Zaniepokojenie reformą sądownictwa w Polsce wyraża list skierowany przez przewodniczącego komisji spraw zagranicznych Izby Reprezentantów Eliota Engela i szefa podkomisji ds. europejskich, eurazjatyckich i energii Williama Keatinga do prezydenta Andrzeja Dudy. Opublikowany w niedzielę dokument mówi o zagrożeniach dla instytucji demokratycznych w Polsce.

Mimo że prezes olsztyńskiego Sądu Rejonowego odmówił wystawienia sędziemu Pawłowi Juszczyszynowi delegacji, przyjedzie on we wtorek do Sejmu by zapoznać się z zawartością list poparcia dla sędziów, którzy wybrani zostali do KRS. Delegację wystawi mu prezes Sądu Okręgowego w Olsztynie

W ciągu ostatnich pięciu lat zobowiązania na rzecz wymiaru sprawiedliwości wpisane do rejestru BIG InfoMonitor urosły z 6 mln zł do 608 mln zł. Tylko w minionym roku zaległości z tego tytułu zwiększyły się o blisko połowę. To głównie efekt niewykonanych przez skazanych wyroków zasądzających zwrot majątku pochodzącego z przestępstwa. Natomiast największa liczba osób trafiła do rejestru z powodu zaległych grzywien.

Rada Główna Związku Zawodowego Prokuratorów i Pracowników Prokuratury Rzeczpospolitej Polskiej wnosi właśnie o podjęcie prac nad nowelizacją ustawy Prawo o prokuraturze w zakresie przywrócenia awansu poziomego. I przypomina, że na konieczność uregulowania tej kwestii zwracał uwagę prezydent Lech Kaczyński.

"Jest pan złym człowiekiem, marnym prezydentem, ziejącym nienawiścią" - napisał na Twitterze poznański sędzia Jarosław Ochocki. Rzecznik sędziowskiej dyscypliny uznał, że sędzia uchybił godności urzędu oraz zasadom etyki zawodowej i postanowił wszcząć przeciwko niemu postępowanie dyscyplinarne.

Wyrażamy stanowczy sprzeciw wobec kampanii nienawiści skierowanej przeciwko sędziom, realizowanej przez urzędującego prezydenta Andrzeja Dudę przy okazji spotkań przedwyborczych - stwierdza w opublikowanym w niedzielę oświadczeniu Stowarzyszenie "Iustitia", odnosząc się m.in. do stwierdzenia, że trzeba "wyeliminować czarne owce ze środowiska sędziowskiego".

Polska nigdy nie będzie normalnym, demokratycznym państwem, jeżeli nie będzie normalnego, uczciwego, rzetelnego wymiaru sprawiedliwości, bo o to nam wszystkim chodzi - powiedział w sobotę w Katowicach prezydent Andrzej Duda. Dodał, że naprawa wymiaru sprawiedliwości jest dziełem bardzo trudnym, ale patrząc na to, jak zachowuje się pewna część środowiska sędziowskiego, trzeba powiedzieć jasno i wyraźnie, jaka jest rola sędziów.

Senat wybrał w piątek wieczorem senatora niezależnego Krzysztofa Kwiatkowskiego i senatora Koalicji Obywatelskiej Bogdana Zdrojewskiego na członków Krajowej Rady Sądownistwa. Niezbędnej większości nie uzyskał senator Rafał Ambrozik (PiS).

Prezes Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego Tomasz Przesławski zwrócił się do I prezes SN Małgorzaty Gersdorf o zmianę błędnej podstawy prawnej wniosku o rozstrzygnięcie przez skład połączonych trzech izb SN - Cywilnej, Karnej i Pracy - rozbieżności w wykładni prawa występującej w orzecznictwie SN i uwzględnienie nowych Izb: Dyscyplinarnej oraz Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych.

Musimy utrzymać w naszym kraju Izbę Dyscyplinarną Sądu Najwyższego. Próbują nam dzisiaj odebrać nasze prawo naprawy wymiaru sprawiedliwości - oświadczył prezydent Andrzej Duda. Dodał, że celem nowej Izby jest "wyeliminowanie czarnych owiec" ze środowiska sędziowskiego.

