Czy treść układu podlega wykładni przez sąd, który go zatwierdził? Przedstawiony dylemat ma wymiar zarówno praktyczny, jak i teoretyczny. Przede wszystkim w ramach postępowania restrukturyzacyjnego, adresowanego do biznesu, powinno się efektywnie rozwiązywać pojawiające się problemy. Układ ma centralne znaczenie – sens całego postępowania restrukturyzacyjnego ogniskuje się na możliwości jego zawarcia. Zatem kwestia dopuszczalności wykładni układu należy do pierwszoplanowych zagadnień prawnych - pisze prof. Rafał Adamus.

Czas mija, a Krajowy Rejestr Zadłużonych, jak nie działał prawidłowo, tak nie działa. I zamiast czasami pomagać, tylko utrudnia prowadzenie postępowań upadłościowych i restrukturyzacyjnych. Dla prawników praca z KRZ, to jak stąpanie po polu minowym - nie wiadomo, gdzie i kiedy wybuchnie jakiś problem. Natomiast Ministerstwo Sprawiedliwości uważa, że rejestr działa coraz lepiej i go udoskonala.

Nie jest różowo. Wiele firm ma poważne problemy z utrzymaniem płynności finansowej. To efekt rosnących obciążeń fiskalnych, a także płacy minimalnej, która z kolei wpływa na wzrost obciążeń z tytułu wynagrodzeń i ubezpieczenia społecznego. Na kiepską kondycję firm mają również wpływ zatory płatnicze. Obowiązujące przepisy antyzatorowe są często omijane. Mistrzami w tym są duże firmy.

Postępowania restrukturyzacyjnie są relatywnie nowym narzędziem, umożliwiającym polskim przedsiębiorcom odbudowę płynności finansowej i stabilności na rynku. Nie usprawiedliwia to jednak ustanawiania wątpliwej jakości przepisów, które sprawiają, że to narzędzie nie zawsze działa zgodnie z pierwotnymi założeniami. Konieczne są zmiany - uważają Jacek Pietrzela i Artur Ostrowski z PF Restrukturyzacje.

W pierwszej połowie 2024 roku otwarto 2261 postępowań restrukturyzacyjnych. Oznacza to wzrost o 4,68 proc. w stosunku do pierwszej połowy 2023 roku. Pierwsza połowa 2024 roku przyniosła też 219 ogłoszonych upadłości. W tym wypadku mamy wzrost, ale nie jest on na tyle znaczący, aby skłaniał do niepokoju.

Nie podlegają egzekucji przedmioty służące wykonywaniu praktyk religijnych. Dotyczy to zarówno figurki Matki Boskiej, jak i szabasowej menory. Co jednak, gdy są one ze szlachetnych kruszców, takich jak złoto czy srebro, a w związku z tym posiadają dużą wartość materialną? Czy wówczas powinny wchodzić do masy upadłości - zastanawia się prof. Rafał Adamus.

Centralną instytucją restrukturyzacji jest układ, jaki zawierany jest pomiędzy dłużnikiem a większością wierzycieli. Postępowanie restrukturyzacyjne ma charakter zbiorowy. Układ nie wymaga jednomyślności wierzycieli. Tym różni się właśnie od bilateralnej ugody. Generalnie dla jego przyjęcia niezbędne są dwie większości - pisze prof. Rafał Adamus.

Postępowanie o zatwierdzenie układu to zdecydowanie postępowanie restrukturyzacyjne, które cechuje się najmniejszym formalizmem. Nadzorca układu jest wybierany przez dłużnika i pełni swą funkcję na podstawie zawartej z nim umowy. W praktyce, często rodzi to błędne skojarzenie wśród dłużników, że nadzorca układu pełni taką rolę, jak pełnomocnik przedsiębiorcy - pisze Mateusz Pyka, doradca restrukturyzacyjny.

Czas mija, a Krajowy Rejestr Zadłużonych, jak nie działał prawidłowo, tak nie działa. I zamiast pomagać, tylko utrudnia prowadzenie postępowań upadłościowych i restrukturyzacyjnych. Dla prawników praca z KRZ to jak stąpanie po polu minowym - nie wiadomo jak i kiedy wybuchnie jakiś problem. Natomiast Ministerstwo Sprawiedliwości uważa, że rejestr działa coraz lepiej i chwali się dodaniem do niego od 27 lutego nowego modułu.

Regulacja dotycząca testu zaspokojenia i kryterium ochrony najlepszych interesów wierzycieli realizuje wymogi stawiane państwu przez Dyrektywę 2019/1023. Będzie ona miała istotny wpływ głównie na te małe, średnie i duże firmy, które działają w oparciu o bazę w postaci własnego majątku. W ich przypadku trudniej będzie uzasadnić restrukturyzację, jeżeli nie wygenerują odzysku wyższego niż syndyk w upadłości - pisze Michał Cecerko, partner DZP, radca prawny i doradca restrukturyzacyjny.

