Termin upadku zabezpieczenia hipotecznego na nieruchomości dłużnika nie biegnie, gdy według przepisów prawa restrukturyzacyjnego niedopuszczalne jest skierowanie egzekucji do majątku dłużnika – taką uchwałę podjął Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej. Problem wyłonił się po otwarciu postępowania sanacyjnego.

Nowy pomysł na implementację dyrektywy drugiej szansy jest wizją zdecydowanie minimalistyczną. Znaczna część proponowanych wcześniej zmian nie znalazła bowiem odzwierciedlenia w nowym projekcie. Dotyczy to także propozycji ocenianych zasadniczo pozytywnie, np. pomysłu ujednolicenia reguł ochrony przed egzekucją we wszystkich postępowaniach restrukturyzacyjnych czy wprowadzenia układu ze skutkami sprzedaży egzekucyjnej - pisze dr Hubert Zieliński, doradca restrukturyzacyjny w Filipiak Babicz Legal.

Ministerstwo Sprawiedliwości wznowiło prace nad przepisami wdrażającymi do polskiego prawa ostatnią część dyrektywy, umożliwiającej zagrożonym niewypłacalnością dłużnikom naprawienie sytuacji finansowej przedsiębiorstwa i dającej im drugą szansę. Termin na wdrożenie unijnych przepisów minął 17 lipca 2022 r. Dyrektywę teraz stosuje się wprost, ale nie wszystkie sądy to respektują, przez co dochodzi do sporów.

Wtorkowa uchwała SN ma zastopować pochopne sięganie po art. 5 kodeksu cywilnego, aby ograniczać wynagrodzenia zarządców. Sąd podkreślił, że w znacznej części wynagrodzenie jest ściśle limitowane, w zależności od zakresu wykonywanych obowiązków i ich skuteczności, które podlegają restrykcyjnej kontroli. Stąd też przyjął, że tylko i wyłącznie przepisy prawa restrukturyzacyjnego mogą w jakimkolwiek stopniu ograniczać wymiar wynagrodzenia zarządcy. Budzi to kontrowersje - pisze Agata Duda-Bieniek, radca prawny.

Czy treść układu podlega wykładni przez sąd, który go zatwierdził? Przedstawiony dylemat ma wymiar zarówno praktyczny, jak i teoretyczny. Przede wszystkim w ramach postępowania restrukturyzacyjnego, adresowanego do biznesu, powinno się efektywnie rozwiązywać pojawiające się problemy. Układ ma centralne znaczenie – sens całego postępowania restrukturyzacyjnego ogniskuje się na możliwości jego zawarcia. Zatem kwestia dopuszczalności wykładni układu należy do pierwszoplanowych zagadnień prawnych - pisze prof. Rafał Adamus.

Czas mija, a Krajowy Rejestr Zadłużonych, jak nie działał prawidłowo, tak nie działa. I zamiast czasami pomagać, tylko utrudnia prowadzenie postępowań upadłościowych i restrukturyzacyjnych. Dla prawników praca z KRZ, to jak stąpanie po polu minowym - nie wiadomo, gdzie i kiedy wybuchnie jakiś problem. Natomiast Ministerstwo Sprawiedliwości uważa, że rejestr działa coraz lepiej i go udoskonala.

Nie jest różowo. Wiele firm ma poważne problemy z utrzymaniem płynności finansowej. To efekt rosnących obciążeń fiskalnych, a także płacy minimalnej, która z kolei wpływa na wzrost obciążeń z tytułu wynagrodzeń i ubezpieczenia społecznego. Na kiepską kondycję firm mają również wpływ zatory płatnicze. Obowiązujące przepisy antyzatorowe są często omijane. Mistrzami w tym są duże firmy.

Postępowania restrukturyzacyjnie są relatywnie nowym narzędziem, umożliwiającym polskim przedsiębiorcom odbudowę płynności finansowej i stabilności na rynku. Nie usprawiedliwia to jednak ustanawiania wątpliwej jakości przepisów, które sprawiają, że to narzędzie nie zawsze działa zgodnie z pierwotnymi założeniami. Konieczne są zmiany - uważają Jacek Pietrzela i Artur Ostrowski z PF Restrukturyzacje.

W pierwszej połowie 2024 roku otwarto 2261 postępowań restrukturyzacyjnych. Oznacza to wzrost o 4,68 proc. w stosunku do pierwszej połowy 2023 roku. Pierwsza połowa 2024 roku przyniosła też 219 ogłoszonych upadłości. W tym wypadku mamy wzrost, ale nie jest on na tyle znaczący, aby skłaniał do niepokoju.

Nie podlegają egzekucji przedmioty służące wykonywaniu praktyk religijnych. Dotyczy to zarówno figurki Matki Boskiej, jak i szabasowej menory. Co jednak, gdy są one ze szlachetnych kruszców, takich jak złoto czy srebro, a w związku z tym posiadają dużą wartość materialną? Czy wówczas powinny wchodzić do masy upadłości - zastanawia się prof. Rafał Adamus.

