27 października br. odbędzie się Forum Mediatorów, w trakcie którego eksperci będą dyskutować o mediacji w sprawach m.in. gospodarczych czy medycznych. Tegoroczna edycja koncentrować się będzie również na zmianach w kodeksie postępowania cywilnego (k.p.c.). Udział w wydarzeniu jest bezpłatny, a sama konferencja odbędzie się w formule online. Prawo.pl jest patronem medialnym wydarzenia.

Jesteście pomostem pomiędzy wymiarem sprawiedliwości a społeczeństwem, wasza praca trudna, pełna wyzwań jest kluczowa z punktu widzenia poprawy sytuacji ludzi w kryzysie i przekłada się na zmianę świata - wiceministrowie sprawiedliwości uczestniczący w IV Kongresie Kuratorskim nie szczędzili kuratorom ciepłych słów. Zapewnili też, że dostrzegają bolączki ich pracy i dołożą wysiłku, by sytuację poprawić, choćby w zakresie wynagrodzeń i poprawy warunków pracy.

Przyznanie świadkowi wyższej niż wynika to z kodeksu stawki za utracone zarobki z powodu wezwania do sądu nie jest złamaniem prawa przez sędziego. Sąd Najwyższy uważa, że zastosowanie wykładni prokonstytucyjnej nie jest błędem, nie można za to karać. Ten pogląd spowodował wycofanie wniosku o ukaranie przez rzecznika powołanego przez ministra sprawiedliwości i umorzenie postępowania dyscyplinarnego – orzekła Izba Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego.

Jaka jest obecnie sytuacja kuratorów sądowych także w kontekście zmian ustawowych, które nastąpiły w ostatnich latach; co wymaga zmiany; jak poprawić warunki pracy kuratora i przyciągnąć chętnych do służby; w końcu jakie są perspektywy i wyzwania - o tym m.in. będą dyskutować uczestnicy IV Kongresu Kuratorskiego, który tym razem odbędzie się w Warszawie.

Kwestia tego, czy można przeprowadzać testy niezawisłości wobec "nowych" sędziów z wydziałów wykonawczych, budzi dyskusję w środowisku sędziowskim. Jeśli przyjąć, że nie sprawują wymiaru sprawiedliwości, to na podstawie Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, nie ma ku temu podstaw. Sąd Apelacyjny w Gdańsku uznał jednak, że test w tej sytuacji też można przeprowadzić i uchylił postanowienie sędziego ze względu na jego ścieżkę kariery i m.in. poparcie dla członków tzw. neo-KRS.

Po ponad 25 latach wykorzystywania w Polsce instytucji świadka koronnego przeważają wynikające z tego korzyści, chociaż nie należy też lekceważyć problemów z tego powodu dla wymiaru sprawiedliwości - twierdzi dr Marek Skwarcow, sędzia Sądu Okręgowego w Gdańsku i wykładowca na wydziale prawa Uniwersytetu Gdańskiego. Wskazuje też na pilną potrzebę przywrócenia władzy sądu nad popularyzującą się obecnie instytucją małego świadka koronnego.

Sąd Najwyższy pyta Trybunał Sprawiedliwości UE m.in. o zależność sędziego od władzy politycznej i jego publiczne wsparcie projektu reformy wymiaru sprawiedliwości. A zwłaszcza, czy jest sędzią osoba używająca pod adresem kolegów epitetów takich jak „skompromitowany", „mierny", „dyletant", „ignorant", „karierowicz" czy „cynik".

Sędzia Maciej Pacuda z Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego przechodzi w stan spoczynku. Ostatnia publiczna rozprawa z jego udziałem odbyła się 17 października br. Sędzia Maciej Pacuda był powołany do Sądu Najwyższego 12 stycznia 2011, a zaczynał karierę sędziego od stanowiska w Sądzie Rejonowym w Częstochowie, a następnie w Sądzie Apelacyjnym w Katowicach.

Gdy dwa lata temu ówczesna władza zmieniała prawo, by o nadaniu podejrzanemu statusu małego świadka koronnego decydował faktycznie prokurator, opozycja to krytykowała. Dziś, już sprawując władzę i rozliczając poprzedników, korzysta z tego rozwiązania. A obecna opozycja dziwi się, że wymyślone przez tamtą ekipę rozwiązanie, ułatwia teraz ściganie za nadużycia władzy.

Ministerstwo Sprawiedliwości opublikowało w wykazie prac rządu założenia, w myśl których możliwe byłoby wnoszenie m.in. środków odwoławczych i wniosków o uzasadnienie za pośrednictwem portalu informacyjnego sądów. Poinformowało też serwis Prawo.pl, że pracuje nad dwustronną e-komunikacją z sądem, także w sprawach cywilnych. Prawnicy z niecierpliwością czekają na zmiany, a pracownicy sądów podkreślają, że usprawnienie zależy od tego jak zmiany zostaną wprowadzone w sądach.