Najwyższa Izba Kontroli sprawdziła, jak przebiegała likwidacja Kopalni Węgla Kamiennego „Krupiński”. Okazuje się, że była przygotowana nierzetelnie i została przeprowadzona w sposób niegospodarny oraz z naruszeniem obowiązującego prawa i interesu publicznego. Ale problem jest szerszy - NIK wskazała bowiem bariery prawne, formalne i finansowe, które praktycznie uniemożliwiają rzetelne planowanie i sprawną realizację procesów likwidacyjnych kopalń.

Minister Bartłomiej Sienkiewicz poinformował, że 29 grudnia podjął decyzję o postawieniu w stan likwidacji 17 spółek regionalnych rozgłośni Polskiego Radia. Ma to być kontynuacja wcześniejszego procesu. 27 grudnia, w związku z prezydenckim wetem dotyczącym ustawy okołobudżetowej, w stan likwidacji postawione zostały Telewizja Polska S.A., Polskie Radio S.A. oraz Polskiej Agencji Prasowej S.A.

Prowadzenie restrukturyzacji utrudnia dostęp do informacji o wysokości wierzytelności. Ani banki, ani urzędy skarbowe, nie chcą dzielić się tego rodzaju danymi, zasłaniając się tajemnicą bankową lub skarbową. Prawo im na to pozwala. Utrudnia to restrukturyzację firmy. Tymczasem wystarczyłaby zmiana w przepisach, zwalniająca te instytucje z tajemnicy.

Choć prawo restrukturyzacyjne nie mówi o terminie głosowania nad zatwierdzeniem układu, warto wyznaczyć nie tylko datę, ale i godzinę głosowania dla uprawnionych wierzycieli. Dzięki temu, dłużnik nie musi czekać do godziny godz. 23:59 ostatniego dnia terminu, aby złożyć wniosek o zatwierdzenie układu. Takie stanowisko poparł Sąd Rejonowy w Toruniu - pisze Mateusz Pyka, doradca restrukturyzacyjny, prawnik PF Restrukturyzacje, Kancelaria Prawa Restrukturyzacyjnego i Upadłościowego Jacek Pietrzela.

Wprowadzenie wyraźnego rozróżnienia postępowań restrukturyzacyjnych z zakresu restrukturyzacji zapobiegawczej od postępowania sanacyjnego, będącego postępowaniem o szczególnym charakterze, przewiduje rządowy projekt nowelizacji prawa restrukturyzacyjnego oraz niektórych innych ustaw, który właśnie wpłynął do Sejmu. Projekt stanowi wykonanie unijnej dyrektywy 2019/1023, powszechnie zwanej dyrektywą drugiej szansy.

Unia Europejska pracuje nad projektem dyrektywy przewidującej, że wniosku o ogłoszenie upadłości mikroprzedsiębiorcy nie będzie można oddalić w sytuacji, gdy dłużnika nie będzie stać na koszty postępowania. Prawnicy chwalą projekt, bo droga obecnie procedura skutkuje tym, że dłużnicy działają w szarej strefie. Widzą tez problemy - zmiany mogą zachęcać do nieodpowiedzialnego prowadzenia biznesu.

W doktrynie prawniczej jest spór dotyczący funkcji upadłości konsumenckiej - czy najważniejsza jest ta oddłużeniowa, co skłania do przyjęcia poglądu o prymacie interesu dłużnika nad interesem wierzycieli, czy też jednak podstawowa zasada każdego postępowania upadłościowego, czyli nakaz prowadzenia procesu upadłościowego w taki sposób, aby wierzyciele uzyskali najwyższy stopień zaspokojenia - pisze Łukasz Frączek, adwokat i doradca restrukturyzacyjny.

Po wdrożeniu systemu teleinformatycznego Krajowego Rejestru Zadłużonych obowiązuje jawność informacji o wszczęciu postępowania upadłościowego, o czym uczestnicy obrotu gospodarczego dowiadują się za pomocą obwieszczeń. I choć miały dotyczyć one jedynie wniosków dłużnika, to można spotkać się również z obwieszczeniami o złożeniu wniosku przez wierzyciela. Taka praktyka nie ma podstaw prawnych, choć ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym przewiduje wyjątki - pisze dr Paweł Janda, adwokat.

Sąd Najwyższy wydał pierwsze rozstrzygnięcie z udziałem syndyka masy upadłości GNB. Zgodził się m.in. z syndykiem, że nie ma w tej konkretnie sprawie mowy o nieważności tzw. klauzul spreadowych z powodu rzekomej całkowitej dowolności banku w ich kształtowaniu - piszą Andrzej Springer, radca prawny oraz Michał Nowak, adwokat w BWHS Springer Wojciechowski i Wspólnicy.

Istnieją spore wątpliwości prawne co do tego czy zabezpieczenie roszczeń z kredytów frankowych może być udzielone przeciw syndykowi masy upadłości. Prawo upadłościowe nie daje syndykowi ani kompetencji ani obowiązku do antycypowania jakichkolwiek wadliwości tych umów, nawet jeżeli dotyczą one relacji konsumenckich. To konsument, jeżeli chce, może podjąć odpowiednie działania - pisze prof. dr hab. Rafał Adamus.