Wyrok stwierdzający winę osób współdziałających w popełnieniu przestępstwa prowadzić może do przeświadczenia, że sprawa jest dla oskarżonego przegrana już w momencie jej rozpoczęcia. Sędzia będzie więc postrzegany jako osoba, która ma wyrobiony pogląd w danej sprawie przed jej rozpoczęciem. Dlatego powinien się wyłączyć, a nie oświadczać, że będzie bezstronny i obiektywny – orzekł Sąd Najwyższy.

Jest już przygotowany projekt uchwały Sejmu w sprawie Trybunału Konstytucyjnego. Tak jak już wcześniej zapowiadano wskazuje m.in., że sędziowie dublerzy i ich następcy nie są sędziami TK, zaś Julia Przyłębska nie jest osobą uprawnioną do sprawowania funkcji prezesa. Przyjęcie uchwały może być jednak najprostszym krokiem. Pytanie, jak obecny skład Trybunał ją przyjmie - i czy będzie szansa na szybkie wdrożenie ustaw.

Komisja Europejska w poniedziałek nałożyła karę ponad 1,8 mld euro na amerykański koncern Apple za uniemożliwianie Spotify i innym muzycznym serwisom streamingowym informowania użytkowników o opcjach tańszych płatności poza aplikacją App Store. Decyzja KE została podjęta w związku ze skargą z 2019 r., złożoną przez szwedzką platformę Spotify.

Uchwała, dwa projekty ustaw dotyczące Trybunału Konstytucyjnego i projekt zmian w Konstytucji - to pomysł koalicji rządzącej na rozwiązanie problemu TK. W uchwale Sejm ma zaapelować do wszystkich sędziów Trybunału o rezygnację, a tym samym przyłączenie się do procesu demokratycznych zmian. Wskazuje też jednoznacznie, że sędziowie dublerzy nie są sędziami, a funkcje prezesa sprawuje osoba nieuprawniona. Z kolei jeśli chodzi o orzeczenia, to "wypaść z obiegu" ma m.in. wyrok w sprawie aborcji.

Niejednokrotnie w sporze sądowym tylko strona powodowa jest aktywna. Bierność strony pozwanej umożliwia więc wydanie wyroku zaocznego. W takim przypadku sądy często uwzględniają żądanie pozwu. Pozwany może oczywiście temu przeciwdziałać. Wyrok wydany podczas jego nieobecności nie będzie zaoczny, jeżeli żądał przeprowadzenia rozprawy pod jego nieobecność lub np. składał w sprawie wyjaśnienia ustnie lub na piśmie.

Prokurator, która nakazała doprowadzić przymusowo podejrzanego, nie miała do tego żadnych podstaw. Czynności podjęte przez obwinioną były oczywiście nieprawidłowe, zwłaszcza że termin do odbioru pisma przez podejrzanego nie minął. A policja zatrzymała i zakuła człowieka w kajdanki. Teraz prokurator za karę nie będzie awansowana przez pięć lat, bo taka jest konsekwencja nagany.

Sędziowie z Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie zaapelowali do ministra sprawiedliwości Adama Bodnara o odwołanie prezesa Rafała Puchalskiego. Chcą również, aby stanowisko stracił jego zastępca, sędzia Józef Pawłowski. Sędziowie rzeszowskiej apelacji zarzucają prezesowi i wiceprezesowi, że fatalnie zarządzają sądem, wobec czego tworzą się ogromne zaległości w rozpoznawaniu spraw.

Frankowicz, decydując się na walkę o unieważnienie umowy, musi liczyć się po pierwsze z kosztami związanymi z reprezentowaniem przez profesjonalnego pełnomocnika. To jednak nie wszystko - do tego dochodzą m.in. opłaty sądowe oraz koszty wynikające np. z powołania biegłych. Dzięki temu, że w postępowaniach dotyczących kredytów frankowych wiele kwestii jest już wyjaśnionych, choćby przez TSUE, udział biegłych coraz częściej nie jest potrzebny.

Jeden neo-sędzia, dwie sprawy, dwa wnioski o jego wyłączenie i dwa różnej treści postanowienia - to sytuacja z ostatnich tygodni, która miała miejsce w Sądzie Okręgowym w Elblągu. Adwokaci, radcy prawni coraz częściej nie tylko wnioskują o wyłączenie sędziego z powodu udziału przy jego powołaniu neo-KRS, ale tę wadliwość podnoszą w apelacji. I odnoszą sukcesy, choć nie zawsze. Sami sędziowie przyznają, że sytuacja wymaga pilnej legislacyjnej interwencji, bo sądy zaczynają się gubić. Część z nich podkreśla, że jeśli neo-sędzia nie jest sędzią - to nie ma też jego orzeczeń.

Od 2019 roku obowiązuje przepis, zgodnie z którym sąd może w sprawie cywilnej odstąpić od uzasadnienia postanowienia wpadkowego. Sędziowie korzystają z tego w sprawach rodzinnych, ale też np. w sprawach frankowych. Część z nich stosuje też ogólne pouczenia dotyczące zaskarżania. Efekt? Strona w tym przypadku powinna składać zażalenie od razu, czyli w ciągu siedmiu dni. Zamiast tego wnioskuje o pisemne uzasadnienie, sąd wniosek odrzuca... a termin przepada.

