Od 1 stycznia 2023 r. obowiązuje przepis, zgodnie z którym skazany na karę pozbawienia wolności ma zostać zatrzymany przez policję i doprowadzony do aresztu śledczego, potem do wyznaczonej jednostki penitencjarnej. Adwokatura chce zmiany, bo - jak wskazuje - takie uregulowania uderzą w tych skazanych, którzy mają szansę na dozór elektroniczny. Trafiają za kratki szybciej niż zakończy się umożliwiająca to procedura.

Zmniejszenie kosztów dla przedsiębiorców i rezygnacja z uciążliwych obowiązków administracyjnych poprzez zniesienie obowiązku publikacji w Monitorze Sądowym i Gospodarczym (MSiG) wpisów dokonywanych w KRS. To jedno z głównych założeń projektu nowelizacji ustawy o zmianie ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz niektórych innych ustaw, nad którym pracuje Ministerstwo Sprawiedliwości.

Jednym z moich głównych priorytetów jest rozliczenie przestępstw popełnionych w latach 2016-2023, a więc przestępstw popełnionych w czasach, kiedy prokuratorzy nie ścigali przedstawicieli władzy państwowej - zapowiedział Dariusz Korneluk, prokurator krajowy podczas konferencji dotyczącej postępowania w sprawie Orlenu. Wskazał, że jest to niezbędne dla "przywrócenia wiary w państwo i prawo".

Nadal nie jest uregulowana kwestia sędziów powołanych i awansowych na podstawie opinii neo-KRS, czyli Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na podstawie nowelizacji z 2017 roku. Widać jednak, że kolejni sędziowie, chcąc uniknąć problemów, wycofują się z trwających konkursów. Tylko w marcu obecna Rada rozpatrywała aż 16 takich wniosków. Tymczasem obwieszczenia o nowych konkursach są wstrzymane przez ministra sprawiedliwości Adama Bodnara.

Od 5 kwietnia br., zgodnie z nowelizacją ustawy o kuratorach sądowych, przy zespołach kuratorskich mają działać sekretariaty. Problem jednak z etatami, ministerstwo nie zaplanowało ich zgodnie z kuratorskimi potrzebami. W tej sprawie do resortu wystąpiła i Krajowa Rada Kuratorów, i Ogólnopolski Związek Zawodowy Kuratorów Sądowych. Sprawa jest istotna, bo urzędnicy mieli odciążyć kuratorów od spraw biurowych.

Upływa dwadzieścia lat od wstąpienia Polski do Unii Europejskiej. Choć jest to związek burzliwy i – zwłaszcza w ostatnich latach – mówiło się nawet o rozwodzie, większa część społeczeństwa dostrzega korzyści z członkostwa we wspólnocie. Wdrażanie unijnego prawa idzie nam jednak opornie, co często wiąże się z karami za nieposłuszeństwo.

Skuteczna weryfikacja kontrahenta to przede wszystkim identyfikacja beneficjentów rzeczywistych. Szukanie takiego podmiotu w spółce offshore to często szukanie igły w stogu siana. Trudne, ale możliwe. Nie ma jedynie słusznej i skutecznej metody, ale umiejętne łączenie technologii, metod i narzędzi OSINT (ang. Open Source Intelligence) oraz krytycznego myślenia może dać znakomite efekty - pisze Robert Socha, prawnik, specjalizujący się m.in. w doradztwie kryzysowym oraz “białym wywiadzie” (OSINT).

W Sejmie jest już projekt, zgodnie z którym niedopuszczalne będzie przeprowadzenie i wykorzystanie dowodu uzyskanego do celów postępowania karnego za pomocą czynu zabronionego. Petycję w tej sprawie skierowała Naczelna Rada Adwokacka. Uzasadniała w niej, że chce uniemożliwić władzy publicznej przeprowadzanie i wykorzystywanie dowodów uzyskanych w nielegalny sposób - czyli tzw. owoców zatrutego drzewa, z którymi polskie sądy i prawnicy mają problem od lat. Projekt "wzięli na siebie" i wnieśli posłowie Polski 2050 Trzeciej Drogi.

W zeszłym roku zdający egzamin adwokacki zmagali się nie tylko ze stresem, ale i nieścisłościami w kazusach. W tym roku, choć egzamin - zwłaszcza z prawa karnego - nie był łatwy, to podobnych problemów raczej nie nastręczał. Przyszłym radcom najwięcej problemów sprawiło prawo gospodarce. Wróciła też dyskusja o tym, które zadania były łatwiejsze, a wraz z nią pomysł, by je ujednolicić dla obu samorządów prawniczych.

Wątpliwości budzi zniesienie odpowiedzialności karnej za uszkodzenie zdrowia pacjenta, w sytuacji gdy błędy medyczne i zdarzenia niepożądane są nierzadko ukrywane: nie rejestruje się ich ani nie analizuje. Nie do końca zasadny jest także argument lekarzy o pracy pod presją, w obawie przed karą. Rocznie oskarżanych jest zaledwie pół promila lekarzy i pielęgniarek. Tworzone za Zbigniewa Ziobry działy do spraw błędów medycznych w prokuraturach regionalnych wkrótce mają być zlikwidowane.

