Ministerstwo Sprawiedliwości proponuje nową formę testamentu ustnego. Chodzi o oświadczenie zarejestrowane, np. przy pomocy smartfona. Choć w dobie nowych technologii takie rozwiązanie kusi, prawnicy są sceptyczni. Sędziowie obawiają się przede wszystkim deepfake-ów i pracy związanej z ustalaniem, czy to, co widzą jest prawdziwe, czy zmontowane. Z kolei w ocenie pełnomocników, zamiast na ryzykowne rozwiązania, resort powinien postawić na edukację i zachęcać społeczeństwo do sporządzania testamentów.

Komisja Kodyfikacyjna Prawa Karnego powinna szybko naprawić to, co zostało w prawie karnym zepsute nowelizacją z 2022 roku. Czyli przywrócić wcześniejsze rozwiązania, a nad dalszymi niezbędnymi reformami powinna pracować spokojnie, z namysłem i konsultacjami. Ustawę o KRS trzeba szybko uchwalić z „poprawką Bodnara”, co pozwoli rozwiązać przynajmniej część problemów w wymiarze sprawiedliwości – mówi prof. Andrzej Zoll.

Komisja nadzwyczajna do spraw zmian w kodyfikacjach zakończyła pracę nad projektem zmian w definicji gwałtu. Regulacja prawdopodobnie na kolejnym posiedzeniu Sejmu trafi do drugiego czytania. Z nieoficjalnych informacji wynika, że pierwotna wersja została poprawiona - autorki mają nadzieję na jej przyjęcie jeszcze przed wakacjami.

Ustanowienie służebności drogi koniecznej innej niż poprzednia, która wygasła, było zgodne z prawem - orzekła Izba Cywilna Sądu Najwyższego. Wytyczenie szlaku łączącego posesję z drogą publiczną było podyktowane względami geodezyjnymi, nierównością terenu i osypywaniem się gruntu. Wskazał na to biegły. Więcej w tej sprawie było życia niż prawa – podsumował sąd, gdyż konflikt powstał w rodzinie.

Posłanka KO Kamila Gasiuk-Pihowicz uzyskała mandat w niedzielnych wyborach do Parlamentu Europejskiego. To oznacza także zmiany w Krajowej Radzie Sądownictwa. Wybór jej następcy jako członka Rady powinien nastąpić w terminie dwóch miesięcy od wygaśnięcia mandatu posłanki, przy czym przewodnicząca Rady nie uzyskała jeszcze informacji w tym zakresie.

Porozumienia procesowe, pozwalające na zakończenie sprawy karnej bez rozprawy głównej, znalazły swoje miejsce w wymiarze sprawiedliwości i w „dobrym okresie” ponad połowa wyroków zapadała w takim trybie. Jednak w ostatnich latach znacznie ograniczono możliwości stosowania tej instytucji poprzez kolejne nowelizacje przepisów. Teraz szykuje się powrót do idei konsensualizmu w procesie karnym, jest to jeden z priorytetów przewodniczącego Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Karnego prof. Włodzimierza Wróbla.

11 czerwca uroczyście zakończono XII rocznik aplikacji sędziowskiej i III rocznik aplikacji uzupełniającej. Niemal do ostatniej chwili trwało wybieranie dostępnych stanowisk asesorów sądowych, ponieważ Ministerstwo Sprawiedliwości opublikowało uzupełniającą listę 10 czerwca rano. Teraz - przed przyszłymi asesorami - kolejna przeprawa, wnioski do prezydenta o ich mianowanie musi przesłać KRS. Liczy się czas, bo z początkiem sierpnia stracą prawo do stypendium, a Rada już przypomina, że w lipcu ma krótkie posiedzenia, choćby z powodu urlopów pracowników.

Minister sprawiedliwości Adam Bodnar, na wniosek dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury prof. dra hab. Piotra Girdwoynia, powołał sędzię Izabelę Fountoukidis z Sądu Okręgowego w Krakowie do pełnienia funkcji zastępcy dyrektora KSSiP. Będzie ona kierowała Ośrodkiem Aplikacji Sędziowskiej. Wcześniej na zastępcę szefa KSSiP został też powołany sędzia Waldemar Żurek.

Sąd Najwyższy w pełnym składzie, lecz bez sędziów wybranych przed 2018 rokiem, podjął uchwałę stanowiącą, iż niedopuszczalne jest cofnięcie wniosku przez prokuratora generalnego o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego. Problem dotyczył ustalenia i zmiany płci, a w tym kontekście pytania – kogo pozywa osoba chcąca zmienić płeć - czy tylko rodziców, czy także dzieci i małżonka.

