Mimo istnienia w Polsce programów profilaktycznych raka piersi i szyjki macicy, poziom zainteresowania badaniami pozostaje alarmująco niski. Według danych NFZ tylko 31,9 proc. uprawnionych kobiet wykonuje mammografię, a 11,18 proc. – cytologię. To znacznie poniżej progu 70 proc., który jest niezbędny, by znacząco zmniejszyć umieralność z powodu tych nowotworów. Dlaczego tak się dzieje i jakie rozwiązania mogą to zmienić? Sytuacji przyjrzała się Fundacja OnkoCafe.

Resort zdrowia zapewnia, że nowe przepisy przyczynią się do zwiększenia jakości i dostępności opieki zdrowotnej, a placówkom zdrowotnym przyniosą zyski. Nie wiadomo jednak, jakie pieniądze faktycznie przewidziano na ten cel, bo w uzasadnieniu projektu tego nie określono. Samo ministerstwo przyznaje, że oszacowanie kosztów nie jest na razie możliwe. Wątpliwości środowiska budzą także konkretne propozycje wskaźników.

NFZ nie refunduje pomp insulinowych dla osób po 26. roku życia chorujących na cukrzycę typu 1 oraz kryteriów systemu ciągłego monitorowania glikemii (CGM). Po przekroczeniu tego wieku pacjenci muszą sami ponosić koszty. Niektórzy z tego powodu rezygnują z tej terapii. Na interwencję rzecznika praw obywatelskich, MZ odpowiada, że nie planuje poszerzenia populacji uprawnionej do tych świadczeń. Powodem jest brak pieniędzy i dowodów na skuteczność wyższą od innych metod.

Resort zdrowia poinformował, że kończy prace nad standardem kompleksowej opieki nad pacjentką z endometriozą. Już w kwietniu projekt rozporządzenia trafi do konsultacji społecznych, a w lipcu tego roku nowe świadczenie będzie finansowane przez NFZ. Powstaną także specjalistyczne centra leczenia endometriozy.

Zmiana ma na celu umożliwienie dostępu do bezpłatnych leków w przypadkach braku kodu uprawnienia dodatkowego „DZ” (dzieci) albo „S” (seniorzy) na recepcie, mimo że uprawnienie to przysługuje. Pacjent nie będzie musiał wracać do lekarza w celu uzupełnienia recepty, ponieważ od ręki zrobi to farmaceuta, u którego będzie ją realizować. Projekt rozporządzenia w tej sprawie właśnie trafił do konsultacji.

Dotychczas do udziału w programie pilotażowym centralnej e-rejestracji zgłosiło się 198 podmiotów, najwięcej w zakresie mammografii i kardiologii (odpowiednio 100 i 98 podmiotów) - poinformowało Ministerstwo Zdrowia w odpowiedzi na poselską interpelację. Resort zaznacza, że nabór placówek będzie trwał przez cały okres realizacji programu pilotażowego. Umowy z podmiotami zawierane są na bieżąco przez Narodowy Fundusz Zdrowia.

Z początkiem kwietnia na liście refundacyjnej znajdzie się 29 nowych leków, z czego 7 stosowanych w chorobach rzadkich. Znalazły się na niej m.in. terapia dla dzieci od drugiego roku życia chorych na mukowiscydozę i szczepionki dla seniorów na półpaśca i RSV. Ogólnie na liście znajdzie się 10 nowych terapii onkologicznych i 19 z innych kategorii.

1 kwietnia br. nowelizacja ustawy o Krajowej Sieci Onkologicznej wchodzi w życie. Wprowadza ona zmiany w zakresie terminów pierwszej kwalifikacji podmiotów leczniczych na poszczególne poziomy zabezpieczenia opieki onkologicznej Krajowej Sieci Onkologicznej oraz wdrażania elementów KSO. Wcześniej wejście w życie większości elementów reformy przesunięto o ponad rok.

Podejmowanie przez placówkę medyczną działań utrudniających egzekwowanie obowiązkowych szczepień ochronnych i dostępu do tego rodzaju świadczeń profilaktycznych narusza zbiorowe prawa pacjentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie potwierdził decyzję rzecznika praw pacjenta. Placówka medyczna przechowywała karty uodpornienia w sposób, który uniemożliwiał wyszukanie osób, które podlegały obowiązkowym szczepieniom ochronnych.

Z roku na rok zmniejsza się liczba dziecięcych uzdrowisk, bo turnusy świecą pustkami. Nie ma już żadnego sanatorium. Między innymi dlatego, że dzieci nie są kierowane. Z kolei rodzice mają obawy przed samodzielnym wyjazdem dziecka do uzdrowiska. Na przeszkodzie stoi też niedostosowany system edukacji. Tymczasem leczenie uzdrowiskowe mogłoby być antidotum m.in. na lawinowo rosnący problem otyłości i nadwagi u dzieci. Konsultant krajowa zapowiada pilotaż, który ma poprawić sytuację.

