Sejm przyjął nowelizację ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa, zmieniającą zasady wyboru sędziów/członków rady. Wśród poprawek, które zgłoszono wprowadzić podczas prac w komisji, jest taka zgodnie z którą NRA ale także KRRP mają mieć możliwość zgłaszania kandydatów. Regulacja zakłada również, że z dniem ogłoszenia wyników wyborów nowych sędziowskich członków rady zakończy się działalność dotychczasowych.

W warszawskim wydziale frankowym jest obecnie "na biegu" ponad 45 tys. spraw, a sędziowie mają ich w referatach średnio po 1500. Dodatkowo każdego dnia wpływa tu ok. 1000 pism. Skutkiem jest długi czas oczekiwania, nie tylko na pierwsze rozprawy, ale nawet na zabezpieczenie spłaty rat kredytu, a także... sędziowskie wnioski o przeniesienie. MS widzi problem i chce postawić m.in. na digitalizację i kolejne etaty. A prawnicy podkreślają, że czas zastanowić się nad przyszłością wydziału.

Grupa posłów Polska 2050-Trzecia Droga skierowała do Sejmu projekt ustawy, który ma formalnie zakończyć działalność Państwowej Komisji ds. badania wpływów rosyjskich na bezpieczeństwo wewnętrzne Rzeczypospolitej Polskiej w latach 2007-2022, zwanej potocznie "lex Tusk". Wcześniej, w listopadzie 2023 r., odwołano wszystkich jej członków.

Kim jest podejrzany, kim świadek, jakie mają prawa i obowiązki, z kim można przyjść na przesłuchanie i składanie wyjaśnień, czym jest protokół przesłuchania i co trzeba z nim zrobić - te i inne kwestia wyjaśnione są we wzorach informacji, które Ministerstwo Sprawiedliwości przygotowało dla świadków i podejrzanych, którzy nie ukończyli 18 roku życia. Projekt trafił do opiniowania.

Nabywcy roszczeń wynikających z dekretu warszawskiego nie przysługuje przymiot strony w sprawie administracyjnej o wydanie decyzji reprywatyzacyjnej na podstawie dekretu Bieruta – orzekł w uchwale Naczelny Sąd Administracyjny. W orzecznictwie sądów ujawniły się rozbieżności na tle wykładni przepisów tego dekretu z 1945 r. w sprawie przejęcia przez państwo gruntów w Warszawie, dlatego Rzecznik Praw Obywatelskich skierował zagadnienie do rozstrzygnięcia.

Sejm w środę, 10 kwietnia, miał zająć się projektem ustawy o TK i projektem przepisów wprowadzających. Ten punkt zostały na razie wykreślony z porządku. Chodzi o zmiany skracające kadencję prezesa Trybunału i zapewniające wybór sędziów większością kwalifikowaną 3/5 głosów. Co więcej zgodnie z nimi wyroki wydane przy udziale tzw. dublerów i ich następców mają być nieważne i nie wywoływać skutków prawnych.

Banki nie poddają się łatwo w sprawach frankowych. Regułą jest, że składają apelacje od niekorzystnych dla siebie wyroków w I instancji, mimo że przeważnie w II instancji również przegrywają. Nie zniechęca ich też to, że apelacje są często finansowo niekorzystne - koszty banku związane z ich wniesieniem sięgają średnio ok. 35 tysięcy złotych za jedną sprawę, i to bez wynagrodzenia pełnomocnika. Apelacji nie wnoszą, gdy sąd "odfrankawia" umowę.

Czas na ustawę frankową, o której się mówiło przy poprzednich wyborach prezydenckich, minął. W sądach, na koniec 2023 r., było ok. 180 tys. spraw frankowych i należy wdrożyć rozwiązania, które to rozładują. Te krótkoterminowe to choćby baza dla sędziów z zagadnieniami i orzeczeniami m.in. TSUE oraz digitalizacja akt. Będziemy też stawiać na ugody - mówi dr Aneta Wiewiórowska-Domagalska, pełnomocniczka ministra sprawiedliwości do spraw ochrony konsumenta.

Na łączną karę siedmiu lat pozbawienia wolności skazał adwokata Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie. Orzekł też wobec niego zakaz wykonywania zawodu i wszelkiej działalności związanej z udzielaniem porad prawnych również na okres siedmiu lat. Prawnik był oskarżony o powoływanie się na wpływy w policji i doprowadzenia do niekorzystnego rozporządzania mieniem, utrudnianie postępowania, usiłowanie oszustwa, paserstwo laptopa i składanie fałszywych zeznań.

Pod koniec 2023 roku w sądach było ok. 180 tys. spraw frankowych. Z pewnością jeszcze ich przybędzie. Prokonsumenckie orzecznictwo TSUE, ale i bilans wygranych, zachęca kolejne osoby do kierowania pozwów. W efekcie na pierwszą rozprawę w sprawie frankowej trzeba czekać nawet kilka lat. MS ma propozycje zmian - m.in. digitalizację spraw, bazę z orzecznictwem dla sędziów czy e-pozwy. Sędziowie też postulują zmiany w przepisach.

