Dziewięć zawiadomień do prokuratury w związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami w przygotowaniu i działaniu administracji w okresie COVID-19 oraz w tworzeniu i funkcjonowaniu szpitali tymczasowych złożyła Najwyższa Izba Kontroli. Trzy zawiadomienia dotyczą zakupu respiratorów, dwa - działań ministra aktywów państwowych. NIK wystąpiła też do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem o stwierdzenie niezgodności przepisów specustawy i ustawy zmieniającej z Konstytucją.

Polskie prawo reguluje przepisami szereg zawodów medycznych, jednak nie wszystkie. Powoduje to brak jednolitych zasad na przykład w zakresie zdobywania kwalifikacji, wykonywania zawodu czy odpowiedzialności zawodowej. Po części zmienia to nowa ustawa o niektórych zawodach medycznych, która po raz pierwszy reguluje kilkanaście z nich.

Do 30 listopada 2023 r. kadra medyczna i studenci kierunków medycznych mogą skorzystać z programu wsparcia psychologicznego stacjonarnie lub online. Stworzona w tym celu platforma internetowa ma umożliwić dostęp do wsparcia także osobom z mniejszych miejscowości i zapewnić anonimowość. Program ma pomóc medykom narażonym nadmiernie na stres, bowiem problemy psychiczne kadry medycznej to w Polsce wciąż temat tabu.

Blisko 40 nowych stanowisk z określonymi wymaganymi kwalifikacjami w ochronie zdrowia pojawiło się w obowiązującym już rozporządzeniu ministra zdrowia. Możliwość awansu zawodowego ma zachęcić do pracy w systemie. Sęk w tym, że - jak w przypadku sanitariuszy szpitalnych - za wyższymi kwalifikacjami nie idą pieniądze. Poza tym nowe przepisy tylko częściowo rozwiązują zgłaszany od miesięcy problem z nieuznawaniem wyższego wykształcenia i specjalizacji pielęgniarek.

Pacjent może dochodzić roszczeń za błędy medyczne na nowej, szybkiej pozasądowej ścieżce. W środę weszła w życie nowelizacja ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Po rozpatrzeniu wniosku pieniądze będą wypłacane z Funduszu Kompensacyjnego Zdarzeń Medycznych. Odszkodowanie będzie można otrzymać jednak tylko wówczas, gdy do zdarzenia medycznego doszło podczas udzielania świadczeń w szpitalu.

Za uszkodzenie okołoporodowe pacjent może otrzymać z Funduszu Kompensacyjnego od 2 tys. zł do 200 tys. zł, podczas gdy w sądach cywilnych - w przypadku uznania zasadności roszczeń - nie są rzadkością orzeczenia zasądzające kwoty 500 tys. zł do nawet 2 mln zł – mówi dr hab. Radosław Tymiński, radca prawny. Niemniej - jak zaznacza - nowa pozasądowa ścieżka dochodzenia roszczeń będzie miała przełożenie na sprawy cywilne. Na sprawy karne raczej nie wpłynie.

Leczenie i diagnoza stanu przedcukrzycowego, nadczynności tarczycy czy możliwość konsultacji specjalistycznej dla dzieci w ramach opieki koordynowanej w podstawowej opiece zdrowotnej (POZ) to niektóre zmiany, które Ministerstwo Zdrowia planuje wprowadzić od 1 października. Zgodnie z projektem lekarz nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej będzie mógł skierować pod pewnym warunkiem na badania laboratoryjne - te zmiany miałaby wejść w życie od nowego roku.

Nie tylko lekarz, ale także psycholog otrzyma wynagrodzenie od swojego pracodawcy, jeśli w godzinach pracy zawodowej będzie kwalifikował do wojska w powiatowych lub wojewódzkich komisjach lekarskich. Podczas ostatniej kwalifikacji był problem z obsadą komisji. Zmiany w ustawie o obronie Ojczyzny usuwają przeszkody osobom spoza systemu ochrony zdrowia, na przykład psychologom szkolnym. Orzekanie w komisjach wojskowych na podstawie tych przepisów odradza jednak Polskie Towarzystwo Psychologiczne.

Jeśli w związku z limitami na recepty choć jeden uczciwie pracujący lekarz nie będzie mógł wystawić choć jednemu pacjentowi recepty na lek, którego ten potrzebuje, to jest to zła zmiana  – mówi Sebastian Goncerz, przewodniczący Porozumienia Rezydentów OZZL. – Mamy moralnie słuszne postulaty, merytorycznie oparte o rzeczywistość. To jest wszystko, czego potrzebuję, żeby uznać, że podejmujemy właściwy kierunek działań – dodaje w kontekście zapowiedzianego na 30 września protestu lekarzy.

Niekiedy na opinie biegłych sądowych, w tym także biegłych lekarzy, czeka się po kilka lat, co wydłuża toczące się sprawy sądowe. Skłania to do oceny, że system opiniowania przez biegłych nie jest prawidłowy. To nie wszystko. Niedoszacowane są także stawki. Godzina pracy biegłego lekarza ze specjalizacją jest wyceniona na niecałe 23 zł, a doktora habilitowanego na 55,11 zł. To znacznie poniżej tego, jak pracę specjalistów wycenia sektor usług i prywatnych, i publicznych.