Czas oczekiwania na pierwszą wizytę onkologiczną w wielu placówkach przekracza 50 dni. Pacjenci wiele miesięcy czekają też na badania, w niektórych województwach ponad 120 dni na rezonans magnetyczny, ponad 90 dni na tomografię komputerową, a opis badania badania dostają po 46 dniach. Sytuacja najgorzej wygląda w województwach: kujawsko-pomorskim, małopolskim i zachodniopomorskim. W kolejkach czekają nawet pacjenci z kartami DiLO.

We Wrocławiu lekarze zdiagnozowali u sześcioletniego chłopca śmiertelnie niebezpieczną błonicę. Kilka dni później wykryto drugi przypadek u osoby dorosłej, która wcześniej miała kontakt z dzieckiem. To jedne z nielicznych od wielu lat przypadków tej choroby w naszym kraju. – W Polsce rośnie liczba dzieci, które w ogóle nie są szczepione. Coraz więcej chorób, o których sądziliśmy, że już nie wrócą, znów zaczyna zagrażać – wskazują lekarze rodzinni. Szacuje się, że w Polsce jest już ponad 90 tys. niezaszczepionych dzieci.

Wprowadzenie nowego, scentralizowanego systemu rejestracji na świadczenia opieki zdrowotnej umożliwiającego ustalenie kolejności ich udzielania, który ma pozwolić na uproszczenie i przyspieszenie procesu rejestracji - to główny cel projektu nowelizacji ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw, który został właśnie przekazany do konsultacji.

W Sejmie rozpoczęły się prace nad pierwszą w Polsce ustawą o chorobach rzadkich. Ma to być inicjatywa rządowa. Tymczasem konieczne jest oszacowanie dotychczasowych kosztów chorób rzadkich, które nie są znane. Posłowie chcą, aby w ustawie znalazły się także koszty, które w tej chwili są poza budżetem, tak by wyeliminować konieczność zbierania przez pacjentów wielomilionowych środków na leczenie poprzez zbiórki publiczne.

Rodzice adopcyjni dziecka mają trudności z uzyskaniem jego karty szczepień w celu kontynuacji obowiązkowych szczepień w nowej placówce medycznej. Ma to związek z koniecznością utrzymania całej procedury w tajemnicy. Rzecznik praw obywatelskich zwrócił się w tej sprawie do resortu zdrowia i prosi o wyjaśnienia.

Jeśli pacjent podejrzewa, że w trakcie leczenia doszło w jego przypadku do błędu medycznego, ma do wyboru kilka ścieżek postępowania. Ma możliwość zarówno działania w trybie pozasądowym (np. złożenia skarg do odpowiednich podmiotów), ale również zdecydować się na dochodzenie roszczeń w sądzie. Jeśli do zdarzenia doszło w szpitalu, może również wystąpić o świadczenie z funduszu kompensacyjnego.

Jeżeli dana osoba uchyla się od obowiązkowego szczepienia ochronnego, może zostać ukarana grzywną w wysokości do 1500 zł. W przypadku dzieci i młodzieży, karę przyjmuje na siebie rodzic albo opiekun prawny. Lekarz ma obowiązek przekazać dane takiej osoby do miejscowego sanepidu. Zgodność takich działań z prawem i Konstytucją wielokrotnie potwierdzały również sądy, w tym administracyjne.

Pacjenci z cukrzycą typu 1 po ukończeniu 26 lat nie mają już refundacji pomp insulinowych. Są też problemy z dostępem do systemu ciągłego monitorowania glikemii - CGM. Niekiedy pacjenci muszą z tego powodu zrezygnować z terapii, co prowadzi do poważnych powikłań zdrowotnych. Niespójne są także przepisy w tym zakresie, a pacjenci skarżą się do rzecznika praw obywatelskich.

O około 20 proc. wzrosła w 2024 r. liczba przestępstw w obszarze przestępczości farmaceutycznej - wynika z danych Komendy Głównej Policji. To, że fałszowanie leków wciąż jest poważnym problemem, pokazują także badania prowadzone przez unijne instytucje. Szczególnie trudna jest walka z fałszywkami w internecie. Prawnicy zaznaczają, że problemów jest więcej - potrzebne są zmiany w prawie, zwłaszcza w kontekście reklam farmaceutyków i suplementów.

Obecnie w neurologii nie ma jednego standardu, który opisywałby, jak powinno wyglądać przejście dziecka z opieki pediatrycznej, gdy osiągnie pełnoletniość, do ośrodków dla dorosłych. Akurat w tej dziedzinie medycyny wyzwań jest sporo, bo i wiele jest pytań niestandardowych, np. jak ma wyglądać przejście dziecka do ośrodka dla dorosłych, gdy nie jest jeszcze zdiagnozowane, a staje się pełnoletnie. Eksperci podkreślają, że to jedno z większych wyzwań tranzycji.