Po przeszło trzech latach Sąd Najwyższy odpowie w końcu na sześć pytań dotyczących kredytów frankowych, czy jednak obecnie ma to jeszcze jakikolwiek sens? Część prawników twierdzi, że uchwała jest spóźniona i jedynie należy mieć nadzieję, że SN nie będzie próbował zawracać Wisły kijem oraz, że potwierdzi dotychczas wypracowane stanowisko TSUE. Jedyne pytanie, na które wciąż odpowiedź jest ważna, dotyczy przedawnienia. Nie wszyscy jednak tak uważają.

Wprowadzenie transparentności procedur związanych z delegowaniem sędziów - to jedna z propozycji Ministerstwa Sprawiedliwości, która znalazła się w projektowanych zmianach ustroju sądów powszechnych. Na nowo mają także zostać określone zasady przyznawania dodatków do wynagrodzenia z tytułu delegowania. Rząd planuje, że przyjęcie projektu noweli w tej sprawie nastąpi w drugim kwartale 2024 r.

Alimenty nadal są jednym z liderów, jeśli chodzi o sprawy rozpatrywane w wydziałach rodzinnych. Na przestrzeni ostatnich lat ich wpływ się zmniejszył, co wynikało choćby ze spadku liczby dzieci czy świadczenia 500 plus - wynika z raportu Stowarzyszenia Sędziów Polskich Iustitia. Co istotne jednak, nie oznacza to szybszego procedowania, choćby dlatego, że strony są mniej skłonne do ugody i bardziej świadome prawnie. Chętniej też sięgają po profesjonalną pomoc prawną.

Żołnierz pełniący zawodową służbę wojskową, niebędący adwokatem lub radcą prawnym, nie może być pełnomocnikiem procesowym Skarbu Państwa w sprawie cywilnej - taką uchwałę podjęła Izba Cywilna Sądu Najwyższego, rozpoznając zagadnienie prawne dotyczące reprezentacji w postępowaniu o odszkodowanie i zadośćuczynienie.

Zgodnie z nowelizacją k.p.c, która weszła w życie w marcu, sąd zarządza przeprowadzenie czynności z udziałem biegłego na sali sądowej na uzasadniony wniosek strony, albo gdy wiarygodność opinii przedstawianej w ramach posiedzenia zdalnego budzi wątpliwości. Inaczej więc niż w przypadku sprzeciwu co do przesłuchania świadka w trybie zdalnym – wniosek dotyczący biegłego nie będzie dla sądu wiążący. To z kolei może prowadzić do sytuacji, że obecność biegłych na sali sądowe stanie się wyjątkiem.

Dwa ministerstwa – sprawiedliwości i zdrowia – są zgodne, że w krótkiej perspektywie konieczne są zmiany w funkcjonowaniu Krajowego Ośrodka Zapobiegania Zachowaniom Dysscocjalnym w Gostyninie i Czersku. Ale zapowiadają też zmiany systemowe, które mają to uregulować zgodnie z zasadami praworządności. W tym wreszcie zdecydować, czy ma to być więzienie, czyszpital.

Trzeba "na poważnie" wprowadzić ławników do polskich sądów - powiedział w sobotę w Toruniu minister sprawiedliwości Adam Bodnar. Podkreślił, że konieczne jest, by byli oni doceniani, szanowani; być może "to wystarczy" i nie trzeba będzie myśleć o sędziach pokoju. Zauważył, że mamy piękną tradycję ławników sądowych, którzy są absolutnie niedoceniani przez ostatnie lata.

Sejm przyjął nowelizację ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa, zmieniającą zasady wyboru sędziów/członków rady. Wśród poprawek, które zgłoszono wprowadzić podczas prac w komisji, jest taka zgodnie z którą NRA ale także KRRP mają mieć możliwość zgłaszania kandydatów. Regulacja zakłada również, że z dniem ogłoszenia wyników wyborów nowych sędziowskich członków rady zakończy się działalność dotychczasowych.

W warszawskim wydziale frankowym jest obecnie "na biegu" ponad 45 tys. spraw, a sędziowie mają ich w referatach średnio po 1500. Dodatkowo każdego dnia wpływa tu ok. 1000 pism. Skutkiem jest długi czas oczekiwania, nie tylko na pierwsze rozprawy, ale nawet na zabezpieczenie spłaty rat kredytu, a także... sędziowskie wnioski o przeniesienie. MS widzi problem i chce postawić m.in. na digitalizację i kolejne etaty. A prawnicy podkreślają, że czas zastanowić się nad przyszłością wydziału.

Grupa posłów Polska 2050-Trzecia Droga skierowała do Sejmu projekt ustawy, który ma formalnie zakończyć działalność Państwowej Komisji ds. badania wpływów rosyjskich na bezpieczeństwo wewnętrzne Rzeczypospolitej Polskiej w latach 2007-2022, zwanej potocznie "lex Tusk". Wcześniej, w listopadzie 2023 r., odwołano wszystkich jej członków.

