Najciemniej pod latarnią, więc i w sądach, stojących na straży prawa, coraz częściej zdarzają się sytuacje, które pracownicy określają jako mobbing lub dyskryminację. Co więcej - jak mówią - o prawa pracownicze walczy się tu zdecydowanie trudniej, bo brakuje regulaminów, szkoleń i przeświadczenia, że można wygrać. A sprawy nie ułatwiają braki kadrowe i pandemiczne zaległości.

Protestuję przeciwko dezinformacjom prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, które nie przystoją godności adwokackiego zawodu - oświadczył w niedzielę Prokurator Krajowy Bogdan Święczkowski - to reakcja na piątkową uchwałę NRA, podjętą po słowach wypowiedzianych w Sejmie przez Święczkowskiego.

W związku z obchodzonym 26 czerwca Międzynarodowym Dniem Pomocy Ofiarom Tortur Helsińska Fundacja Praw Człowieka zwraca uwagę, że jest to zjawisko wciąż występujące w wielu krajach, także w Polsce. I przypomina, że nasze państwo jest jednym z tych, które do tej pory nie wprowadziło w swoim prawie karnym tortur jako osobnego przestępstwa.

Prokurator Krajowy Bogdan Święczkowski podczas wystąpienia w Sejmie apelował by posłowie go "nie obrażali, nazywając adwokatem". Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej przyjęło właśnie uchwałę, w której uznało tę wypowiedź za przejaw języka arogancji, lekceważenia, dzielenia i obrażania innych ludzi, w tym wykonywujących zawód zaufania publicznego.

Na początku lipca wejdą w życie przepisy nowelizacji procedury cywilnej, zgodnie z którymi cyfrowe odwzorowania pism procesowych, zawiadomień, wezwań i orzeczeń mają być pełnomocnikom doręczane przez portal informacyjny sądu. Problem w tym, że jak wynika z odpowiedzi z wrocławskiego sądu na pytania jednej z adwokatek, prace nad dostosowaniem portalu trwają i mogą potrwać jeszcze co najmniej kilka tygodni.

Do 3 lipca 2024 roku ma zostać wydłużone przechowywanie w sądzie akt spraw prawomocnie zakończonych po 17 października 1997 roku, których termin przechowywania upłynąłby przed 3 kwietniem 2024 r. To efekt wydłużenia o kolejne trzy lata możliwości wnoszenia skargi nadzwyczajnej w tzw. starych sprawach. Tymczasem archiwiści alarmują, że archiwa już pękają w szwach.

Samorządy zawodów zaufania publicznego właśnie podpisały porozumienie, którego celem jest współdziałanie w relacjach z władzą publiczną i opinią społeczną w sprawach istotnych dla nich i obywateli. Co ważne, we wspólnych kwestiach mają mówić jednym, uzgodnionym i oficjalnym głosem. Pierwszy temat to podatkowa część Polskiego Ładu.

Marszalek Sejmu Elżbieta Witek wyznaczyła na 2 lipca do godz. 16 kolejny termin na zgłaszanie kandydatów na Rzecznika Praw Obywatelskich. Będzie to już szósta próba powołania osoby pełniącej ten urząd. W ubiegłym tygodniu niepowodzeniem zakończyła się próba powołania na RPO niezależnej senator Lidii Staroń. Kadencja Adama Bodnara zakończyła się 9 września ubiegłego roku.

Pod hasłem walki z terroryzmem weszły w życie przepisy wstrzymujące bieg przedawnienia karalności czynu oraz przedawnienie wykonania kary w sprawach o przestępstwa i przestępstwa skarbowe. Zmiana zaskoczyła nie tylko adwokatów i radców, ale i samych sędziów. Nie wiedzą czym to wytłumaczyć, bo sądy pracują normalnie.

Nie od 1 października 2021 r. a od 5 lipca 2022 r. adwokaci, radcowie, notariusze, ale też m.in. doradcy podatkowi mają mieć obowiązek posiadania adresu do e-doręczeń wpisanego do bazy adresów elektronicznych. Prezydent podpisał właśnie ekspresową nowelizację ustawy o e-doręczeniach, którą rząd uzasadniał długotrwałą pandemią utrudniającą przeprowadzenie szerokich testów.

