Regulacja dotycząca testu zaspokojenia i kryterium ochrony najlepszych interesów wierzycieli realizuje wymogi stawiane państwu przez Dyrektywę 2019/1023. Będzie ona miała istotny wpływ głównie na te małe, średnie i duże firmy, które działają w oparciu o bazę w postaci własnego majątku. W ich przypadku trudniej będzie uzasadnić restrukturyzację, jeżeli nie wygenerują odzysku wyższego niż syndyk w upadłości - pisze Michał Cecerko, partner DZP, radca prawny i doradca restrukturyzacyjny.

Najwyższa Izba Kontroli sprawdziła, jak przebiegała likwidacja Kopalni Węgla Kamiennego „Krupiński”. Okazuje się, że była przygotowana nierzetelnie i została przeprowadzona w sposób niegospodarny oraz z naruszeniem obowiązującego prawa i interesu publicznego. Ale problem jest szerszy - NIK wskazała bowiem bariery prawne, formalne i finansowe, które praktycznie uniemożliwiają rzetelne planowanie i sprawną realizację procesów likwidacyjnych kopalń.

Minister Bartłomiej Sienkiewicz poinformował, że 29 grudnia podjął decyzję o postawieniu w stan likwidacji 17 spółek regionalnych rozgłośni Polskiego Radia. Ma to być kontynuacja wcześniejszego procesu. 27 grudnia, w związku z prezydenckim wetem dotyczącym ustawy okołobudżetowej, w stan likwidacji postawione zostały Telewizja Polska S.A., Polskie Radio S.A. oraz Polskiej Agencji Prasowej S.A.

Prowadzenie restrukturyzacji utrudnia dostęp do informacji o wysokości wierzytelności. Ani banki, ani urzędy skarbowe, nie chcą dzielić się tego rodzaju danymi, zasłaniając się tajemnicą bankową lub skarbową. Prawo im na to pozwala. Utrudnia to restrukturyzację firmy. Tymczasem wystarczyłaby zmiana w przepisach, zwalniająca te instytucje z tajemnicy.

Choć prawo restrukturyzacyjne nie mówi o terminie głosowania nad zatwierdzeniem układu, warto wyznaczyć nie tylko datę, ale i godzinę głosowania dla uprawnionych wierzycieli. Dzięki temu, dłużnik nie musi czekać do godziny godz. 23:59 ostatniego dnia terminu, aby złożyć wniosek o zatwierdzenie układu. Takie stanowisko poparł Sąd Rejonowy w Toruniu - pisze Mateusz Pyka, doradca restrukturyzacyjny, prawnik PF Restrukturyzacje, Kancelaria Prawa Restrukturyzacyjnego i Upadłościowego Jacek Pietrzela.

Wprowadzenie wyraźnego rozróżnienia postępowań restrukturyzacyjnych z zakresu restrukturyzacji zapobiegawczej od postępowania sanacyjnego, będącego postępowaniem o szczególnym charakterze, przewiduje rządowy projekt nowelizacji prawa restrukturyzacyjnego oraz niektórych innych ustaw, który właśnie wpłynął do Sejmu. Projekt stanowi wykonanie unijnej dyrektywy 2019/1023, powszechnie zwanej dyrektywą drugiej szansy.

Unia Europejska pracuje nad projektem dyrektywy przewidującej, że wniosku o ogłoszenie upadłości mikroprzedsiębiorcy nie będzie można oddalić w sytuacji, gdy dłużnika nie będzie stać na koszty postępowania. Prawnicy chwalą projekt, bo droga obecnie procedura skutkuje tym, że dłużnicy działają w szarej strefie. Widzą tez problemy - zmiany mogą zachęcać do nieodpowiedzialnego prowadzenia biznesu.

W doktrynie prawniczej jest spór dotyczący funkcji upadłości konsumenckiej - czy najważniejsza jest ta oddłużeniowa, co skłania do przyjęcia poglądu o prymacie interesu dłużnika nad interesem wierzycieli, czy też jednak podstawowa zasada każdego postępowania upadłościowego, czyli nakaz prowadzenia procesu upadłościowego w taki sposób, aby wierzyciele uzyskali najwyższy stopień zaspokojenia - pisze Łukasz Frączek, adwokat i doradca restrukturyzacyjny.

Po wdrożeniu systemu teleinformatycznego Krajowego Rejestru Zadłużonych obowiązuje jawność informacji o wszczęciu postępowania upadłościowego, o czym uczestnicy obrotu gospodarczego dowiadują się za pomocą obwieszczeń. I choć miały dotyczyć one jedynie wniosków dłużnika, to można spotkać się również z obwieszczeniami o złożeniu wniosku przez wierzyciela. Taka praktyka nie ma podstaw prawnych, choć ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym przewiduje wyjątki - pisze dr Paweł Janda, adwokat.

Sąd Najwyższy wydał pierwsze rozstrzygnięcie z udziałem syndyka masy upadłości GNB. Zgodził się m.in. z syndykiem, że nie ma w tej konkretnie sprawie mowy o nieważności tzw. klauzul spreadowych z powodu rzekomej całkowitej dowolności banku w ich kształtowaniu - piszą Andrzej Springer, radca prawny oraz Michał Nowak, adwokat w BWHS Springer Wojciechowski i Wspólnicy.