O zmianę przepisów kodeksu rodzinnego i opiekuńczego dotyczących orzeczenia o winie jednego z rodziców zaapelowała Prezydencka Rada ds. Rodziny Edukacji i Wychowania. Jak zaznaczyła, wpływają one na skalę zjawiska alienacji rodzicielskiej i przyczyniają się do wzrostu samobójstw wśród dzieci i młodzieży.

Zespół powołany dla przygotowania nowych przepisów o biegłych sądowych już pracuje. Do wakacji będą założenia, potem konsultacje i jesienią rząd będzie mógł zdecydować, czy projekt ustawy, która ma uregulować m.in. wynagradzanie biegłych, zasady oceny ich kwalifikacji i pracy oraz ucywilizować kary za fałszywe opinie, skierować do Sejmu.

Nie ma obecnie w przepisach podstawy do zastępowania wadliwych postanowień w umowach frankowych. Wadliwość klauzuli przeliczeniowej prowadzi do upadku całej umowy, a przedawnienie roszczenia banku rozpoczyna się od momentu zakwestionowania przez konsumenta jej postanowień. Dodatkowo ani bank, ani frankowicz nie mają podstaw do wynagrodzenia, roszczeń za korzystanie z kapitału - wynika z czwartkowej uchwały Izby Cywilnej SN.

Minister Sprawiedliwości, delegując sędziego do danego sądu, będzie musiał przeanalizować obciążenia pracą sędziów i asesorów tego sądu (oraz pionu orzeczniczego); odwołanie z delegacji będzie musiał uzasadnić, a informacja taka wraz z uzasadnieniem ma być ogłoszona w Biuletynie Informacji Publicznej. Przy każdej delegacji sędziom będzie się należał dodatek - to główne założenia nowelizacji m.in. Prawa o ustroju sądów powszechnych.

Parlament zajmuje się już m.in. projektem ustawy o Trybunale Konstytucyjnym i ustawą o Krajowej Radzie Sądownictwa. Nad zmianami w Konstytucji pracuje Senat. W kolejce czekają m.in. projekty ustaw o SN, Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawa o prokuraturze i rozdzieleniu funkcji prokuratora generalnego i ministra sprawiedliwości, ale jak podkreślają uczestnicy konferencji "Sprawne, sprawiedliwe i stabilne sądy - jak to zrobić", po ośmiu latach destrukcji praworządności jej przywracanie musi potrwać.

Związek Zawodowy Prokuratorów i Pracowników Prokuratury RP apeluje do ministra sprawiedliwości prokuratora generalnego o podjęcie działań instytucjonalnych i systemowych w celu zapewnienia koniecznego i należnego wsparcia, edukacji oraz opieki psychologicznej dla prokuratorów, ale też pracowników Prokuratury. Jak wskazuje, ich obowiązki służbowe wiążą się z licznymi obciążeniami psychofizycznymi i ogromnym stresem, co prowadzi do wypalenia, uzależnień i myśli samobójczych.

Mamy ogromne zaległości we wdrażaniu unijnego prawa, bo rząd Zjednoczonej Prawicy pozostawił w spadku wiele unijnych dyrektyw, wdrożeniu których nie podołał. Obecny na zapowiedziach głównie poprzestaje. Tak jest w Ministerstwie Zdrowia, które dotąd nie przedstawiło pomysłu na reformę szpitalnictwa. W oświacie dyskusja o likwidacji prac domowych przykryła brak reform, a zmiany w podatkach ma poprzedzić analiza. Długa ma być też droga w odbudowaniu praworządności. Pracodawcy zaś liczą, że będą mieli szansę na merytoryczną dyskusję o ważnych dla rynku pracy projektach.

W środę na egzaminach zawodowych kandydaci rozwiążą egzamin z prawa cywilnego. Członkowie komisji egzaminacyjnych z optymizmem patrzą na szanse zdających, choć wskazują, że potrzebna im będzie duża odporność na stres. Do egzaminów nie trzeba podchodzić z pustymi rękami - można przynieść komentarze i zbiory orzecznictwa. Nie można natomiast korzystać z wzorów i notatek - ściąganie może przekreślić nie tylko egzamin, ale i całą przyszłą karierę.

Rzeczniczka praw dziecka, Monika Horna-Cieślak i koordynatorka krajowa biura UNICEF ds. Reagowania na Potrzeby Uchodźców w Polsce, Nona Zicherman podpisały porozumienie o współpracy na rzecz wzmacniania krajowego systemu ochrony dzieci w Polsce, zwłaszcza w kontekście przyjęcia nadzwyczajnej liczby dzieci z doświadczeniem uchodźczym.

Krąg podmiotów uprawnionych do wykonywania praw zmarłego pokrzywdzonego, oskarżyciela posiłkowego i oskarżyciela prywatnego, powinien zostać rozszerzony o spadkobiercę zmarłego - uważa Naczelna Rada Adwokacka. W ocenie Ministerstwa Sprawiedliwości przedstawione w petycji Adwokatury postulaty zmiany nie są uzasadnione, dlatego nie planuje prac legislacyjnych.