Ustawa o jakości w opiece zdrowotnej i bezpieczeństwie pacjenta zakłada, że obowiązkowa autoryzacja będzie dotyczyła tylko szpitali. Mówi ogólnie o "wewnętrznym systemie", który ma zapobiegać zdarzeniom niepożądanym. Będą musiały go wdrożyć wszystkie podmioty, które udzielają świadczeń finansowanych na podstawie umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia.

Weszło w życie rozporządzenie ministra zdrowia określające wysokość miesięcznej płacy minimalnej dla lekarzy, którzy odbywają specjalizacje w ramach rezydentury. Dokument wyznacza stawki dla dwóch grup lekarzy: rezydentów w priorytetowych dziedzinach medycyny i pozostałych. Lekarze rezydenci w specjalizacjach dotyczących priorytetowych dziedzin medycyny otrzymają w pierwszych dwóch latach zatrudnienia min. 8308 zł miesięcznie.

Lekarz może przepisać recepty dla nie więcej niż 80 pacjentów lub nie więcej niż 300 recept łącznie - takie reguły wprowadziło Ministerstwo Zdrowia, by przeciwdziałać komercyjnemu przepisywaniu leków w receptomatach. Gdyby jednak okazało się, że system odmówi lekarzowi możliwości wystawienia e-recepty z uwagi na osiągnięty limit, może on wystawić receptę papierową. Ponadto z limitu wyłączono recepty na leki refundowane.

Rehabilitację i psychoterapię osoby uzależnionej od narkotyków czy alkoholu mogą prowadzić wyłącznie osoby z wymaganymi kwalifikacjami, posiadające stosowne certyfikaty. Informację publiczną stanowią w związku z tym dokumenty zgromadzone w ramach postępowania konkursowego z udziałem poradni NZOZ. Są one dostępne, i to nie tylko anonimowo – orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny.

Parlament zakończył prace nad szeregiem ustaw zdrowotnych. Zakaz sprzedaży energetyków ma obowiązywać od początku przyszłego roku. Uszczelniono zasady „Apteki dla aptekarza”, refundowane będą także leki bez recepty (OTC). Dzieci i osoby 65 plus otrzymają uprawnienia do bezpłatnych leków. Zawodem medycznym nie będzie technik dentystyczny. Ustawy trafią teraz do podpisu prezydenta..

Uczelnie kształcące m.in. pielęgniarki czy fizjoterapeutów będą mogły ubiegać się o pozwolenie na utworzenie studiów lekarskich, nawet gdy nie podlegały ewaluacji działalności naukowej. W przypadku najlepszych uczelni akademickich zniknie z kolei wymóg posiadania kategorii A+, A lub B+ w naukach medycznych lub naukach o zdrowiu. Prezydent podpisał ustawę w tej sprawie.

Farmaceuta nie może odmówić realizacji recepty wydanej przez receptomat, nawet gdy ma podejrzenia, że lek może być wykorzystany niewłaściwie przez pacjenta. Dotyczy to wszystkich leków także np. medycznej marihuany. Eksperci zwracają uwagę, że w polskim systemie ochrony zdrowia brak odpowiednich narzędzi, które mogłyby pomóc farmaceutom w takich sytuacjach.

- System rejestrów państwowych daje nam jedną fundamentalną rzecz. Tą rzeczą jest rozliczalność, czyli za każdym razem, kiedy ktoś uzyskuje dostęp do jakichkolwiek danych, to można to później sprawdzić, zweryfikować  - powiedział w piątek minister cyfryzacji Janusz Cieszyński. Dodał, że nie jest prawdą, że można w swobodny sposób sięgnąć do danych dowolnego obywatela. Podkreślił, że do rejestrów danych osobowych mają pojedyncze osoby.

Szpitale będą podlegać autoryzacji, a warunkiem jej uzyskania będzie posiadanie wewnętrznego systemu zarządzania jakością. Podpisana już przez prezydenta ustawa o jakości w opiece zdrowotnej i bezpieczeństwie pacjenta wejdzie w życie 14 dni od publikacji w Dzienniku Ustaw. Przewiduje jednak dla szpitali i innych podmiotów udzielających świadczeń finansowanych przez NFZ czas na dostosowanie się do nowych wymogów.

Pacjent nie decyduje o tym, co dzieje się z jego danymi o przebytej chorobie czy ciąży. Trafiają one do systemu informatycznego w wyznaczonym odgórnie zakresie. Nie wie też, kto do tych informacji zaglądał, ani w jakim celu to robił i jak ich użył. To konsekwencja decyzji sprzed kilkunastu lat. Uznano wówczas, że dobro ogółu jest ważniejsze niż prawo jednostki do decydowania o informacjach o własnym zdrowiu. Teraz ten wybór jest kwestionowany.