Ministerstwo Sprawiedliwości chce, by w 2025 roku kwota bazowa stanowiąca podstawę ustalenia wysokości dotacji na finansowanie zadań związanych z udzielaniem nieodpłatnej pomocy prawnej, świadczeniem nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz edukacji prawnej wynosiła 6104 złotych. Projekt rozporządzenia trafił właśnie do opiniowania.

Minister Sprawiedliwości rozpoczął 18 czerwca procedurę odwołania z pełnionych funkcji prezesa Sądu Okręgowego w Warszawie sędzi Joanny Przanowskiej-Tomaszek i pięciu wiceprezesów. Teraz reaguje na to Krajowa Rada Sądownictwa - wyrażając, jak wskazano w uchwale, głębokie zaniepokojenie. Powołuje się przy tym na zabezpieczenie Trybunału Konstytucyjnego, który w czwartek ma wypowiedzieć się na temat konstytucyjności przepisów dotyczących odwołania kierownictwa sądów.

Prawnicy i obrońcy praw człowieka apelują od dłuższego czasu o powrót do zakazu przeprowadzenia i wykorzystania dowodu uzyskanego do celów postępowania karnego za pomocą czynu zabronionego. Petycję w tej sprawie skierowała do Sejmu Naczelna Rada Adwokacka, teraz projektem poselskim zajmie się Sejm. Sprawa budzi kontrowersje wśród samych służb, bo jak podkreślają funkcjonariusze, są sytuacje, kiedy taka możliwość jest potrzebna pod warunkiem, że nie jest nadużywana.

Jesienią Komisja Kodyfikacyjna Ustroju Sądownictwa i Prokuratury powinna mieć gotowy projekt regulujący kwestie wskazane przez ETPCz w wyroku pilotażowym Wałęsa przeciwko Polsce. I chodzi nie tylko o status neo-sędziów, ale też m.in. nowe izby Sądu Najwyższego i skargę nadzwyczajną – mówi serwisowi Prawo.pl prof. Krystian Markiewicz, przewodniczący Komisji.

Już w lipcu mają ruszyć prace legislacyjne nad tworzeniem ustawy o pracownikach sądów, odrębnie mają zostać uregulowane kwestie dotyczące pracowników prokuratury - to zapowiedzi, które padły ze strony kierownictwa Ministerstwa Sprawiedliwości podczas spotkania ze związkowcami. Poinformował o tym na swoim profilu Ogólnokrajowy Związek Zawodowy Ar Prim.

Sąd Najwyższy, w składzie siedmiu sędziów, wypowiedział się w sprawie stosowania przez banki tzw. prawa zatrzymania już po unieważnieniu umowy kredytu "frankowego". Uznał, że prawo to nie przysługuje, jeśli można potrącić wierzytelność z wierzytelności drugiej strony. Kwestia tzw. prawa zatrzymania pojawiała się w różnych zagadnieniach prawnych kierowanych przez sądy do SN i dotyczących wzajemności umów kredytów "frankowych". Zwrócił na to uwagę w swoich pytaniach Rzecznik Finansowy.

Okręgowa Rada Adwokacka w Warszawie przyjęła Kodeks dobrych praktyk we współpracy i zatrudnianiu osób LGBT+. Dokument adresowany jest do kancelarii adwokackich i ma stanowić - jak podkreśla izba - łatwe do wdrożenia narzędzie wyznaczające standardy budowania organizacji inkluzywnych, uwzględniających perspektywę osób identyfikujących się jako LGBT+. Zakłada m.in., że po wdrożeniu zasad kancelaria będzie respektować preferowane imiona, zaimki, ale też sposób ubierania się zgodnie z tożsamością płciową.

Do prokuratury wpłynęło kilka zawiadomień o możliwości popełnienia przestępstwa przez pierwszą prezes Sądu Najwyższego. Chodzi o przekroczenie uprawień i poświadczenie nieprawdy. Sygnały płyną od sędziów tego sądu. Są spowodowane tym, że nieobecnych na kolegium sądu sędziów prezes wliczała do osób wstrzymujących się od głosu i w ten sposób powstawało fałszywe kworum. Ponadto zarzuty dotyczą przetrzymywania akt. Z tymi działaniami wiążą się również zarzuty dyscyplinarne.

Frankowicz z Getin Noble Bank w upadłości, który chce wykreślić hipotekę z księgi wieczystej, ma problem. Syndyk nie chce wydać zgody. Nie oznacza to jednak, że jego sytuacja jest beznadziejna. Sądy wieczystoksięgowe ostatnio zmieniły na szczęście podejście do frankowiczów. W wielu przypadkach wystarczy złożyć wniosek do sądu wieczystoksięgowego o wykreślenie hipoteki.

Nadmiarowe procedury i przedłużające się procesy, wraz ze zbytecznymi kosztami i opóźnieniami, mogą uniemożliwić uczciwe i sprawiedliwe rozstrzyganie sporów - wskazuje prof. Andrzej Olaś z Zakładu Postępowania Cywilnego WPiA Uniwersytetu Jagiellońskiego. I dodaje, że dlatego tak ważna jest zasada proporcjonalności w ujęciu procesowym silnie sprzężona z zagwarantowaną konstytucyjnie i konwencyjnie zasadą prawa do sądu.

