Sąd Rejonowy w Legnicy wyłączył sędziego ze sprawy prokuratora. Ten wnosił o to ze względu na wątpliwość co do jego bezstronności, powoływał się przy tym na przynależność sędziego do Stowarzyszenia Sędziów Polskich Iustitia i publiczne eksponowanie poglądów politycznych. Co więcej wskazywał, że te poglądy stają w sprzeczności z dochodzonymi przez niego roszczeniami, co z kolei może się przełożyć na postawę sędziego w jego sprawie. Sąd - choć wskazał, że Iustitia jest organizacją zawodową, a nie polityczną, przychylił się do wniosku.

Premier Donald Tusk zapowiedział podczas spotkania ze środowiskiem prawniczym projekty dotyczące trzech kwestii - tzw. neo-sędziów, Krajowej Rady Sądownictwa oraz Sądu Najwyższego. Zapewnił też, że zakres rozliczeń tych, którzy nadużyli władzy, jest największy od kilkudziesięciu lat i, że rząd będzie w tym bardzo konsekwentny.

W piątek, 6 września, organizacje pozarządowe, stojące na straży poszanowania zasad konstytucyjnych, spotykają się z premierem. Wobec tego wydały wspólne stanowisko, które przedstawią w czasie tej wizyty. Ich głębokie zaniepokojenie budzi powolny proces przywracania praworządności w Polsce. Ważny dla praw obywateli, fundamentów państwa prawa i wzmacniania wartości demokratycznych w Europie.

Nie ucichły echa ostatnich zarządzeń I Prezes Sądu Najwyższego Małgorzaty Manowskiej w sprawie kierowania Izbą Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, a już powstaje kwestia legalności powołania sędziego komisarza przez Prezydenta RP. A także wybór Prezesa Izby Cywilnej SN. Teraz ruch po stronie Prezydenta, który na wniosek I Prezes ma wskazać tymczasowego kandydata zarządzającego Izbą. Jednak prawnicy wskazują, że każda decyzja obecnego Prezydenta nie daje rękojmi konstytucyjności.

Rzecznik Praw Obywatelskich wielokrotnie wskazywał, że w procedurze kandydowania adwokatów, radców prawnych, ale też notariuszy i prokuratorów na stanowisko sędziego, zagrożona jest tajemnica zawodowa. Chodzi m.in. o przedkładane przez nich dokumenty. Ministerstwo problem dostrzega - w zakresie udostępniania odpisów opinii prawnych, aktów notarialnych oraz przykładowo sygnatur spraw będących w toku. Mają być przygotowane zmiany legislacyjne w tym zakresie.

Ministerstwo Sprawiedliwości w różnych obszarach poszukuje rozwiązań, które poprawiłyby sytuacje w sądach. Jednym z takich punktów są też ławnicy. Mają wzrosnąć ich stawki, mają też dostać szerszy zakres spraw. Mieliby być wyłaniani podczas wyborów samorządowych. Prawnicy przyznają, że dobry ławnik może być na wagę złota, ale w konkretnych sprawach, po dobrym szkoleniu, z wiedzą i zaangażowaniem. Sami ławnicy mówią wprost: dalej tak, jak dotąd, się nie da.

Sąd Najwyższy wystąpił właśnie z pytaniami prejudycjalnymi do Trybunału Sprawiedliwości UE dotyczącymi prawidłowości składu sądu z udziałem sędziów powołanych w oczywiście nietransparentnej i pozornej procedurze nominacyjnej. Pytanie dotyczyło "starych" sędziów i wynikało z wniosku o stwierdzenie, że sędzia SN, wyznaczona do składu w sprawie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie spełnia wymogów niezawisłości i bezstronności.

Określenie trybu postępowania oraz sposobu dokumentowania przez żołnierza poniesionych przez niego kosztów pomocy prawnej, w przypadku występowania w postępowaniu karnym w charakterze pokrzywdzonego (oskarżyciela posiłkowego) lub oskarżonego w następstwie wykonywania określonych obowiązków służb – zakłada projekt rozporządzenia MON opublikowany przez Rządowe Centrum Legislacyjnym.

Projekt budżetu na 2025 rok krytycznie oceniają związkowcy pracowników sądów i prokuratury. Już zapowiadają protesty. Jako jeden z pierwszych swoje stanowisko przygotował Związek Zawodowy Prokuratorów i Pracowników Prokuratury RP - sprzeciwia się pomysłowi waloryzacji wynagrodzeń w państwowej sferze publicznej w 2025 r. o wskaźnik 5 proc. Przypomina, że centrale związkowe zgodnie postulowały nie mniejszy niż 15 proc. Propozycję analizują też pozostałe związki - podkreślają, że urąga pracownikom i szukają szansy na poprawki sejmowe.

Krajowy Rejestr Karny w ostatnim czasie znalazł się w centrum z powodu kolejek osób oczekujących na zaświadczenie o niekaralności, potrzebne w związku z rozpoczęciem roku szkolnego i obowiązywaniem tzw. ustawy Kamilka. W ub. roku weszło w życie rozporządzenie zakładające nową e-usługę, polegająca na udzielaniu informacji z KRS poprzez system teleinformatyczny. Miała ona działać już od 1 marca 2024 r., ale zostało to przesunięte na październik 2024 r. Teraz MS chce ją ponownie zmienić na 30 czerwca... 2025 roku.

