Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad zmianami m.in. w zakresie stosowania tymczasowego aresztowania. Jak zapowiedział minister Adam Bodnar przesłanka surowej kary nie będzie mogła być jedyną jego podstawą, prokuratura będzie musiała wykazać obawę ucieczki albo mataczenia. Zasadniczy okres aresztowania ma zostać skrócony do jednego miesiąca a maksymalny ma nie przekraczać 2-3 lat.

Nie milkną echa sprawy sędziego WSA Tomasza Szmydta, który poprosił o azyl na Białorusi. Wcześniej na wokandzie miał m.in. sprawy dotyczące odmowy dostępu do informacji z klauzulami tajne. Przy okazji pojawiły się głosy - także ze strony sędziów, że być może czas na zmianę przepisów, tak by sędziowie zajmujący się takimi kwestiami byli dodatkowo sprawdzani. Prawnicy podkreślają jednak, że trzeba z tym uważać, bo "lupa" służb specjalnych może uderzać w sędziowską niezawisłość.

Rzecznik dyscyplinarny Naczelnego Sądu Administracyjnego sędzia Zdzisław Kostka 7 maja 2024 r. wszczął wobec sędziego Tomasza Szmydta postępowanie dyscyplinarne. Przedstawił mu zarzut popełnienia przewinienia dyscyplinarnego polegającego na umyślnym uchybieniu godności sprawowanego urzędu przez postępowanie naruszające powagę stanowiska sędziego i przynoszące ujmę jego godności - poinformował NSA.

Jeszcze w tym roku Ministerstwo Sprawiedliwości planuje nowelizację ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, która umożliwi prowadzenie nie tylko papierowych, ale i elektronicznych list biegłych sądowych. Cel to usprawnienie aktualizacji, ale i pozyskiwanie informacji o nich na potrzeby postępowań sądowych. Rozszerzony zostanie m.in. zakres udostępnianych - uprawnionym organom - danych osobowych biegłych m.in. o ich PESEL.

W Ministerstwie Sprawiedliwości rozważane jest zwiększenie znaczenia i rangi opinii prywatnych w postępowaniach sądowych. Taka opinia mogłaby być wydawana tylko przez certyfikowanych biegłych, wpisanych na listę biegłych sądowych. Jeśli miałaby znaczenie dla sprawy, strona mogłaby liczyć na zwrot całości lub części poniesionych kosztów. Prawnicy i biegli sam pomysł chwalą. Zastrzegają jednak, że równocześnie trzeba zapewnić standardy merytoryczne i etyczne na rynku biegłych.

Przemysław Rosati, prezes Naczelnej Rady Adwokackiej, zaapelował do ministra sprawiedliwości Adama Bodnara o pilne działania zmierzające do zapewnienia dostępności lekarzy sądowych w każdym okręgu sądowym, a przede wszystkim zapewnienia ich takiej liczby, by mogli realizować powierzone im zadania. A chodzi o usprawiedliwianie niestawiennictwa z powodu choroby m.in. w sądzie.

Sędzia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Szmydt miał zwrócić się z prośbą o udzielenie mu azylu politycznego na Białorusi. Na jego profilu na X pojawiło się pismo, w którym zrzeka się swojego stanowiska sędziego i uzasadnia to polityką Polski wobec Białorusi i Federacji Rosyjskiej. Sędzia, jak ustaliło Prawo.pl, zajmował się m.in. sprawami dotyczącymi klauzuli tajnej - np. "NATO SECRET", nie był jednak sprawdzany przez służby specjalne po objęciu urzędu, wcześniej przed objęciem - tak.

Prokurator Prokuratury Okręgowej został niesłusznie wydalony ze służby przez Izbę Dyscyplinarną SN. Nie odróżniła ona bowiem stanu nietrzeźwości od stanu po użyciu alkoholu. Izba Odpowiedzialności Zawodowej, kierując się wyrokiem sądu karnego, stwierdziła, że prokurator nie popełnił przestępstwa, a wykroczenie przedawniło się po trzech latach.

Ośrodki w Gostyninie i Czersku, formalnie placówki medyczne, w praktyce są więzieniami o zaostrzonym rygorze. A o umieszczeniu w nich, czyli pozbawieniu wolności, decydują sędziowie cywilni, którzy często nie wiedzą, w czym uczestniczą – twierdzi dr Hanna Machińska, była zastępca Rzecznika Praw Obywatelskich. I apeluje o szybką zmianę tych haniebnych, według niej, przepisów.

Sędziowie rodzinni są pozbawieni dostatecznego wsparcia, mają ogrom pracy i nie mają perspektywy awansu z sądów rejonowych - to w ocenie wiceministry sprawiedliwości Zuzanny Rudzińskiej-Bluszcz wymaga naprawy. To jedna z kwestii, którą - jak dodaje - chce zainteresować Komisję Kodyfikacyjną Prawa Rodzinnego. Ma ona zostać powołana za kilka tygodni. Pozostałe tematy to choćby kwestia alimentów, mediacji czy tzw. porwań rodzicielskich.

