Do sukcesu restrukturyzacji nie wystarczy jedynie poświęcenie czasu. Zresztą, biorąc pod uwagę, ile czeka się na rozstrzygnięcie różnego rodzaju spraw, w postępowaniach restrukturyzacyjnych, i tak czas oczekiwania na decyzje sądu nie jest nadzwyczaj długi. Liczy się tu raczej wytrwałość i determinacja samego dłużnika w dążeniu do wyjścia z kryzysu zadłużenia.
Możliwość rozpoczęcia restrukturyzacji pojawia się wówczas, gdy firma znajdzie się w stanie zagrożenia niewypłacalnością, a więc – mówiąc z znacznym uproszczeniu – gdy na horyzoncie zacznie być widoczna perspektywa bankructwa. Wówczas bezwzględnie należy działać, gdy brak reakcji najczęściej oznacza prostą i szybką drogę do upadłości, a postępowanie restrukturyzacyjne jest najlepszą metodą na zapobieżenie ziszczeniu się tego scenariusza. Jednak restrukturyzacja ma szanse się udać tylko wtedy, gdy dłużnik jest naprawdę zdeterminowany, aby rozwiązać swoje problemy. I nie chodzi tu jedynie o gotowość poświęcenia czasu, ale przede wszystkim o rzeczywistą chęć oddłużenia.
Czytaj w LEX: Partnerstwo kryzysowe - istotne w procesie restrukturyzacji >
W ostatnich latach systematycznie zwiększa się liczba postępowań restrukturyzacyjnych. Z raportu „Postępowania upadłościowe i restrukturyzacyjne. 2024” opublikowanego przez firmę MGBI wynika, że w porównaniu z rokiem 2022 w 2023 roku liczba restrukturyzacji zwiększyła się aż o 87,7 proc. Jednak, jeżeli zestawimy zeszły rok z rokiem 2021, wzrost jest jeszcze bardziej imponujący i wynosi aż 123,3 proc. Najczęściej na rozpoczęcie postępowania restrukturyzacyjnego decydowały się przedsiębiorstwa działające w sektorze handlu, rolnictwa oraz przetwórstwa przemysłowego. Co ciekawe systematycznie zmniejsza się średni wiek przedsiębiorstwa poddawanego restrukturyzacji. Obecnie oscyluje on w okolicach 12 lat. Nie zmienia to faktu, że wszystkie firmy narażone są na kryzys. Wystarczy wspomnieć, że największy odsetek upadłości dotyczy obecnie przedsiębiorstw funkcjonujących na rynku dwadzieścia i więcej lat.
Bez wątpienia postępowania restrukturyzacyjne stwarzają optymalne ramy od oddłużenia firmy. Jednak zawsze dla prowadzących własny biznes liczy się czas. Oddłużenie nie jest tu wyjątkiem. Zresztą nierozwiązywane trudności z zadłużeniem bardzo szybko się potęgują, stąd nigdy nie warto zwlekać z podjęciem decyzji o wejściu na ścieżkę restrukturyzacji. Zwłaszcza że od podjęcia takiej decyzji, do zatwierdzenia układu nie zawsze udaje się przejść w szybkim tempie. Wiele zależy tu od okoliczności konkretnego przypadku oraz od kolejki w sądzie restrukturyzacyjnym. Aczkolwiek często udaje się sfinalizować restrukturyzację do roku od jej otwarcia.
Czytaj w LEX: Potrącenie wierzytelności w postępowaniu restrukturyzacyjnym >
Ciekawą ilustracją tego problemu jest postępowanie o zatwierdzenie układu, a więc zdecydowanie najczęściej wybierana spośród wszystkich procedur restrukturyzacyjnych. Zgodnie z art. 226g ustawy z dnia 15 maja 2015 roku – Prawo restrukturyzacyjne (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1428), jeżeli w terminie czterech miesięcy od dnia dokonania obwieszczenia dłużnik nie złoży do sądu wniosku o zatwierdzenie układu, skutki obwieszczenia wygasają z mocy prawa. Niestety nie oznacza to, że sama restrukturyzacja prowadzona w trybie tego postępowania trwa cztery miesiące. Otóż, aby układ zaczął obowiązywać musi zostać zatwierdzony przez sąd. I właśnie czas oczekiwania na rozpoznanie wniosku o zatwierdzenie układu często jest najdłużej trwającym etapem postępowania o zatwierdzenie układu.
Poza tym nigdy samo otwarcie restrukturyzacji nie oznacza, że zobowiązania dłużnika zostaną zrestrukturyzowane. Dochodzi do tego w układzie zawieranym między dłużnikiem a wierzycielami. Najpierw więc musi dojść do takiego „zawarcia”, a więc uzyskania odpowiedniej większości wierzycieli popierających propozycje układowe (standardowo składane przez dłużnika), a następie do wspomnianego już zatwierdzenia przez sąd. Nie działa tu żaden automatyzm. Co więc zrobić, aby zwiększyć swoje szanse na sukces w restrukturyzacji?
Z pewnością znacznym ułatwieniem w prowadzeniu restrukturyzacji jest skorzystanie z pomocy profesjonalistów. Zresztą w niektórych przypadkach jest to nieuniknione z formalnego punktu widzenia. Jednak nigdy nie warto rezygnować z takiego wsparcia. Oddłużenie przedsiębiorstwa to zawsze naprawdę złożone przedsięwzięcie, wymagające wiedzy i doświadczenia zdobywanego podczas wspierania przedsiębiorców w ich kłopotach finansowych. I nie chodzi tu jedynie o przygotowanie dokumentów niezbędnych do przeprowadzenia procedury restrukturyzacyjnej. W rzeczywistości ich treść jest wtórna wobec diagnozy dotyczącej źródeł problemów firmy i realnych możliwości ich rozwiązania. Pomyłka przy jej stawianiu może przekreślić cały wysiłek włożony w restrukturyzację.
Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów LEX jest zależny od posiadanych licencji.