21 stycznia, orzekający w olsztyńskim Sądzie Okręgowym sędzia Paweł Juszczyszyn - wraz z protokolantem - ma przyjechać do Kancelarii Sejmu, by dokonać oględzin zgłoszeń oraz list osób popierających kandydatów na członków Krajowej Rady Sądownictwa. Prezes Sądu Rejonowego w Olsztynie i członek KRS Maciej Nawacki nie wydał mu jednak delegacji na wyjazd.

Senat zdecydował w piątek w głosowaniu o odrzuceniu w całości nowelizacji ustaw sądowych, która rozszerza odpowiedzialność dyscyplinarną sędziów i wprowadza zmiany w procedurze wyboru I prezesa Sądu Najwyższego. Za odrzuceniem ustawy zagłosowało 51 senatorów, 48 było przeciw, nikt nie wstrzymał się od głosu.

Polski rząd powinien "prawidłowo wdrożyć" zalecenia Komisji Weneckiej w sprawie nowelizacji ustaw sądowych - oczekuje Komisja Europejska. Jak stwierdził w wydanym w piątek oświadczeniu rzecznik KE Christian Wigand, Komisja dokładnie przeanalizuje opinię Komisji i uwzględni ją w swojej ocenie.

Zastąpienie obecnego modelu wyboru sędziów do KRS przez Sejm modelem opartym na zasadzie wyborów bezpośrednich i powszechnych wśród sędziów - przewiduje senacki projekt nowelizacji ustawy o Krajowej Rady Sądownictwa. Prawo zgłaszania kandydatów miały także m.in. RPO, samorządy prawnicze i grupy obywateli.

Ministerstwo Sprawiedliwości do sierpnia ma czas na opracowanie wzorów pouczeń w sprawach cywilnych. W ocenie Rzecznika Praw Obywatelskich to zbyt późno, bo nowa procedura już obowiązuje i rodzi wiele problemów, a różne praktyki sądów mogą powodować istotne rozbieżności i uderzać w prawa obywateli. Dlatego apeluje o jak najszybsze prace.

Skarżąca - jeszcze jako 10-letnia dziewczynka, chora na białaczkę, została zarażona w szpitalu wirusami zapalenia wątroby. W efekcie - 20 lat później - konieczna była transplantacja. Na rzecz kobiety sądy najpierw zasądziły 15 tys. zł, potem 100 tys. zł i rentę. Ona sama domagała się trzy razy więcej - Prokurator Generalny wniósł skargę nadzwyczajną.

Sędziowie nie zdążyli jeszcze przyzwyczaić się do zażaleń poziomych, a pojawiają się kolejne problemy. Z przepisów nie wynika, który sąd - I czy II instancji - ma rozpoznawać odwołania dotyczące wykonywania kontaktów z dziećmi. Ministerstwo Sprawiedliwości nie chce tego interpretować, bo zasłania się niezawisłością sędziów, a prawnicy mówią wprost: jest luka i trzeba ją usunąć.

Trybunał Konstytucyjny na 13 lutego zaplanował rozprawę dotyczącą zgodności z konstytucją rozpoznawania wniosków o wyłączenie sędziów, których wyłonił nowy skład Krajowej Rady Sądownictwa. W orzeczeniu odpowie na pytanie skierowane do Trybunału przez sędziego Małgorzatę Bednarek z Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego.

Sytuacja w zakresie praworządności w Polsce i na Węgrzech się pogarsza - stwierdził w przyjętej w czwartek rezolucji Parlament Europejski. I podkreślił, że każde wyraźne ryzyko poważnego naruszenia przez państwo członkowskie wartości unijnych nie dotyczy wyłącznie tego państwa, ale wywiera też wpływ na pozostałe kraje UE.

Zmiany w ustawach o sądownictwie przyjęte przez polski Sejm 20 grudnia 2019 roku, a obecnie będące przedmiotem obrad Senatu, mogą jeszcze bardziej podważyć niezależność sądów - stwierdziła w opublikowanej w czwartek opinii Komisja Wenecka. Komisja proponuje tez powrót do dawnego modelu KRS oraz likwidację nowych izb w Sądzie Najwyższym.