniosła decyzja zawieszająca licencję znanego syndyka Marcina Kubiczka. Przypadek ten rodzi też pytanie o stopień ingerencji władzy wykonawczej w sferę władzy sądowniczej.

Sprawa z powództwa VB Leasing przeciwko Bankowemu Funduszowi Gwarancyjnemu pośrednio będzie dotyczyć przymusowej restrukturyzacji Idea Banku. Powód uważa, że w jej wyniku znalazł się w gorszej sytuacji niż gdyby przeprowadzono postępowanie upadłościowe. Pozwany twierdzi, że nie pogorszył sytuacji wierzycieli, ani właścicieli, powołując się na analizy.

Sąd Najwyższy podjął uchwałę, której sentencja sprowadza się do tego, że orzeczono, iż samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej (SPZOZ) nie ma zdolności restrukturyzacyjnej. Posiedzenie było niejawne, nie znamy więc uzasadnienia tej decyzji. Eksperci mówią o potencjalnie negatywnych skutkach i dla placówek leczniczych, i dla pacjentów – podkreślając jednocześnie, że na razie postepowania już wszczęte nie zostaną automatycznie zakończone. Takich przypadków jest kilka.

Samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej nie ma zdolności restrukturyzacyjnej. To treść uchwały zapadłej 14 maja br. w Izbie Cywilnej Sądu Najwyższego. Uchwała jest odpowiedzią na zagadnienie prawne skierowane przez Sąd Okręgowy w Rzeszowie. Przepisy nie mówią jasno o pozycji prawnej Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej, a doktryna prezentuje rozbieżne poglądy. Tymczasem sprawa ma znaczenie praktyczne przy dużych długach szpitali i próbach reformy systemu ochrony zdrowia.

Znany doradca restrukturyzacyjny Marcin Kubiczek, którego licencja 4 maja 2026 r. została zawieszona przez Ministerstwo Sprawiedliwości, wkrótce prawdopodobnie zostanie odwołany z funkcji syndyka, nadzorcy albo zarządcy w licznych postępowaniach upadłościowych i restrukturyzacyjnych. Inaczej wygląda sytuacja postępowań, w których funkcje te pełni spółka RZMK Restructuring – Marcin Kubiczek poinformował, że nie jest już jej prezesem.

Marcin Kubiczek, kwalifikowany doradca restrukturyzacyjny znany z pełnienia funkcji syndyka m.in. Getin Noble Banku, poinformował o nieprawomocnej decyzji zawieszającej jego licencję. Jak podaje, nie oznacza to unieważnienia dotychczasowych czynności ani przerwania prowadzonych przez niego postępowań upadłościowych i restrukturyzacyjnych. - Zawieszenie praw wynikających z licencji oznacza wstrzymanie możliwości wykonywania uprawnień doradcy restrukturyzacyjnego - informuje natomiast Ministerstwo Sprawiedliwości.

Osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej mogą wnosić pisma procesowe oraz dokumenty z pominięciem systemu teleinformatycznego obsługującego postępowanie sądowe – przepis tej treści Ministerstwo Sprawiedliwości postanowiło dodać do prawa upadłościowego oraz prawa restrukturyzacyjnego. Zapowiedź padła niespodziewanie, przy okazji opiniowania innej nowelizacji. Prawnicy są zaskoczeni i uważają, że to krok wstecz.

W poselskiej propozycji na kompleksową reformę ochrony zdrowia zaproponowano, by podmioty medyczne działające jako samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej, zostały jednoznacznie pozbawione zdolności restrukturyzacyjnej. Obecnie jest to kwestia sporna zarówno w orzecznictwie, jak i doktrynie. Prawnicy z jednej strony oceniają, że pozytywnym skutkiem byłaby jasna sytuacja prawna. Nie są jednak zgodni co do tego, czy wyłączenie to rzeczywiście właściwy kierunek.

