Prowadzenie postępowania egzekucyjnego po otwarciu sanacji jest niedopuszczalne. Jednak nie zmniejsza to szans wierzycieli na egzekucję ich roszczeń. Wręcz przeciwnie. Sanacja, jeżeli zostanie już rozpoczęta, staje się dla nich najlepszą drogą od odzyskania długu.

Do sukcesu restrukturyzacji nie wystarczy jedynie poświęcenie czasu. Zresztą, biorąc pod uwagę, ile czeka się na rozstrzygnięcie różnego rodzaju spraw, w postępowaniach restrukturyzacyjnych, i tak czas oczekiwania na decyzje sądu nie jest nadzwyczaj długi. Liczy się tu raczej wytrwałość i determinacja samego dłużnika w dążeniu do wyjścia z kryzysu zadłużenia.

Z analizy firmy MGBI wynika, że polskie sądy w 2024 roku ogłosiły 436 postanowień o upadłości przedsiębiorstw. To o ponad 10 proc. więcej niż w 2023 roku i niemal 30 proc. więcej niż w 2022 roku. Najwięcej upadłości dotyczyło branży przemysłowej, budowlanej i handlowej.

Pod adresem projektu wdrażającego ostatnią część dyrektywy, umożliwiającej zagrożonym niewypłacalnością dłużnikom naprawienie sytuacji finansowej przedsiębiorstwa i dającej im drugą szansę, posypały się gromy. Wprawdzie implementuje najważniejsze elementy, ale tylko te niezbędne. Część ekspertów uspokaja. Wersja "uboga" to podobno działanie celowe. Termin na wdrożenie unijnych przepisów minął 17 lipca 2022 r. i trzeba to jak najszybciej zrobić. Na ambitne projekty przyjdzie czas.

Roszczenia można zabezpieczać na wiele różnych sposobów. Hipoteka to bez wątpienia jeden z najskuteczniejszych sposobów zabezpieczenia roszczeń przez wierzyciela. Pozwala ona na stosunkowo prostą egzekucję z majątku o przeważnie dużej wartości. Jeżeli jednak egzekucja z jakichś względów okaże się niedopuszczalna, to hipoteka na nic się nie przyda.

W zmodernizowanym postępowaniu restrukturyzacyjnym utrzymanie znaczenia zabezpieczenia rzeczowego ma zostać oparte na mechanizmie ograniczenia autonomii woli przy składaniu propozycji układowych. Wydaje się, że jest to mechanizm skuteczny, gdyż obligatoryjną przesłanką odmowy zatwierdzenia układu przez sąd jest sprzeczność układu z prawem - pisze o propozycjach zmian w prawie prof. Rafał Adamus.

Prowadzenie działalności nierejestrowanej nie jest przeszkodą do wszczęcia restrukturyzacji lub ogłoszenia upadłości dłużnika. Wszystko zależy, czy w okolicznościach konkretnej sprawy uda się wykazać, że dłużnik faktycznie prowadzi we własnym imieniu działalność gospodarczą lub zawodową. Tym samym należy przyjąć, że jeżeli co prawda jest on wpisany do CEIDG jako przedsiębiorca, ale pomimo tego nie prowadzi działalności gospodarczej lub zawodowej, to nie można wobec niego ogłosić upadłości – właściwej dla przedsiębiorców.

Termin upadku zabezpieczenia hipotecznego na nieruchomości dłużnika nie biegnie, gdy według przepisów prawa restrukturyzacyjnego niedopuszczalne jest skierowanie egzekucji do majątku dłużnika – taką uchwałę podjął Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej. Problem wyłonił się po otwarciu postępowania sanacyjnego.

Nowy pomysł na implementację dyrektywy drugiej szansy jest wizją zdecydowanie minimalistyczną. Znaczna część proponowanych wcześniej zmian nie znalazła bowiem odzwierciedlenia w nowym projekcie. Dotyczy to także propozycji ocenianych zasadniczo pozytywnie, np. pomysłu ujednolicenia reguł ochrony przed egzekucją we wszystkich postępowaniach restrukturyzacyjnych czy wprowadzenia układu ze skutkami sprzedaży egzekucyjnej - pisze dr Hubert Zieliński, doradca restrukturyzacyjny w Filipiak Babicz Legal.

Ministerstwo Sprawiedliwości wznowiło prace nad przepisami wdrażającymi do polskiego prawa ostatnią część dyrektywy, umożliwiającej zagrożonym niewypłacalnością dłużnikom naprawienie sytuacji finansowej przedsiębiorstwa i dającej im drugą szansę. Termin na wdrożenie unijnych przepisów minął 17 lipca 2022 r. Dyrektywę teraz stosuje się wprost, ale nie wszystkie sądy to respektują, przez co dochodzi do sporów.