Centralną instytucją restrukturyzacji jest układ, jaki zawierany jest pomiędzy dłużnikiem a większością wierzycieli. Postępowanie restrukturyzacyjne ma charakter zbiorowy. Układ nie wymaga jednomyślności wierzycieli. Tym różni się właśnie od bilateralnej ugody. Generalnie dla jego przyjęcia niezbędne są dwie większości - pisze prof. Rafał Adamus.

Postępowanie o zatwierdzenie układu to zdecydowanie postępowanie restrukturyzacyjne, które cechuje się najmniejszym formalizmem. Nadzorca układu jest wybierany przez dłużnika i pełni swą funkcję na podstawie zawartej z nim umowy. W praktyce, często rodzi to błędne skojarzenie wśród dłużników, że nadzorca układu pełni taką rolę, jak pełnomocnik przedsiębiorcy - pisze Mateusz Pyka, doradca restrukturyzacyjny.

Czas mija, a Krajowy Rejestr Zadłużonych, jak nie działał prawidłowo, tak nie działa. I zamiast pomagać, tylko utrudnia prowadzenie postępowań upadłościowych i restrukturyzacyjnych. Dla prawników praca z KRZ to jak stąpanie po polu minowym - nie wiadomo jak i kiedy wybuchnie jakiś problem. Natomiast Ministerstwo Sprawiedliwości uważa, że rejestr działa coraz lepiej i chwali się dodaniem do niego od 27 lutego nowego modułu.

Regulacja dotycząca testu zaspokojenia i kryterium ochrony najlepszych interesów wierzycieli realizuje wymogi stawiane państwu przez Dyrektywę 2019/1023. Będzie ona miała istotny wpływ głównie na te małe, średnie i duże firmy, które działają w oparciu o bazę w postaci własnego majątku. W ich przypadku trudniej będzie uzasadnić restrukturyzację, jeżeli nie wygenerują odzysku wyższego niż syndyk w upadłości - pisze Michał Cecerko, partner DZP, radca prawny i doradca restrukturyzacyjny.

Najwyższa Izba Kontroli sprawdziła, jak przebiegała likwidacja Kopalni Węgla Kamiennego „Krupiński”. Okazuje się, że była przygotowana nierzetelnie i została przeprowadzona w sposób niegospodarny oraz z naruszeniem obowiązującego prawa i interesu publicznego. Ale problem jest szerszy - NIK wskazała bowiem bariery prawne, formalne i finansowe, które praktycznie uniemożliwiają rzetelne planowanie i sprawną realizację procesów likwidacyjnych kopalń.

Minister Bartłomiej Sienkiewicz poinformował, że 29 grudnia podjął decyzję o postawieniu w stan likwidacji 17 spółek regionalnych rozgłośni Polskiego Radia. Ma to być kontynuacja wcześniejszego procesu. 27 grudnia, w związku z prezydenckim wetem dotyczącym ustawy okołobudżetowej, w stan likwidacji postawione zostały Telewizja Polska S.A., Polskie Radio S.A. oraz Polskiej Agencji Prasowej S.A.

Prowadzenie restrukturyzacji utrudnia dostęp do informacji o wysokości wierzytelności. Ani banki, ani urzędy skarbowe, nie chcą dzielić się tego rodzaju danymi, zasłaniając się tajemnicą bankową lub skarbową. Prawo im na to pozwala. Utrudnia to restrukturyzację firmy. Tymczasem wystarczyłaby zmiana w przepisach, zwalniająca te instytucje z tajemnicy.

Choć prawo restrukturyzacyjne nie mówi o terminie głosowania nad zatwierdzeniem układu, warto wyznaczyć nie tylko datę, ale i godzinę głosowania dla uprawnionych wierzycieli. Dzięki temu, dłużnik nie musi czekać do godziny godz. 23:59 ostatniego dnia terminu, aby złożyć wniosek o zatwierdzenie układu. Takie stanowisko poparł Sąd Rejonowy w Toruniu - pisze Mateusz Pyka, doradca restrukturyzacyjny, prawnik PF Restrukturyzacje, Kancelaria Prawa Restrukturyzacyjnego i Upadłościowego Jacek Pietrzela.

Wprowadzenie wyraźnego rozróżnienia postępowań restrukturyzacyjnych z zakresu restrukturyzacji zapobiegawczej od postępowania sanacyjnego, będącego postępowaniem o szczególnym charakterze, przewiduje rządowy projekt nowelizacji prawa restrukturyzacyjnego oraz niektórych innych ustaw, który właśnie wpłynął do Sejmu. Projekt stanowi wykonanie unijnej dyrektywy 2019/1023, powszechnie zwanej dyrektywą drugiej szansy.

Unia Europejska pracuje nad projektem dyrektywy przewidującej, że wniosku o ogłoszenie upadłości mikroprzedsiębiorcy nie będzie można oddalić w sytuacji, gdy dłużnika nie będzie stać na koszty postępowania. Prawnicy chwalą projekt, bo droga obecnie procedura skutkuje tym, że dłużnicy działają w szarej strefie. Widzą tez problemy - zmiany mogą zachęcać do nieodpowiedzialnego prowadzenia biznesu.