Polskiemu ustawodawcy udało się wprowadzić przepisy upowszechniające restrukturyzację i chroniące przedsiębiorców przed upadłością. Z drugiej strony wciąż pojawiają się sygnały o prawdziwych lub rzekomych nieprawidłowościach w postępowaniach prowadzonych przez syndyków, a nawet o aferach upadłościowych. Słychać więc głosy o potrzebie dalszej reformy, obejmującej uregulowanie zawodu doradcy restrukturyzacyjnego.

W doktrynie prawa restrukturyzacyjnego oraz w dyskusji publicznej przez ostatni rok intensywnie toczył się spór na temat zdolności restrukturyzacyjnej SPZOZ. Argumenty oparte na specyfice podmiotów publicznych ścierały się z wykładnią funkcjonalną, akcentującą potrzebę zapewnienia realnych narzędzi naprawczych dla zadłużonych placówek medycznych. Wydaje się jednak, że ta dyskusja została właśnie przerwana - pisze Rafał Kowalczyk, doradca restrukturyzacyjny i adwokat, menedżer Zespołu w Dziale Restrukturyzacji i Upadłości kancelarii Filipiak Babicz Legal.

Wprowadzony do prawa restrukturyzacyjnego test zaspokojenia ma być pomocny w podejmowaniu przez wierzycieli decyzji o oddaniu głosu za albo przeciw układowi. Test zaspokojenia nie jest jednak sporządzany w postępowaniach restrukturyzacyjnych mikroprzedsiębiorców. W praktyce takie wyłączenie może przynieść więcej szkody niż pożytku - pisze Piotr Kempiński, radca prawny, Filipiak Babicz Legal & Tax.

Sąd obejmie nadzorem realizację planu spłaty upadłego tylko na wniosek interesariuszy. Dłużnik nie poniesie negatywnych konsekwencji niezłożenia sprawozdania rocznego, a zobowiązania będą umarzane z upływem trzeciego miesiąca od upływu okresu, na który został ustalony plan spłaty. Te propozycje mają usprawnić postępowanie upadłościowe. Niepokoją wierzycieli, chociaż praktycy przynajmniej część obaw uważają za przesadzone.

Duża część powiatowych szpitali ma w ciągu kilku miesięcy przygotować programy naprawcze. Naprawa nie będzie jednak skuteczna, jeżeli decyzji władz centralnych dotyczące organizacji systemu ochrony zdrowia i wsparcia restrukturyzacji nie poprzedzi rzetelna analiza finansowa i prawna – uważa Związek Powiatów Polskich (ZPP).

Ponad sto pomysłów deregulacyjnych zaowocowało projektami ustaw opracowanymi przez poszczególne ministerstwa, z których niektóre weszły już w życie. Praktycy komplementują punktowe zmiany, zwykle sprowadzające się do ograniczenia liczby składanych papierowych dokumentów lub usunięcia z przepisów niedzisiejszych obowiązków. Nie wszystkie postulaty dało się jednak zrealizować.

Ministerstwo Rozwoju i Technologii przedstawiło najnowsze dane na temat upadłości i restrukturyzacji. Nie wynika z nich, by w 2025 r. Polskę zalała fala bankructw – na koniec roku upadłości może być mniej niż w roku poprzednim. Wzrośnie natomiast liczba restrukturyzacji. Jak przekonuje resort, przyczyną może być wzrost świadomości przedsiębiorców, a także wprowadzona w sierpniu br. zmiana przepisów.

Przymusowa restrukturyzacja (ang. resolution) to rozwiązanie, którego celem jest zapobiegnięcie powtórzeniu sytuacji z czasów kryzysu finansowego z lat 2007-2009 i późniejszych, kiedy to banki były ratowane za pieniądze publiczne. Europejskie władze znalazły sposób na uniknięcie podobnych przypadków, a Polska okazuje się być krajem, który może być w tym zakresie wzorem - pisze dr Grzegorz Keler, adwokat, partner w Kancelarii Jabłoński Koźmiński i Wspólnicy, Uniwersytet Warszawski.