Wprowadzony w 2015 roku kontradyktoryjny model procesu karnego, który po kilku miesiącach został wycofany przez nowy rząd, trzeba bez wątpienia przywrócić. Pilną potrzebą jest też cofnięcie zmian w kodeksie postępowania karnego, wzmacniających, wbrew zasadzie kontradyktoryjności, pozycję procesową prokuratora, a ograniczających pozycję sądu, będącego przecież gospodarzem postępowania jurysdykcyjnego - twierdzi prof. Hanna Paluszkiewicz z Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Szczecińskiego.

Już poprzednie kierownictwo Ministerstwa Sprawiedliwości zapewniało, że w mediacji widzi sposób na rozładowanie sądowych zatorów. Wprowadzone zostały różnego rodzaju zmiany w przepisach, miał zacząć działać Krajowy Rejestr Mediatorów. Kwestie rejestru podejmuje i obecne kierownictwo, prawnicy podkreślają jednak, że jeśli mediacja ma się upowszechnić, potrzeba kompleksowych - a nie punktowych uregulowań. Konieczne jest weryfikowanie umiejętności mediatora oraz stworzenie choćby mediatorskiego kodeksu etyki.

Cztery lata trwało wyjaśnianie zarzutu złamania Konstytucji przez trzech sędziów. Sędziowie Sądu Okręgowego w Krakowie chcieli wyjaśnić, czy w sprawie zachodzi nienależyta obsada sądu. W tym celu zwrócili się o przesłanie informacji ‎o okolicznościach powołania asesora na stanowisko. Nie dokonali ingerencji w tryb powoływania asesorów – orzekł Sąd Najwyższy. Była to pierwsza sprawa wytoczona przez rzecznika dyscyplinarnego, która miała wywołać efekt mrożący wśród sędziów, by nie stosowali prawa europejskiego.

8 marca 2024 r. w Akademii Nauk Stosowanych w Bielsku-Białej odbędzie się Konferencja Naukowa pn. „Nieodpłatna pomoc prawa jako element budowania społeczeństwa obywatelskiego”. Współorganizatorem wydarzenia będzie Naczelna Rada Adwokacka. Uczestnicy zastanawiać się będą nad tym, do których założeń wrócić, jakie zmiany są konieczne, jakie rozwiązania pozostawić, by system służył obywatelom.

Trafnie zauważył Rzecznik Praw Obywatelskich, że między momentem popełnienia czynu a chwilą orzekania, doszło do zmiany normatywnej. Nie ma przy tym znaczenia, że modyfikacji uległ przepis rozporządzenia, do którego odsyłał kodeks wykroczeń, a nie sam artykuł kodeksu określający wykroczenie. Sąd Rejonowy nie mógł zatem postąpić wbrew regule temporalnej nakazującej stosowanie ustawy nowej, jako łagodniejszej – orzekł Sąd Najwyższy.

Orzeczenia wydane przez zlikwidowaną, nielegalną Izbę Dyscyplinarną były korzystne dla obwinionej prokurator, a zatem uznać można, że sprawa została już osądzona – orzekła Izba Odpowiedzialności Zawodowej. Prokurator obwiniona o ukrycie i zniszczenie akt prokuratorskich nie stanie przed sądem karnym, gdyż sąd nie dał wiary zeznaniom świadków.

Trybunał Konstytucyjny po raz kolejny zajął się wysokością urzędówek, tym razem adwokackich. Podobnie jak w poprzednich sprawach wskazał, że norma różnicująca wynagrodzenie dla adwokatów świadczących pomoc prawną z urzędu i tych "z wyboru" jest niezgodna z Konstytucją. Miały to zmienić projekty rozporządzeń poprzedniego kierownictwa MS - utknęły jednak w opiniowaniu. Adwokatura planuje wrócić do tematu już w marcu.

Sąd odwoławczy w uzasadnieniu nie wskazał, że sędzia orzekająca w sprawie nie spełnia minimum standardu niezawisłości i bezstronności. Skuteczne wykazanie nienależytej obsady sądu zakładałoby wskazanie np. na sposób obrad Krajowej Rady Sądownictwa w zakresie kandydatury, opinię zgromadzenia ogólnego sędziów danego sądu, porównanie osiągnięć kandydata z innym czy drogę awansu sędziego – orzekł Sąd Najwyższy i uchylił wyrok.

Od 14 marca w sprawach cywilnych na stałe będą obowiązywać rozprawy w formule zdalnej, a konkretnie - hybrydowej. Choć sądy mają w tym zakresie postpandemiczne doświadczenia, zmiany odczują m.in. sekretariaty. Obszerniejsze niż dotąd będą pouczenia, więcej korespondencji, a dodatkowe obowiązki będą też wiązać się z przeprowadzaniem e-dowodów. Z kolei strony będą musiały zgłosić, i to z wyprzedzeniem, że chcą uczestniczyć w takiej rozprawie.

Zgodę na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wydaje nie Sąd Najwyższy, ale Naczelny Sąd Administracyjny – orzekła Izba Odpowiedzialności Zawodowej. Pytanie zadała nieistniejąca od lipca 2022 r. Izba Dyscyplinarna, a więc organ, który przestał działać, więc zagadnienie trzeba pozostawić bez rozpoznania.