Stare sprawy jako aktualne, limity załączników – czy KRZ wymaga zmian?

Krajowy Rejestr Zadłużonych, chociaż znacznie usprawnił powadzenie postępowań upadłościowych i restrukturyzacyjnych, nie jest wolny od wad. Ministerstwo Sprawiedliwości obiecuje usprawnić pewne aspekty techniczne, ale tłumaczy też, że części funkcjonalności nie da się zmienić ze względu na wymagania ustawowe. Prawnicy dostrzegają mankamenty systemu, chwalą jednak jego ideę.

Jedną z funkcji portalu publicznego Krajowego Rejestru Zadłużonych jest wyszukiwarka doradców restrukturyzacyjnych. Zawiera dane wszystkich osób posiadających odpowiednią licencję i pozwala na przykład przejrzeć listę  postępowań, w których dany doradca pełni funkcję syndyka, nadzorcy lub zarządcy. Sposób prezentacji tych danych daleki jest jednak od idealnego, co gorsza – może prezentować informacje nieaktualne.

Lista spraw doradcy restrukturyzacyjnego – MS obiecuje porządki

Aby „doklikać się” do listy spraw konkretnego doradcy, należy wybrać pole o niezbyt jasnym tytule „Akcje”. Ujrzymy wykaz zawierający zarówno sprawy w toku, jak i te zakończone - nie ma możliwości, by prezentowana była tylko jedna z tych kategorii. W oknie z wykazem spraw widać tylko pierwszych pięć postępowań, aby znaleźć kolejne, należy „przeklikać” się przez dalsze strony. W przypadku najbardziej aktywnych doradców restrukturyzacyjnych, stron tych może być nawet kilkadziesiąt.

Czytaj też w LEX: Zakres ujawnianych danych w KRZ – zagadnienia dotyczące postępowania restrukturyzacyjnego i upadłościowego >

Ministerstwo Sprawiedliwości w korespondencji z portalem Prawo.pl zapewnia, że w tym zakresie planowane są zmiany. – Dodana zostanie możliwość ustawienia liczby wyświetlanych pozycji (5, 10, 20, 50). Dodatkowo zostanie dodana możliwość wyszukiwania po sygnaturze/części sygnatury, sądzie, pełnieniu funkcji („w toku”, „zakończone”) – pisze Wydział Komunikacji Społecznej MS.

Jeśli ktoś już dziś chciałby dotrzeć do bardziej przejrzystej listy postępowań danego doradcy restrukturyzacyjnego, KRZ umożliwia alternatywny, chociaż mało intuicyjny sposób: należy najpierw odnaleźć przykładowe postępowanie (np. po sygnaturze), następnie przejść do wykazu osób pełniących w nim funkcje i kliknąć na interesujące nas nazwisko. Tak skomplikowany sposób dochodzenia do właściwej informacji nie jest zresztą wyjątkiem.

- Jednym z najczęściej wskazywanych przez moich klientów mankamentów KRZ jest mało intuicyjna nawigacja po portalu. Odnalezienie właściwych dokumentów czy informacji wymaga często przechodzenia przez wiele zakładek – mówi Kamila Schreiber, adwokat z Kancelarii Adwokackiej Adwokat Andrzej Wesołek.

Czytaj też w LEX: Metodyka postępowania w razie awarii systemów PISP, KSeF, e-Doręczenia - poradnik dla profesjonalnych pełnomocników >

Syndyk widoczny w sprawach, których już nie prowadzi

Powyższe mankamenty mogą być niedogodnością dla użytkownika, nie wpływają jednak na funkcjonalność czy zawartość metryczną portalu. Gorzej, gdy przypisanie spraw do danego doradcy restrukturyzacyjnego wprowadza w błąd.

Przykład z życia: w jednej ze spraw doszło do zmiany syndyka, mimo to przedmiotowe postępowanie nadal widnieje przy jego nazwisku ze statusem „w toku”. Ministerstwo przyznaje, że może się tak zdarzyć, bowiem po zmianie doradcy, wygaszana osoba otrzymuje rolę „Doradca z ograniczonym dostępem” i ma 30 dni na zakończenie swoich wątków w postępowaniu.

- W tym okresie jego status może wciąż widnieć jako „w toku” – przyznaje resort.

Z odpowiedzi dla Prawo.pl wynika, że mogą wystąpić też przypadki, w których nieaktualna informacja jest widoczna dłużej niż przez 30 dni, bo prowadzący postępowanie nie ujawnił w KRZ zaktualizowanych danych. Należy je sygnalizować przez funkcję „zgłoś błąd”.

Zobacz procedurę w LEX: Zmiana podmiotu zarządzającego majątkiem upadłego >

KRZ nie widzi zmian w spółkach doradcy restrukturyzacyjnego

Funkcje w  postępowaniu upadłościowym lub restrukturyzacyjnym mogą pełnić zarówno osoby fizyczne, jak i prawne. Lista doradców restrukturyzacyjnych wymienia zaś wyłącznie osoby fizyczne. Sprawy prowadzone przez spółki są w KRZ przyporządkowane do danej osoby fizycznej reprezentującej daną spółkę. System ten nie uwzględnia jednak, że związki między doradcą a spółką mogą się zdezaktualizować. To zaś może być źródłem chaosu informacyjnego.

