Od 5 kwietnia br., zgodnie z nowelizacją ustawy o kuratorach sądowych, przy zespołach kuratorskich mają działać sekretariaty. Problem jednak z etatami, ministerstwo nie zaplanowało ich zgodnie z kuratorskimi potrzebami. W tej sprawie do resortu wystąpiła i Krajowa Rada Kuratorów, i Ogólnopolski Związek Zawodowy Kuratorów Sądowych. Sprawa jest istotna, bo urzędnicy mieli odciążyć kuratorów od spraw biurowych.

Upływa dwadzieścia lat od wstąpienia Polski do Unii Europejskiej. Choć jest to związek burzliwy i – zwłaszcza w ostatnich latach – mówiło się nawet o rozwodzie, większa część społeczeństwa dostrzega korzyści z członkostwa we wspólnocie. Wdrażanie unijnego prawa idzie nam jednak opornie, co często wiąże się z karami za nieposłuszeństwo.

Skuteczna weryfikacja kontrahenta to przede wszystkim identyfikacja beneficjentów rzeczywistych. Szukanie takiego podmiotu w spółce offshore to często szukanie igły w stogu siana. Trudne, ale możliwe. Nie ma jedynie słusznej i skutecznej metody, ale umiejętne łączenie technologii, metod i narzędzi OSINT (ang. Open Source Intelligence) oraz krytycznego myślenia może dać znakomite efekty - pisze Robert Socha, prawnik, specjalizujący się m.in. w doradztwie kryzysowym oraz “białym wywiadzie” (OSINT).

W Sejmie jest już projekt, zgodnie z którym niedopuszczalne będzie przeprowadzenie i wykorzystanie dowodu uzyskanego do celów postępowania karnego za pomocą czynu zabronionego. Petycję w tej sprawie skierowała Naczelna Rada Adwokacka. Uzasadniała w niej, że chce uniemożliwić władzy publicznej przeprowadzanie i wykorzystywanie dowodów uzyskanych w nielegalny sposób - czyli tzw. owoców zatrutego drzewa, z którymi polskie sądy i prawnicy mają problem od lat. Projekt "wzięli na siebie" i wnieśli posłowie Polski 2050 Trzeciej Drogi.

W zeszłym roku zdający egzamin adwokacki zmagali się nie tylko ze stresem, ale i nieścisłościami w kazusach. W tym roku, choć egzamin - zwłaszcza z prawa karnego - nie był łatwy, to podobnych problemów raczej nie nastręczał. Przyszłym radcom najwięcej problemów sprawiło prawo gospodarce. Wróciła też dyskusja o tym, które zadania były łatwiejsze, a wraz z nią pomysł, by je ujednolicić dla obu samorządów prawniczych.

Wątpliwości budzi zniesienie odpowiedzialności karnej za uszkodzenie zdrowia pacjenta, w sytuacji gdy błędy medyczne i zdarzenia niepożądane są nierzadko ukrywane: nie rejestruje się ich ani nie analizuje. Nie do końca zasadny jest także argument lekarzy o pracy pod presją, w obawie przed karą. Rocznie oskarżanych jest zaledwie pół promila lekarzy i pielęgniarek. Tworzone za Zbigniewa Ziobry działy do spraw błędów medycznych w prokuraturach regionalnych wkrótce mają być zlikwidowane.

O zmianę przepisów kodeksu rodzinnego i opiekuńczego dotyczących orzeczenia o winie jednego z rodziców zaapelowała Prezydencka Rada ds. Rodziny Edukacji i Wychowania. Jak zaznaczyła, wpływają one na skalę zjawiska alienacji rodzicielskiej i przyczyniają się do wzrostu samobójstw wśród dzieci i młodzieży.

Zespół powołany dla przygotowania nowych przepisów o biegłych sądowych już pracuje. Do wakacji będą założenia, potem konsultacje i jesienią rząd będzie mógł zdecydować, czy projekt ustawy, która ma uregulować m.in. wynagradzanie biegłych, zasady oceny ich kwalifikacji i pracy oraz ucywilizować kary za fałszywe opinie, skierować do Sejmu.

Nie ma obecnie w przepisach podstawy do zastępowania wadliwych postanowień w umowach frankowych. Wadliwość klauzuli przeliczeniowej prowadzi do upadku całej umowy, a przedawnienie roszczenia banku rozpoczyna się od momentu zakwestionowania przez konsumenta jej postanowień. Dodatkowo ani bank, ani frankowicz nie mają podstaw do wynagrodzenia, roszczeń za korzystanie z kapitału - wynika z czwartkowej uchwały Izby Cywilnej SN.

Minister Sprawiedliwości, delegując sędziego do danego sądu, będzie musiał przeanalizować obciążenia pracą sędziów i asesorów tego sądu (oraz pionu orzeczniczego); odwołanie z delegacji będzie musiał uzasadnić, a informacja taka wraz z uzasadnieniem ma być ogłoszona w Biuletynie Informacji Publicznej. Przy każdej delegacji sędziom będzie się należał dodatek - to główne założenia nowelizacji m.in. Prawa o ustroju sądów powszechnych.