Komisja Kodyfikacyjna Ustroju Sądownictwa i Prokuratury pracuje obecnie nad zmianami, które mają uregulować m.in. status tzw. neo-sędziów. To jednak nie wszystko, bo jak zapowiedział w rozmowie z Prawo.pl przewodniczący Komisji, prof. Krystian Markiewicz, przygotowane zostaną propozycje zmian w zakresie nadzoru nad sądami. Chodzi o to, by nadzór administracyjny nie był w rękach ministra.

W Ministerstwie Sprawiedliwości trwają analizy dotyczące wprowadzenia możliwości pozasądowego rozwiązywania małżeństw przez rozwód za porozumieniem stron. Rozważane są dwa modele - tzw. rozwód notarialny oraz rozwód w trybie administracyjnych czyli przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego. Obecnie prowadzone są badania prawnoporównawcze, sprawą zajmie się Komisja Kodyfikacyjna Prawa Rodzinnego - informuje resort.

Łączna wysokość świadczenia kompensacyjnego w zakresie uszczerbku na zdrowiu nie może być wyższa niż 150 tys. zł, a w odniesieniu do uciążliwości leczenia oraz pogorszenia jakości życia – nie może być wyższa niż po 75 tys. zł - wynika rozporządzenia, które umożliwi wypłatę odszkodowań przyznanych poszkodowanym w szpitalu pacjentom z Funduszu Kompensacyjnego Zdarzeń Medycznych działającego przy Rzeczniku Praw Pacjenta.

Skarga na adwokata lub aplikanta ma być rozpoznawana w terminie nie dłuższym niż dwa miesiące od dnia jej wniesienia, a o sposobie jej załatwienia ma zostać poinformowany sam zainteresowany. Będzie ona przekazywana bezpośrednio do rzecznika dyscyplinarnego izby adwokackiej, jeżeli z jej treści wynika, że od zdarzenia do jej złożenia minęło więcej niż 12 miesięcy. Jeśli skarżący nie będzie zadowolony z załatwienia sprawy przez referat skarg, trafi ona również do rzecznika.

Jeden z wydziałów apelacji liczył do niedawna pięciu pracowników, w ostatnich miesiącach został tylko jeden z zaledwie dwuletnim stażem - takie przykłady płyną z całego kraju i z sądów różnych instancji. Powód - niskie wynagrodzenie przy dużym obciążeniu pracą - nawet po 800 akt "na głowę". Bywa, że pisma sądowe wychodzą z sądów dopiero po kilku miesiącach. MS zapewnia, że rozważa zmiany, a pracownicy wskazują, że jeśli te nie będą szybkie, to sądy staną.

Frankowicze procesujący się z bankami coraz częściej mają szansę na zawarcie korzystnej ugody. Banki tracą entuzjazm do wieloletnich procesów, po których muszą płacić gigantyczne odsetki, więc chętniej idą na ustępstwa, a kredytobiorcy też nie zawsze chcą latami czekać na zwycięstwo. Warto zadbać np. o kwestię uregulowania zwrotu kosztów procesu, jakie poniósł kredytobiorca w związku z wytoczeniem powództwa - to jasno powinno wynikać z treści ugody.

Ministrowie sprawiedliwości i spraw zagranicznych deklarują poważne traktowanie i wykonywanie wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Ma powstać specjalna ustawa, ale przede wszystkim konieczne jest poprawienie zakwestionowanych przez Trybunał przepisów. Problem jest jednak większy niż tylko „posprzątanie po PiS”, bo np. aborcyjny wyrok w sprawie Alicji Tysiąc czeka na wykonanie od 2007 roku.

Sędziowie penitencjarni mają w nadzorze zakłady karne, izby zatrzymań czy ośrodki dla cudzoziemców, a mimo to nie przysługują im dodatki, jeśli nie są wizytatorami. Z kolei sędziowie rodzinni dodatek dostają, jeśli mają w nadzorze choćby jedną placówkę leczniczą - wynika z uwag do projektu zmiany rozporządzenia w sprawie funkcji oraz sposobu ustalania dodatków funkcyjnych przysługujących sędziom. W ocenie sędziów czas na zmiany.

Naczelna Rada Adwokacka przyjęła stanowisko, w którym zwraca się do ministra sprawiedliwości o podjęcie działań zmierzających do zabezpieczenia w ustawie budżetowej na rok 2025 środków finansowych pozwalających na urealnienie urzędówek. Od 5 czerwca obowiązuje rozporządzenie zrównujące stawki za urzędówki adwokatów i radców prawnych ze stawkami dla obrońców i pełnomocników z wyboru.

Rzecznik dyscyplinarny Sądu Najwyższego uznał, że I prezes SN Małgorzata Manowska dopuściła się obrazy przepisów prawa i naruszyła godność urzędu. Tłem zarzutów postawionych przez rzecznika Dyscyplinarnego SN Andrzeja Tomczyka ma być jest spór wewnątrz SN. Chodzi o to, że we wrześniu 2021 r. "starzy" sędziowie SN opuścili obrady Kolegium SN. Był to protest wobec powołania Izby Dyscyplinarnej oraz niewykonania orzeczeń TSUE.