Niedawna uchwała frankowa Sądu Najwyższego będzie prawdopodobnie zachętą dla tych frankowiczów, którzy z pozwem dotąd czekali. Pełnomocnicy na specjalne przyspieszenie w sądach raczej jednak nie liczą, choć - jak podkreślają - może się zmienić podejście sędziów, np. ograniczą czynności dowodowe. Sposobem na zatory mogłyby być szkolenia i wsparcie merytoryczne dla sędziów, ograniczenie papierologii i wyciąganie dyscyplinarnych konsekwencji w przypadku przewlekłości.

Pisma procesowe dla przedsiębiorcy wpisanego do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej („CEIDG”) lub rejestru sądowego doręcza się na adres do doręczeń udostępniony w tej ewidencji bądź rejestrze - chyba że wskazano inny adres do doręczeń. Brak odebrania przesyłki skutkuje pozostawieniem jej w placówce pocztowej i w konsekwencji zawiadomieniem adresata o możliwości odbioru w terminie siedmiu dni, potem jest tylko jedna ponowna próba - pisze Agnieszka Marjańska, prawniczka, Kancelaria Kopeć&Zaborowski Adwokaci i Radcowie Prawni.

Od 5 do 8 tys. złotych, a nie jak do tej pory od 4300 do 6500 zł, mają zarabiać asystenci sędziów - rozporządzenie zostało już opublikowane, a zmiany wynikają z m.in. z ustawy budżetowej. Podwyżki będą przysługiwały z wyrównaniem od stycznia 2024 roku. Takie samo rozwiązanie ma dotyczyć asystentów prokuratorów, choć związkowcy apelują o wzrost do poziomu od 6550 do 10 000 zł. Projekt jest na etapie komisji prawniczej.

Jest szansa, że ministerialne wytyczne dotyczące ochrony małoletnich będą gotowe już w maju. Prace nad nimi są na finiszu, trwa m.in. dostosowywanie prawniczego języka. Same wytyczne są ważne, bo wszystkie placówki zajmujące się dziećmi, w tym organizatorzy kolonii, mają takie standardy mieć już opracowane. Od 15 sierpnia za ich niewprowadzenie grozić będzie grzywna do 250 zł albo kara nagany, a w razie ponownego stwierdzenia niewykonania tego obowiązku - nie mniej niż 1000 zł.

Już 27 lat ma nasza Konstytucja. Ale to, co się działo w ostatnich ośmiu latach doprowadziło do tego, że Polska stała się państwem konstytucyjnie upadłym – twierdzi prof. Mirosław Wyrzykowski, sędzia TK w stanie spoczynku. Uważa, że nie ma rozdziału Konstytucji, którego przepisy nie byłyby złamane, naruszone przez konstytucyjne organy państwa. Faktyczne zmiany w treści norm konstytucyjnych odbywają się w drodze orzecznictwa sądowego, w oderwaniu od pierwotnych założeń Konstytucji RP.

Lekarz bez badania dziecka wystawił zaświadczenie zalecające jego izolację z matką. Powodem miała być rzekoma choroba psychiczna kobiety. Przy okazji małoletnią skierował do szpitala na przebadanie. Diagnoza była nietrafna, zaś zaświadczenie naruszało zasady etyki zawodu – tak wynika z postanowienia Izby Odpowiedzialności Zawodowej SN. Utrzymało ono zatem karę zawieszenia w czynnościach na rok.

Narastający od kilkudziesięciu lat problem biegłych sądowych wymaga wreszcie rozwiązania – mówi prof. Tadeusz Tomaszewski, pełnomocnik ministra sprawiedliwości ds. ustawy o biegłych sądowych. I jako najważniejsze problemy wymienia urealnienie wynagrodzeń, stworzenie zasad oceny kwalifikacji i pracy biegłych, a także wycofanie się z karania za nieumyślnie fałszywe opinie.

Już ponad rok działa nowelizacja, zgodnie z którą frankowicz ma wnosić pozew do sądu w swoim miejscu zamieszkania. Problem w tym, że przed zmianą pozwy "szły" głównie do warszawskiego wydziału frankowego. Ten w tym momencie pęka w szwach, na biegu jest ponad 45 tys. spraw, a sędziowie mają ich w referatach średnio po 1500. Efekt? Nawet na zabezpieczenie czeka się miesiącami. Pełnomocnicy jedno z rozwiązań widzą w możliwości przenoszenia zawisłych spraw do sądu właściwego miejscowo dla kredytobiorcy. Na przeszkodzie stoją jednak przepisy.

Od 1 stycznia 2023 r. obowiązuje przepis, zgodnie z którym skazany na karę pozbawienia wolności ma zostać zatrzymany przez policję i doprowadzony do aresztu śledczego, potem do wyznaczonej jednostki penitencjarnej. Adwokatura chce zmiany, bo - jak wskazuje - takie uregulowania uderzą w tych skazanych, którzy mają szansę na dozór elektroniczny. Trafiają za kratki szybciej niż zakończy się umożliwiająca to procedura.

Nadal nie jest uregulowana kwestia sędziów powołanych i awansowych na podstawie opinii neo-KRS, czyli Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na podstawie nowelizacji z 2017 roku. Widać jednak, że kolejni sędziowie, chcąc uniknąć problemów, wycofują się z trwających konkursów. Tylko w marcu obecna Rada rozpatrywała aż 16 takich wniosków. Tymczasem obwieszczenia o nowych konkursach są wstrzymane przez ministra sprawiedliwości Adama Bodnara.