Komisja Kodyfikacyjna Prawa Karnego chce uchylenia przepisu, zgodnie z którym 14-latek, który popełni zabójstwo kwalifikowane, czyli np. ze szczególnym okrucieństwem, może odpowiadać jak osoba dorosła. Przepis wszedł w życie 1 października 2023 r. Warunkiem jego stosowania są okoliczności sprawy oraz stopień rozwoju sprawcy, a także uzasadnione przypuszczenie, że stosowanie środków wychowawczych lub poprawczych nie jest w stanie zapewnić nastolatkowi resocjalizacji.

W placówkach penitencjarnych przebywa obecnie nieco ponad 8 tys. tymczasowo aresztowanych. To trochę mniej niż w szczycie za rządów PiS, ale zapowiedziany przez obecny rząd proces odchodzenia od nadużywania tego środka zapobiegawczego idzie dość wolno. Jednym z rozwiązań mających do tego prowadzić ma być wprowadzenie aresztu domowego w ramach nadzoru elektronicznego.

Ministerstwo Sprawiedliwości wznowiło prace nad przepisami wdrażającymi do polskiego prawa ostatnią część dyrektywy, umożliwiającej zagrożonym niewypłacalnością dłużnikom naprawienie sytuacji finansowej przedsiębiorstwa i dającej im drugą szansę. Termin na wdrożenie unijnych przepisów minął 17 lipca 2022 r. Dyrektywę teraz stosuje się wprost, ale nie wszystkie sądy to respektują, przez co dochodzi do sporów.

Aplikant kuratorski zarabia na granicy płacy minimalnej a wynagrodzenia np. kuratorów okręgowych zniechęcają do podejmowania się takiej funkcji. Krajowa Rada Kuratorów podkreśla, że konieczne są pilne zmiany, bo z zawodu odchodzą doświadczeni specjaliści, a coraz trudniej znaleźć kandydatów do służby. W ich ocenie szansą na zmiany jest powiązanie kuratorskich wynagrodzeń z sędziowskimi.

Wynagrodzenie dla mediatorów sądowych są zbyt niskie, zniechęcają do wykonywania zawodu, powodują odpływ z niego tych, którzy mają doświadczenie i odpowiednią wiedzę - uważają mediatorzy. Zmiany w tym zakresie są jednym z głównych postulatów, który pojawia się w związku z Międzynarodowym Dniem Mediacji. Zgadzają się z tym zresztą sami sędziowie, którzy w mediacji zaczynają dostrzegać szanse na rozładowanie sądowych zaległości.

Założenia ustawy naprawczej przedstawiane przez Ministerstwo Sprawiedliwości i Komisję Kodyfikacyjną Ustroju Sądownictwa i Prokuratury, a dotyczące tzw. neo-sędziów, zakładały, że bezpieczni będą asesorzy oraz ci sędziowie, którzy dopiero zaczęli karierę w sądach rejonowych, bezpośrednio po asesurze. Komisja Wenecka uważa jednak, że skoro procedura przed KRS była wadliwa, to weryfikacja musi objąć wszystkich sędziów, którzy przez nią przeszli.

Prokurator zmienił zakres zarzutów, wykraczając poza zakres wniosku o uchylenie mu immunitetu do ZP Rady Europy i do Sejmu, co stanowi naruszenie przepisów; mamy do czynienia z serią bezprawnych działań – mówił po wyjściu z Prokuratury Krajowej b. wiceminister sprawiedliwości, poseł PiS dr Marcin Romanowski. Mimo to Prokuratura Krajowa skierowała do sądu wniosek o zastosowanie aresztu tymczasowego, gdyż zachodzi realna obawa matactwa procesowego.

Nowe przepisy dotyczące konsultacji społecznych projektów ustaw wniesionych do Sejmu wprowadza nowelizacja ustawy o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa, którą 14 października podpisał prezydent. Prawo do udziału w konsultacjach ma być jak najszersze. Zgłoszenie uwag do projektu będzie mogło się odbyć elektronicznie, z wykorzystaniem ePUAP lub profilu zaufanego.

Powoli zmienia się podejście banków do sporów z frankowiczami. Wprawdzie jeszcze nikt nie uznaje reklamacji kwestionujących treść umowy kredytowej, ale niektóre banki coraz chętniej uznają wyroki w pierwszej instancji i dążą do porozumień kompensacyjnych w celu zakończenia sporu. Z drugiej strony sprawy, które dotąd wpłynęły, już przyblokowały Sąd Apelacyjny w Warszawie.

Ogólnopolskie Porozumienie Samorządów Zawodów Zaufania Publicznego wystosowało apel do władz państwowych o poszanowanie istotnej roli samorządów zawodów zaufania publicznego w procesie stanowienia i stosowania prawa. Jak wskazano, autonomiczne samorządy zawodowe to fundament silnego sprawnie działającego państwa prawa.