Wtorkowa uchwała SN ma zastopować pochopne sięganie po art. 5 kodeksu cywilnego, aby ograniczać wynagrodzenia zarządców. Sąd podkreślił, że w znacznej części wynagrodzenie jest ściśle limitowane, w zależności od zakresu wykonywanych obowiązków i ich skuteczności, które podlegają restrykcyjnej kontroli. Stąd też przyjął, że tylko i wyłącznie przepisy prawa restrukturyzacyjnego mogą w jakimkolwiek stopniu ograniczać wymiar wynagrodzenia zarządcy. Budzi to kontrowersje - pisze Agata Duda-Bieniek, radca prawny.

Czy treść układu podlega wykładni przez sąd, który go zatwierdził? Przedstawiony dylemat ma wymiar zarówno praktyczny, jak i teoretyczny. Przede wszystkim w ramach postępowania restrukturyzacyjnego, adresowanego do biznesu, powinno się efektywnie rozwiązywać pojawiające się problemy. Układ ma centralne znaczenie – sens całego postępowania restrukturyzacyjnego ogniskuje się na możliwości jego zawarcia. Zatem kwestia dopuszczalności wykładni układu należy do pierwszoplanowych zagadnień prawnych - pisze prof. Rafał Adamus.

Czas mija, a Krajowy Rejestr Zadłużonych, jak nie działał prawidłowo, tak nie działa. I zamiast czasami pomagać, tylko utrudnia prowadzenie postępowań upadłościowych i restrukturyzacyjnych. Dla prawników praca z KRZ, to jak stąpanie po polu minowym - nie wiadomo, gdzie i kiedy wybuchnie jakiś problem. Natomiast Ministerstwo Sprawiedliwości uważa, że rejestr działa coraz lepiej i go udoskonala.

Nie jest różowo. Wiele firm ma poważne problemy z utrzymaniem płynności finansowej. To efekt rosnących obciążeń fiskalnych, a także płacy minimalnej, która z kolei wpływa na wzrost obciążeń z tytułu wynagrodzeń i ubezpieczenia społecznego. Na kiepską kondycję firm mają również wpływ zatory płatnicze. Obowiązujące przepisy antyzatorowe są często omijane. Mistrzami w tym są duże firmy.

Postępowania restrukturyzacyjnie są relatywnie nowym narzędziem, umożliwiającym polskim przedsiębiorcom odbudowę płynności finansowej i stabilności na rynku. Nie usprawiedliwia to jednak ustanawiania wątpliwej jakości przepisów, które sprawiają, że to narzędzie nie zawsze działa zgodnie z pierwotnymi założeniami. Konieczne są zmiany - uważają Jacek Pietrzela i Artur Ostrowski z PF Restrukturyzacje.

W pierwszej połowie 2024 roku otwarto 2261 postępowań restrukturyzacyjnych. Oznacza to wzrost o 4,68 proc. w stosunku do pierwszej połowy 2023 roku. Pierwsza połowa 2024 roku przyniosła też 219 ogłoszonych upadłości. W tym wypadku mamy wzrost, ale nie jest on na tyle znaczący, aby skłaniał do niepokoju.

Nie podlegają egzekucji przedmioty służące wykonywaniu praktyk religijnych. Dotyczy to zarówno figurki Matki Boskiej, jak i szabasowej menory. Co jednak, gdy są one ze szlachetnych kruszców, takich jak złoto czy srebro, a w związku z tym posiadają dużą wartość materialną? Czy wówczas powinny wchodzić do masy upadłości - zastanawia się prof. Rafał Adamus.

Centralną instytucją restrukturyzacji jest układ, jaki zawierany jest pomiędzy dłużnikiem a większością wierzycieli. Postępowanie restrukturyzacyjne ma charakter zbiorowy. Układ nie wymaga jednomyślności wierzycieli. Tym różni się właśnie od bilateralnej ugody. Generalnie dla jego przyjęcia niezbędne są dwie większości - pisze prof. Rafał Adamus.

Postępowanie o zatwierdzenie układu to zdecydowanie postępowanie restrukturyzacyjne, które cechuje się najmniejszym formalizmem. Nadzorca układu jest wybierany przez dłużnika i pełni swą funkcję na podstawie zawartej z nim umowy. W praktyce, często rodzi to błędne skojarzenie wśród dłużników, że nadzorca układu pełni taką rolę, jak pełnomocnik przedsiębiorcy - pisze Mateusz Pyka, doradca restrukturyzacyjny.

Czas mija, a Krajowy Rejestr Zadłużonych, jak nie działał prawidłowo, tak nie działa. I zamiast pomagać, tylko utrudnia prowadzenie postępowań upadłościowych i restrukturyzacyjnych. Dla prawników praca z KRZ to jak stąpanie po polu minowym - nie wiadomo jak i kiedy wybuchnie jakiś problem. Natomiast Ministerstwo Sprawiedliwości uważa, że rejestr działa coraz lepiej i chwali się dodaniem do niego od 27 lutego nowego modułu.