Obecnie w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej w sprawach sędziowskich rządzą rzecznicy powołani ad hoc przez ministra sprawiedliwości. Wycofują wnioski o ukarania sędziów za przekroczenie uprawnień jako funkcjonariusze publiczni. Chodzi najczęściej o odmowę orzekania z sędziami powołanymi po 2017 r. i podważanie tych powołań przez Krajową Radę Sądownictwa.

TSUE czeka na rozstrzygnięcie pytania prejudycjalnego polskiego sądu, dotyczące przedawnienia roszczeń banków wobec frankowiczów. Z opublikowanych właśnie uzasadnień do tych pytań wynika, że sąd odpowiada się za takim samym traktowaniem roszczeń kredytobiorców i banków. Nie wiadomo jednak, czy TSUE w ogóle się nimi zajmie - uważają prawnicy, bo sąd wychodzi z błędnego założenia, że przepisy UE mają zastosowanie do sposobu rozliczenia roszczeń restytucyjnych stron nieważnej umowy kredytu.

Gdy po kilku projektach społecznych zapowiadających likwidację skargi nadzwyczajnej deklaruje to także Ministerstwo Sprawiedliwości, los tej kontrowersyjnej instytucji prawnej wydaje się być przesądzony. Ale chyba dopiero po wyborach prezydenckich, bo Andrzej Duda raczej nie podpisze rezygnacji z pomysłu jednego z jego bliskich współpracowników. Tymczasem zająć mają się tym nowe komisje kodyfikacyjne.

Cieszmy się z tego, co zostało już osiągnięte, z odzyskania niezależności sędziowskiej. Sędziowie już dzisiaj mają wiele instrumentów, nie trzeba czekać na rozstrzygnięcia ustawowe, które są potrzebne w perspektywie strategicznej - powiedział profesor Marek Safjan podczas XXX Zebrania Zwyczajnego Delegatów Stowarzyszenia Sędziów Polskich Iustitia, odnosząc się do możliwości rozproszonej kontroli konstytucyjności prawa.

To co się działo przez ostatnie osiem lat, represje wobec sędziów i prokuratorów, efekt mrożący, wynikało z upolitycznienia resortu sprawiedliwości. By temu zapobiegać w przyszłości, konieczne jest nie tylko rozdzielenie funkcji ministra sprawiedliwości i prokuratora generalnego, ale też pozbawienie ministra wpływu na nadzór nad sądownictwem. Kolejnym krokiem jest naprawa systemu dyscyplinarnego - wybrzmiało podczas obrad XXX Zwyczajnego Zebrania Delegatów Stowarzyszenia Sędziów Polskich Iustitia.

Dodatek funkcyjny i stanowiskowy stanowią wynagrodzenie podlegające obligatoryjnej waloryzacji - uważa Międzyzakładowa Organizacja Związkowa NSZZ "Solidarność" Pracowników Sądownictwa i Prokuratury. W jej ocenie, jeśli planowany wzrost wynagrodzeń - o 20 proc. - tych składników nie obejmie pracownicy sądów i prokuratury - w ocenie związkowców - nie będzie podstawy do roszczeń wobec pracodawców.

Prokuratorzy Tomasz Iwanowski, Grażyna Stronikowska, Piotr Turek i Paweł Wąsik przeszli pierwszy etap ubiegania się o stanowisko Prokuratora Europejskiego. Teraz czekają ich rozmowy kwalifikacyjne. Odbędą się one 18 kwietnia. Konkurs przeprowadza specjalny zespół powołany przez ministra sprawiedliwości a jednym z kluczowych wymogów jest znajomość języka angielskiego.

Ministerstwo Sprawiedliwości zaledwie po kilku tygodniach od wejścia w życie przepisów umożliwiających odbieranie aut pijanym kierowców, szykuje się do ich poprawki. Diabeł tkwi oczywiście w szczegółach, ale prawnicy zwracają uwagą, że przedstawione już założenia mogą spowodować, że narzędzie będzie rzadko stosowane, a tym samym straci funkcję prewencyjną. Co więcej, odpowiedzialność za to spadnie na... sędziów, bo to oni będą mogli, a nie będą musieli, po nie sięgnąć.

Naczelna Rada Adwokacka chce by adwokaci, radcy prawni, rzecznicy patentowi oraz Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa, a w sprawach karnych także prokuratorzy - mogli wnosić za pośrednictwem portalu informacyjnego sądów środki odwoławcze, takie jak m.in. apelacja, zażalenie i odpowiedzi na nie. Pełnomocnicy, obrońcy i prokuratorzy mogliby się też tą drogą wymieniać pismami - zarówno w pierwszej, jak i w drugiej instancji. Projekt już jest, razem z petycją trafił do Sejmu, Senatu i rządu.

Wynagrodzenie zasadnicze urzędnika prokuratury, ale też asystenta prokuratora, miałoby być nie niższe niż 50 proc. wynagrodzenia prokuratora prokuratury rejonowej w stawce pierwszej, a w przypadku starszego asystenta nie niższe niż 60 proc., do tego miałyby dochodzić m.in. dodatki za wieloletnią służbę, wyższe kwalifikacje zawodowe, nagrody jubileuszowe - to propozycje Związku Zawodowego Prokuratorów i Pracowników Prokuratury, na wyjście z płacowej zapaści w prokuraturze.