Kim jest podejrzany, kim świadek, jakie mają prawa i obowiązki, z kim można przyjść na przesłuchanie i składanie wyjaśnień, czym jest protokół przesłuchania i co trzeba z nim zrobić - te i inne kwestia wyjaśnione są we wzorach informacji, które Ministerstwo Sprawiedliwości przygotowało dla świadków i podejrzanych, którzy nie ukończyli 18 roku życia. Projekt trafił do opiniowania.

Nabywcy roszczeń wynikających z dekretu warszawskiego nie przysługuje przymiot strony w sprawie administracyjnej o wydanie decyzji reprywatyzacyjnej na podstawie dekretu Bieruta – orzekł w uchwale Naczelny Sąd Administracyjny. W orzecznictwie sądów ujawniły się rozbieżności na tle wykładni przepisów tego dekretu z 1945 r. w sprawie przejęcia przez państwo gruntów w Warszawie, dlatego Rzecznik Praw Obywatelskich skierował zagadnienie do rozstrzygnięcia.

Sejm w środę, 10 kwietnia, miał zająć się projektem ustawy o TK i projektem przepisów wprowadzających. Ten punkt zostały na razie wykreślony z porządku. Chodzi o zmiany skracające kadencję prezesa Trybunału i zapewniające wybór sędziów większością kwalifikowaną 3/5 głosów. Co więcej zgodnie z nimi wyroki wydane przy udziale tzw. dublerów i ich następców mają być nieważne i nie wywoływać skutków prawnych.

Banki nie poddają się łatwo w sprawach frankowych. Regułą jest, że składają apelacje od niekorzystnych dla siebie wyroków w I instancji, mimo że przeważnie w II instancji również przegrywają. Nie zniechęca ich też to, że apelacje są często finansowo niekorzystne - koszty banku związane z ich wniesieniem sięgają średnio ok. 35 tysięcy złotych za jedną sprawę, i to bez wynagrodzenia pełnomocnika. Apelacji nie wnoszą, gdy sąd "odfrankawia" umowę.

Czas na ustawę frankową, o której się mówiło przy poprzednich wyborach prezydenckich, minął. W sądach, na koniec 2023 r., było ok. 180 tys. spraw frankowych i należy wdrożyć rozwiązania, które to rozładują. Te krótkoterminowe to choćby baza dla sędziów z zagadnieniami i orzeczeniami m.in. TSUE oraz digitalizacja akt. Będziemy też stawiać na ugody - mówi dr Aneta Wiewiórowska-Domagalska, pełnomocniczka ministra sprawiedliwości do spraw ochrony konsumenta.

Na łączną karę siedmiu lat pozbawienia wolności skazał adwokata Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie. Orzekł też wobec niego zakaz wykonywania zawodu i wszelkiej działalności związanej z udzielaniem porad prawnych również na okres siedmiu lat. Prawnik był oskarżony o powoływanie się na wpływy w policji i doprowadzenia do niekorzystnego rozporządzania mieniem, utrudnianie postępowania, usiłowanie oszustwa, paserstwo laptopa i składanie fałszywych zeznań.

Pod koniec 2023 roku w sądach było ok. 180 tys. spraw frankowych. Z pewnością jeszcze ich przybędzie. Prokonsumenckie orzecznictwo TSUE, ale i bilans wygranych, zachęca kolejne osoby do kierowania pozwów. W efekcie na pierwszą rozprawę w sprawie frankowej trzeba czekać nawet kilka lat. MS ma propozycje zmian - m.in. digitalizację spraw, bazę z orzecznictwem dla sędziów czy e-pozwy. Sędziowie też postulują zmiany w przepisach.

Obecnie w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej w sprawach sędziowskich rządzą rzecznicy powołani ad hoc przez ministra sprawiedliwości. Wycofują wnioski o ukarania sędziów za przekroczenie uprawnień jako funkcjonariusze publiczni. Chodzi najczęściej o odmowę orzekania z sędziami powołanymi po 2017 r. i podważanie tych powołań przez Krajową Radę Sądownictwa.

TSUE czeka na rozstrzygnięcie pytania prejudycjalnego polskiego sądu, dotyczące przedawnienia roszczeń banków wobec frankowiczów. Z opublikowanych właśnie uzasadnień do tych pytań wynika, że sąd odpowiada się za takim samym traktowaniem roszczeń kredytobiorców i banków. Nie wiadomo jednak, czy TSUE w ogóle się nimi zajmie - uważają prawnicy, bo sąd wychodzi z błędnego założenia, że przepisy UE mają zastosowanie do sposobu rozliczenia roszczeń restytucyjnych stron nieważnej umowy kredytu.

Gdy po kilku projektach społecznych zapowiadających likwidację skargi nadzwyczajnej deklaruje to także Ministerstwo Sprawiedliwości, los tej kontrowersyjnej instytucji prawnej wydaje się być przesądzony. Ale chyba dopiero po wyborach prezydenckich, bo Andrzej Duda raczej nie podpisze rezygnacji z pomysłu jednego z jego bliskich współpracowników. Tymczasem zająć mają się tym nowe komisje kodyfikacyjne.