Przykład: na liście postępowań z udziałem danego doradcy restrukturyzacyjnego znajdujemy także sprawy, w których funkcje pełni związana z nim dawniej spółka. Postępowanie ma status "w toku". Doradca ten od trzech lat nie jest już jednak wspólnikiem ani członkiem zarządu owej spółki, która zresztą używa obecnie innej nazwy niż ta widoczna w KRZ.

Jeżeli postępowanie prowadzi spółka, to na liście doradców restrukturyzacyjnych postępowanie będzie przypisane do doradców, którzy w chwili wyznaczania podmiotu do roli w postępowaniu byli użytkownikami specjalnymi profilu "Spółka doradców restrukturyzacyjnych" – przyznaje Ministerstwo Sprawiedliwości.

- To jest pole do poprawy. Rejestr powinien aktualizować taką informację na bieżąco, a nie „zamrażać” ją na moment wyznaczenia – ocenia Norbert Frosztęga, adwokat i doradca restrukturyzacyjny z Zimmerman Sierakowski Frosztęga.

Z odpowiedzi MS nie wynika jednak, by kwestia ta miała się zmienić.

Do którego sądu przypisana jest dana sygnatura

KRZ pozwala też sprawdzić, czy w stosunku do danej osoby prowadzone było postępowanie egzekucyjne zakończone umorzeniem. Informacje na ten temat zawierają oznaczenie komornika, sygnaturę postępowania egzekucyjnego oraz sygnaturę tytułu wykonawczego, nie określają jednak, który sąd go wydał. Trudno na tej podstawie zidentyfikować dane orzeczenie, teoretycznie może bowiem chodzić o dowolny sąd w Polsce.

 - Zakres informacji o osobach, wobec których umorzono postępowanie egzekucyjne określa art. 7 ustawy o Krajowym Rejestrze Zadłużonych. Zakres ten nie obejmuje oznaczenia sądu – tłumaczy resort.

Czytaj też w LEX: Sądownictwo w sprawach upadłościowo-restrukturyzacyjnych w obliczu potrzeby poważnej reformy >

Mec. Frosztęga zgadza się, że nie ma podstaw do wskazywania, który sąd wydał tytuł wykonawczy. - To zatem ograniczenie ustawowe, nie błąd wykonawcy – mówi.

- Nie jest to na szczęście poważny problem, w razie potrzeby można bowiem zadzwonić do komornika i uzyskać informację na temat sądu – słyszymy od jednego z prawników.

Ograniczony limit załączników na portalu publicznym

Mec. Kamila Schreiber zwraca uwagę na jeszcze inny mankament: niską dopuszczalną wielkość plików załączanych do pism wnoszonych przez KRZ. - Większość z moich klientów nie dysponuje podpisem kwalifikowanym i chcą podpisać dokumenty profilem zaufanym. W ich przypadku wniosek czy pismo, które składają, nie może przekroczyć 10 MB – to bardzo mała pojemność, biorąc pod uwagę, jak obszerną dokumentację, np. skany umów kredytowych, dokumentację medyczną czy dokumenty księgowe, muszą przekazać syndykowi (doradcy restrukturyzacyjnemu) lub sądowi za pośrednictwem KRZ. Skutkuje to koniecznością tworzenia kilku pism, dzielenia plików, kompresowania ich - nie każdy ma wiedzę, jak to zrobić. Wydłuża to również znacząco czas pracy, a czasami wprowadza chaos w aktach sprawy – opisuje prawniczka.

Czytaj też w LEX: Zamieszczanie i usuwanie danych z KRZ – zagadnienia dotyczące postępowania restrukturyzacyjnego i upadłościowego >

Wśród mankamentów KRZ wymienia też częste aktualizacje systemu oraz przerwy techniczne. - Niejednokrotnie miałam problem związany z obsługą płatności elektronicznych, opóźnieniami lub brakiem dostarczania kodów weryfikacyjnych do logowania, a także okresowymi trudnościami przy przesyłaniu dokumentów – opisuje.

Prawnicy chwalą KRZ mimo niedoskonałości

Mec. Schreiber zastrzega jednak, że mimo problemów postępującą informatyzację postępowań sądowych, w tym postępowań upadłościowych i restrukturyzacyjnych, ocenia pozytywnie.

- Z założenia usprawnia to postępowanie, daje możliwość wglądu w dokumenty bez wizyty w sądzie, pozwala też zaoszczędzić na przesyłkach – mówi.

Czytaj też w LEX: Przewodnik po zmianach w doręczeniach pism (PISP, e-Doręczenia, doręczenia tradycyjne) dla profesjonalnych pełnomocników >

Wyrozumiały jest również mec. Norbert Frosztęga, który zwraca uwagę, że KRZ cały czas się rozwija, i to w dobrym kierunku, stając się coraz bardziej przyjaznym użytkownikom i oferując coraz więcej funkcjonalności.

- Nie jest idealny, to prawda. Ale trzeba pamiętać, że stworzenie systemu dla postępowań upadłościowych i restrukturyzacyjnych to był skok na głęboką wodę. To nie proste postępowanie z dwiema stronami, jednym sądem i jednym przedmiotem rozstrzygnięcia. To złożone, wielopodmiotowe i wielowątkowe postępowanie. I to widać w wyzwaniach, jakie stoją przed twórcami rejestru – mówi adwokat.