Rzecznik Praw Obywatelskich, podobnie jak Naczelna Rada Adwokacka, skierował do ministra sprawiedliwości pismo w sprawie dostępności lekarzy sądowych. Jak zaznacza, wpływają do niego sygnały od obywateli, że w niektórych okręgach sądowych takich lekarzy nie ma, a w innych jest ich niewielu. Problemem jest też specjalizacja, często wąska, uniemożliwiająca rzetelną ocenę zdrowia - a chodzi o usprawiedliwianie niestawiennictwa z powodu choroby m.in. w sądzie.

Rozpoznawanie kasacji spowolniło. Trwa seria wyłączeń sędziów Sądu Najwyższego od orzekania z powodu braku bezstronności i niezawisłości, poglądów sędziów w kwestii spełniania tych standardów, a także ze względu na zbyt szybki przebieg awansu zawodowego. Wyłączenia odbywają się na wniosek obrońców i innych stron postępowania.

Ministerstwo Sprawiedliwości, pod kierownictwem Zbigniewa Ziobro, wprowadziło zmiany w istotny sposób ograniczające prawa osadzonych. Nowe kierownictwo chce się z tego wycofać także dlatego, że część z przepisów narusza standardy UE i Rady Europy. Nie jest pewne, na ile to się uda, bo jest opór ze strony Służby Więziennej. Kolejnym problemem są braki kadrowe, z którymi służba ta się zmaga.

Mimo że obiekt nie był garażem, to właściciele byli obowiązani zapłacić opłatę legalizacyjną. Zatwierdzone warunki zabudowy nie wystarczą. Nieuiszczenie opłaty legalizacyjnej skutkuje rozbiórką samowolnie wzniesionego obiektu, gdy nie ma nawet do niego dojazdu – orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie.

W sporach dotyczących kredytów powiązanych z walutami obcymi („sprawach frankowych”) istotne znaczenie ma to, w jakim charakterze działał, zawierając umowę, kredytobiorca. Czy jest konsumentem w relacji z bankiem i czy może korzystać z dobrodziejstwa ochrony kreowanej przez dyrektywę Rady 93/13/EWG w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich, czy też działał jako przedsiębiorca i tej ochrony nie powinien otrzymać - pisze Damian Nartowski, partner w kancelarii WN Legal Wątrobiński Nartowski.

Zabronione jest unikanie przez podejrzanego udziału w postępowaniu karnym, ale za ukrywanie się lub ucieczkę przed aresztowaniem nie można go ani jego bliskich ukarać - mówi prof. Szymon Tarapata, karnista z Uniwersytetu Jagiellońskiego i adwokat. Jak zaznacza, pomoc w tym ze strony adwokata lub innych osób jest przestępstwem poplecznictwa.

Rozliczenia po wyroku z bankiem zwykle odbywają się bez problemów, ale frankowicze powinni uważać na niektóre zapisy proponowane przez banki, gdyż mogą im one zaszkodzić. Alternatywą dla porozumienia kompensacyjnego jest zwrócenie przez bank wszystkich kwot na rzecz kredytobiorcy i kontynuowanie sprawy z własnego pozwu o zwrot kapitału.

Instytucja tymczasowego aresztowania jest w Polsce stosowana zbyt często, a udział w tym mają zarówno prokuratorzy, jak i sędziowie. Jednak „wina” sędziów” jest większa, bo prokuratorzy tylko wnioskują, a oni decydują, czy te wnioski są uzasadnione. Niestety, sędziowie nie są dobrymi strażnikami naszej wolności – mówi Bartosz Pilitowski, prezes Fundacji Court Watch Polska.

Prokurator Generalny chciałby odwołania swojego zastępcy ds. wojskowych prokuratora Tomasza Janeczka, w związku z m.in. wydarzeniami na granicy polsko-białoruskiej i działaniami podjętymi wobec żołnierzy, którzy oddali strzały ostrzegawcze w czasie próby powstrzymania migrantów. Prokuratura uzasadnia to całkowitą utratą zaufania. Tyle że potrzebuje zgody prezydenta. Tymczasem Andrzej Duda nie widzi uzasadnienia i mówi krótko: nie ma co szukać kozła ofiarnego.

10 czerwca, w najbliższy poniedziałek, w Krakowie odbędzie się wykład i dyskusja o zasadzie proporcjonalności w postępowaniu cywilnym. Patronem jest Wydział Prawa i Administracji UJ, a patronem medialnym Wolters Kluwer Polska. Wydarzenie poprowadzi dr hab. Andrzej Olaś, autor monografii pt. "Zasada proporcjonalności w postępowaniu cywilnym".

Wyeliminowanie przez TSUE możliwości korzystania przez banki z zarzutu zatrzymania może spowodować szersze korzystanie z zarzutu potrącenia, ale nie jest to proste. Jak podkreślają prawnicy, żeby skorzystać z potrącenia w sprawach, gdy konsument dochodzi stwierdzenia nieważności umowy, bank musiałby przyznać... że umowa jest nieważna.