Parlament zajmuje się już m.in. projektem ustawy o Trybunale Konstytucyjnym i ustawą o Krajowej Radzie Sądownictwa. Nad zmianami w Konstytucji pracuje Senat. W kolejce czekają m.in. projekty ustaw o SN, Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawa o prokuraturze i rozdzieleniu funkcji prokuratora generalnego i ministra sprawiedliwości, ale jak podkreślają uczestnicy konferencji "Sprawne, sprawiedliwe i stabilne sądy - jak to zrobić", po ośmiu latach destrukcji praworządności jej przywracanie musi potrwać.

Związek Zawodowy Prokuratorów i Pracowników Prokuratury RP apeluje do ministra sprawiedliwości prokuratora generalnego o podjęcie działań instytucjonalnych i systemowych w celu zapewnienia koniecznego i należnego wsparcia, edukacji oraz opieki psychologicznej dla prokuratorów, ale też pracowników Prokuratury. Jak wskazuje, ich obowiązki służbowe wiążą się z licznymi obciążeniami psychofizycznymi i ogromnym stresem, co prowadzi do wypalenia, uzależnień i myśli samobójczych.

Mamy ogromne zaległości we wdrażaniu unijnego prawa, bo rząd Zjednoczonej Prawicy pozostawił w spadku wiele unijnych dyrektyw, wdrożeniu których nie podołał. Obecny na zapowiedziach głównie poprzestaje. Tak jest w Ministerstwie Zdrowia, które dotąd nie przedstawiło pomysłu na reformę szpitalnictwa. W oświacie dyskusja o likwidacji prac domowych przykryła brak reform, a zmiany w podatkach ma poprzedzić analiza. Długa ma być też droga w odbudowaniu praworządności. Pracodawcy zaś liczą, że będą mieli szansę na merytoryczną dyskusję o ważnych dla rynku pracy projektach.

W środę na egzaminach zawodowych kandydaci rozwiążą egzamin z prawa cywilnego. Członkowie komisji egzaminacyjnych z optymizmem patrzą na szanse zdających, choć wskazują, że potrzebna im będzie duża odporność na stres. Do egzaminów nie trzeba podchodzić z pustymi rękami - można przynieść komentarze i zbiory orzecznictwa. Nie można natomiast korzystać z wzorów i notatek - ściąganie może przekreślić nie tylko egzamin, ale i całą przyszłą karierę.

Rzeczniczka praw dziecka, Monika Horna-Cieślak i koordynatorka krajowa biura UNICEF ds. Reagowania na Potrzeby Uchodźców w Polsce, Nona Zicherman podpisały porozumienie o współpracy na rzecz wzmacniania krajowego systemu ochrony dzieci w Polsce, zwłaszcza w kontekście przyjęcia nadzwyczajnej liczby dzieci z doświadczeniem uchodźczym.

Krąg podmiotów uprawnionych do wykonywania praw zmarłego pokrzywdzonego, oskarżyciela posiłkowego i oskarżyciela prywatnego, powinien zostać rozszerzony o spadkobiercę zmarłego - uważa Naczelna Rada Adwokacka. W ocenie Ministerstwa Sprawiedliwości przedstawione w petycji Adwokatury postulaty zmiany nie są uzasadnione, dlatego nie planuje prac legislacyjnych.

Jedną z najczęstszych przyczyn niestawienia się w sądzie np. w charakterze świadka jest choroba. Musi być ona potwierdzona zaświadczeniem lekarskim. Jednak sąd nie uzna zaświadczenia wystawionego przez jakiekolwiek lekarza. Musi to być dokument wystawiony przez lekarza sądowego, który wpisany jest na listę sądu okręgowego. Nie każdy lekarz jest bowiem lekarzem sądowym.

Naczelna Rada Adwokacka kieruje kolejną petycję z propozycją zmian. Tym razem chodzi m.in. o kodeks karny wykonawczy. NRA chce uchylenia przepisu, zgodnie z którym skarga lub prośba osadzonego, jeśli jest oczywiście bezzasadna, może nie zostać rozpoznana, ale też umożliwienia osadzonym kontaktu, minimum raz dziennie, z obrońcą oraz cztery razy tygodniowo z najbliższymi. W jej ocenie skazani na dożywocie powinni mieć również możliwość szybszej zmiany typu jednostki penitencjarnej.

Problemem, który wymaga pilnego uregulowania przy e-doręczeniach, jest kwestia zdefiniowania podmiotu publicznego obowiązanego do posiadania adresu do doręczeń elektronicznych – uważają samorządowcy z miast i powiatów. Wskazują, że bez jednoznacznego uregulowania tych kwestii nie dość, że będzie dochodziło do dublowania adresów, to dodatkowo system nie będzie czytelny dla obywateli.

Już za kilka dni w Izbie Cywilnej SN może zapaść uchwała dotycząca kredytów frankowych. Jeśli zostanie podjęta, to przez skład tzw. neo-sędziów. Pełnomocnicy obawiają się, że przy okazji może spełnić się koszmar frankowiczów, bo "nowi" sędziowie mogą pójść w kierunku odfrankowienia. Sędziowie apelacyjni zapewniają jednak, że dobrze się zastanowią zanim na tej podstawie uchylą wyroki. Podkreślają, że uchwała SN ich nie wiąże, a "na stole" są m.in. orzeczenia TSUE.