Jeżeli chodzi o ustawę Kamilka, to standardy dopiero są od 15 sierpnia, więc będziemy teraz obserwować, czy zostały wdrożone. Będziemy to też weryfikować, bo to jest bardzo ważne, żebyśmy byli odpowiedzialni za bezpieczeństwo dzieci – powiedziała rzeczniczka praw dziecka na konferencji prasowej w Centrum Pomocy Dzieciom w Białymstoku.

Sędzia Wojciech Sych, członek Państwowej Komisji Wyborczej, wyjaśnia, dlaczego głosował za przyjęciem sprawozdania finansowego Komitetu Wyborczego PiS. Podkreśla, że przedmiotem oceny komisji jest wyłącznie sprawozdanie finansowe złożone przez pełnomocnika finansowego komitetu, a nie np. doniesienia prasowe lub informacje pochodzące od innych podmiotów.

Prof. Małgorzata Manowska, jako I Prezes Sądu Najwyższego postanowiła, że nie będzie kierować Izbą Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Wydała też zarządzenie, w którym do czasu wskazania przez prezydenta sędziego pełniącego te obowiązki, upoważniła do wykonywania czynności związanych z organizacją i kierowaniem izbą sędziego SN dr. hab. Dawida Miąsika. Sędzia Miąsik już odpowiedział - wskazał, że objął funkcje na podstawie przepisów, a I Prezes nie miała w tym zakresie ustawowego umocowania.

Zarząd Stowarzyszenia Sędziów Polskich IUSTITIA przyjął uchwałę, w której wyraża zaskoczenie propozycją ministra finansów, zmierzającą do zmiany sposobu wynagradzania prokuratorów. Zaznacza przy tym, że ustrój, organizacja, finansowanie prokuratury powinny być wynikiem przemyślanych i kompleksowych zmian, uzgodnionych w drodze dialogu, a nie zaskakujących decyzji polityków motywowanych doraźnymi celami budżetowymi.

Po prokuratorach i sędziach, do sądów ruszyli adwokaci. Złożone zostały właśnie trzy pozwy, dotyczące wyrównania stawek za urzędówki, w związku z lutowym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, który w składzie bez dublerów, wskazał na niekonstytucyjność różnicowania wynagrodzenia za pomoc prawną z urzędu i z wyboru. Zmienione rozporządzenia, zrównujące stawki, obowiązują od 5 czerwca, prawnicy chcą jednak zwrotu tego, czego nie dostali z powodu niekonstytucyjnych przepisów.

Prezes UODO Mirosław Wróblewski nałożył karę pieniężną w wysokości 85 tys. zł na Prokuraturę Krajową. Chodzi o jedną z konferencji poprzedniego prokuratora generalnego Zbigniewa Ziobry podczas której - według UODO - ujawniono dane osobowe pokrzywdzonego. Prokuratura tłumaczyła się, że nie doszło do naruszenia danych, bo informacje te były przetwarzane w związku z realizacją ustawowych zadań prokuratury.

3 września rozpoczyna się trzydniowy egzamin notarialny. Przeprowadzi go 8 komisji egzaminacyjnych powołanych przez ministra sprawiedliwości, po jednej w Gdańsku, Katowicach, Krakowie i Wrocławiu oraz po 2 w Poznaniu i Warszawie. Wnioski o dopuszczenie do egzaminu notarialnego złożyło w tym roku 407 osób, w tym 9 z niepełnosprawnościami.

PKW odrzuciła sprawozdanie wyborcze PiS i prawdopodobnie zrobi tak samo ze sprawozdaniem finansowym partii. Partia zaskarży uchwałę do Sądu Najwyższego. Z zapowiedzi rządzących wynika, że w przypadku korzystnego dla PiS wyroku, nie uznają go, bo Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN nie jest uznawana jako sąd. Jak rozwiązać ten problem i czym może zakończyć się ten spór?

Po ukończeniu studiów prawniczych otwiera się przed absolwentami wachlarz różnorodnych ścieżek zawodowych. Wśród nich – poza powszechnymi wyborami takimi jak sędzia, radca prawny, adwokat lub prawnik in–house – kryje się również... zawód rzecznika patentowego!

2 września kończy się kadencja dotychczasowego prezesa Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych SN, którym jest sędzia dr Piotr Prusinowski. W lutym podczas Zgromadzenia Sędziów tej izby przegłosowano wniosek o odroczenie bezterminowe kolejnego posiedzenia - konkretnie do czasu wdrożenia zmian w SN. Teraz czas na ruch prezydenta, może powierzyć obowiązki prezesa sędziemu SN, który zwoła zgromadzenie w celu dokonania wyboru, ale będzie potrzebował kontrasygnaty premiera. Sędziowie SN nieoficjalnie mówią, że nie musi to być wcale neo-sędzia.