W Rejestrze Dłużników BIG InfoMonitor wpisanych jest obecnie prawie 160 tys. osób, które mają długi wobec wymiaru sprawiedliwości - nie opłaciły kosztów sądowych, grzywien czy nie oddały mienia pochodzącego z przestępstwa. Najwięcej dłużników zgłoszonych jest z powodu nieopłaconych grzywien. Najlepiej rozliczają się z wymiarem sprawiedliwości mieszkańcy Podkarpacia i Małopolski

Ubiegłoroczne wybory I Prezesa Sądu Najwyższego nie były łatwe, pat się przedłużał, a "starzy" sędziowie apelowali o ustalenie wyraźnych zasad. Teraz prezydent zmienia regulamin SN i wypełnia luki, które - jak mówi część sędziów - mogą m.in. ułatwić wybory "właściwych" prezesów izb Cywilnej i Pracy SN, bo "nowi" mają mieć przy ich organizacji zdecydowanie większe znaczenie.

Zgodnie z nowym regulaminem już wkrótce w Sądzie Najwyższym regułą ma być niejawne orzekanie, chyba że przewodniczący zdecyduje inaczej. Sędziowie SN nieoficjalnie przyznają, że to dla nich łatwiejsze, bo przyspiesza rozpatrywanie spraw, których jest coraz więcej. Wątpliwości mają jednak prawnicy, którzy przypominają o konstytucji i wskazują, że zmiana może mieć związek z praktyką Izby Dyscyplinarnej.

Już 15 lipca wygasa mandat Adama Bodnara jako Rzecznika Praw Obywatelskich, gdyż Trybunał Konstytucyjny wyznaczył trzy miesiące na wejście w życie orzeczenia w tej sprawie. Z opublikowanego właśnie uzasadnienia wynika, że do czasu wyboru nowego Rzecznika, pełniący obowiązki nie będzie mógł występować do sądów w imieniu obywateli, przyłączać się do pozwów i wnosić kasacji.

Po koronawirusowych obostrzeniach mediacja jawi się jako szansa na przyspieszenie wielu spraw i wyjście z sądowych zaległości. Stawiać chce na nią ministerstwo i samorządy prawnicze. Do mediacji przekonuje się coraz więcej sędziów, ale nadal sporo z nich woli poczekać i w tradycyjny sposób rozstrzygać sprawę. Jak sami mówią, brakuje im też szkoleń, które ułatwiałyby podejmowanie takich decyzji.

Po trzech dniach kreatywnej pracy jury wybrało zwycięskie projekty Legal Hackathon 2021. Wygrał IP Risk, czyli program do wychwytywania ryzyk w umowach. Drugie miejsce zajęła Powiadomka – aplikacja, która nie pozwoli przeoczyć żadnego pisma z sądu. Trzecie miejsce przypadło Mayonnaise - programowi, który ma uchronić startupy przed prawną katastrofą.

W piątek 18 czerwca wystartował już po raz czwarty Legal Hackathon 2021, czyli maraton prawniczego programowania organizowany przez Wolters Kluwer Polska. Ponad stu uczestników przez trzy dni wmyślało nowoczesne aplikacje pomocne w pracy kancelarii. W niedzielę swoje projekty zaprezentowali jury, które wyłoni zwycięzców. Projekty, które zostały wyróżnione w poprzednich edycjach, można już kupić w LEX Hub.

Adwokaci i radcowie prawni coraz chętniej szkolą się i uczestniczą w postępowaniach mediacyjnych. O ile jednak przepisy pozwalają im występować w charakterze mediatorów w sprawach cywilnych, gospodarczych i karnych, o tyle w postępowaniu wobec nieletnich nadal obowiązuje zakaz sprzed 10 lat, który to uniemożliwia. A, że MS szykuje się do zmian w przepisach, prawnicy postulują o jego uchylenie.

Podczas rozmowy z polskim ministrem spraw zagranicznych sekretarz stanu USA mówił m.in. o problemach związanych z bezpieczeństwem międzynarodowym, ale wskazał również na znaczenie przestrzegania demokratycznych wartości, takich jak wolność mediów i poszanowanie praw obywatelskich. W komunikacie polskiego MSZ ta sprawa została pominięta.

Krajowy Rejestr Mediatorów ma być sposobem na uporządkowanie sytuacji na rynku mediatorów. Ministerstwo Sprawiedliwości chce by baza, która ma zacząć działać w 2023 r., pełniła funkcję i informacyjną, i legalizacyjną - wpis do niej ma stanowić m.in. podstawę uzyskania legitymacji stałego mediatora sądowego. Rejestr ma też odpowiadać na pytanie, czy dany mediator może prowadzić e-mediacje.