Istnieją spore wątpliwości prawne co do tego czy zabezpieczenie roszczeń z kredytów frankowych może być udzielone przeciw syndykowi masy upadłości. Prawo upadłościowe nie daje syndykowi ani kompetencji ani obowiązku do antycypowania jakichkolwiek wadliwości tych umów, nawet jeżeli dotyczą one relacji konsumenckich. To konsument, jeżeli chce, może podjąć odpowiednie działania - pisze prof. dr hab. Rafał Adamus.

Prowadzenie przez syndyka masy upadłości przedsiębiorstwa charakteryzuje się pewną autonomią, gdyż jest to działalność o charakterze biznesowym a nie egzekucyjnym. Jeżeli sędzia komisarz nie sprzeciwia się, to może on podejmować działania inwestycyjne dotyczące nieruchomości - pisze prof. Rafał Adamus.

W postępowaniu restrukturyzacyjnym można osiągnąć taki sam cel jak w upadłości, ale bez kosztów syndyka i postępowania upadłościowego. A doskonałym narzędziem do tego celu może być układ. Nie wszystkim się on jednak opłaca. Przede wszystkim jest to rozwiązanie dla przedsiębiorstw o mało skomplikowanej strukturze, zatrudniających niewielu pracowników oraz dla wierzycieli chętnych do określonych ustępstw.

Postępowanie restrukturyzacyjne jest rozwiązaniem bardzo przydatnym dla naprawy podmiotów leczniczych przechodzących przez trudności finansowe, aczkolwiek należałoby postulować wprowadzenie szczególnego, dedykowanego dla tych podmiotów rodzaju postępowania restrukturyzacyjnego - pisze dr hab. Anna Hrycaj, prof. Uczelni Łazarskiego, dyrektor Instytutu Prawa Upadłościowego, Restrukturyzacyjnego oraz Badań nad Niewypłacalnością.

Spraw w zakresie upadłości konsumenckiej jest tak dużo, że młyny sprawiedliwości mielą je z wyraźnym trudem. Powstaje pytanie w jaki sposób można uprościć obecną procedurę upadłościowo - oddłużeniową? Szczególnie widoczne marnotrawstwo proceduralne ma miejsce wówczas, gdy dłużnik jest po fazie egzekucji. Wiadomo wtedy, jakie są wierzytelności wobec niego (dzięki tytułom wykonawczym) i to, że dłużnik nie ma majątku - pisze prof. Rafał Adamus.

Niektórzy dłużnicy nadużywają regulacji poprzez wykorzystywanie postępowania o zatwierdzeniu układu wyłącznie dla uniknięcia egzekucji wierzytelności układowych w okresie ochronnym. To wynik tego, że przepisy skupiają się obecnie bardziej na ochronie dłużnika, niż zabezpieczeniu wierzyciela. Problemem dla obu stron jest także długie rozpatrywanie wniosków o zatwierdzenie układu w sądach.

W II kwartale 2023 roku odnotowano 88 549 rejestracji przedsiębiorstw, tj. o 5,5 proc. mniej niż w analogicznym okresie 2022 r. oraz 97 upadłości, czyli o 21,3 proc. więcej niż w II kwartale 2022 roku - podaje Główny Urząd Statystyczny. Największy spadek liczby rejestracji przedsiębiorstw (o 15,8 proc.) nastąpił w sekcji informacja i komunikacja, a przedsiębiorcy ponad 10 razy rzadziej decydowali się na założenie spółek komandytowo - akcyjnych.

Do niedawna, razem z upadłością dłużnika, poszczególni jego wierzyciele tracili możliwość wytaczania i popierania skargi pauliańskiej, a uprawnienia te przejmował syndyk. Uchwała Sądu Najwyższego z 1 czerwca 2023 roku pokazała jednak, że nic nie jest czarno-białe. Skarga wciąż sprawia poważne trudności interpretacyjne - piszą Bartosz Sierakowski oraz Wojciech Pustelnik z Kancelarii Zimmerman Sierakowski i Partnerzy.

Upadłość Getin Noble Bank zmienia zasady gry i sytuację dla frankowiczów i innych kredytobiorców posiadających w tym banku kredyty powiązane z walutą obcą, w szczególności w zakresie roszczeń konstruowanych w procesach sądowych. Ponadto kredytobiorcy z GNB w terminie 30 dni muszą podjąć działania związane ze zgłoszeniem wierzytelności, aby ich interesy w postępowaniu upadłościowym zostały należycie zabezpieczone - pisze Karolina Pilawska, adwokat.

Z chwilą ogłoszenia upadłości Getin Noble Bank kredytobiorcy frankowi nie mogą już skutecznie korzystać z dotychczas standardowej drogi dochodzenia roszczeń związanych z nieważnością umowy kredytu. Nie będzie odtąd możliwe dochodzenie zwrotu wpłaconych bankowi kwot w drodze powództwa cywilnego przeciwko bankowi. Kredytobiorcom, którzy nie mają zaległości w spłacie kredytu, nie grozi jednak utrata mieszkania - mówi Bartosz Sierakowski, radca prawny, Zimmerman Sierakowski i Partnerzy.