Podważanie obiektywności i prawidłowości wyznaczania wskaźnika referencyjnego WIBOR stało się w ostatnim czasie wyjątkowo „modne”, zwłaszcza wśród prawników reprezentujących interesy procesowe kredytobiorców. Niestety jednak kierunek publicznej debaty coraz częściej nie opiera się na przekazywaniu prawdziwych informacji na temat metody wyznaczania tego wskaźnika - pisze Zbigniew Minda, prezes zarządu GPW Benchmark S.A.

Europejskie gospodarki wciąż odczuwają skutki pandemii COVID-19 i konsekwencje trwającej wojny w Ukrainie. Te dwa główne czynniki wpływają na globalną dynamikę gospodarczą, tworząc nowe wyzwania i niepewności na rynkach międzynarodowych. To wnioski z X edycji raportu „Polska i Europa: innowacje, inwestycje, wzrost” przygotowanego przez Związek Banków Polskich.

Po ostatnich zmianach kpc zażalenia w sprawach dotyczących zabezpieczeń są rozstrzygane przez sąd wyższego rzędu. Taki model może spowodować obciążenie sądów odwoławczych, do których trafią dodatkowe sprawy zażaleniowe. Sądom apelacyjnym przybyło obowiązków, a zażaleń na zabezpieczenia w postępowaniach dotyczących kredytów frankowych jest dużo i ich rozpatrywanie może trwać długo.

Kredytobiorcy złotówkowi coraz częściej zastanawiają się nad kwestionowaniem skuteczności postanowień dotyczących oprocentowania swoich kredytów. Kluczową kwestią dla oceny szans powodzenia ich zarzutów jest analiza tego, w jaki sposób banki wprowadziły do umów stawkę WIBOR. Moim zdaniem WIBOR-owicze mają realne szanse wykazania, że postanowienia ich umów odnoszące się do oprocentowania stanowią klauzule abuzywne - pisze Piotr Pląska, radca prawny.

Sąd w Zielonej Górze usunął WIBOR z kredytu złotowego. Pełnomocnicy kredytobiorców radzą jednak powściągnąć radość, bo może być przedwczesna - wydany został na razie jedynie wyrok zaoczny. Pokazuje to jednak, że WIBOR budzi coraz większe wątpliwości, a kredytobiorcy coraz częściej powołują się na niedopełnienie obowiązku informacyjnego przez banki i nietransparentność wskaźnika.

Kierunek publicznej debaty na temat wskaźnika referencyjnego WIBOR coraz bardziej odrywa się od realiów prawnych i ekonomicznych, w jakich wskaźnik ten funkcjonuje. Coraz mocniej za to akcentuje się argumenty populistyczne, niekiedy nieprawdziwe, bądź wprost przemilcza się niewygodne fakty - pisze Zbigniew Minda, prezes zarządu GPW Benchmark S.A. 

Komisja Nadzoru Finansowego uważa, że WIBOR posiada zdolność do pomiaru rynku oraz realiów gospodarczych, do których pomiaru został powołany. Pełnomocnicy kredytobiorców obawiają się jednak, że opinia nadzoru zaszkodzi posiadaczom kredytów w złotówkach w dochodzeniu swoich praw przed sądami. W ich opinii ocena KNF jest lakoniczna, ogólna i nie przedstawia żadnych argumentów, które pozwoliłyby na obalenie zarzutów co to tego, że wskaźnik WIBOR jest pozbawiony obiektywizmu.

Okazuje się, że problem oprocentowania kredytów hipotecznych nie dotyczy tylko Polski. Trybunał Sprawiedliwości UE zwrócił właśnie uwagę, że konsumenci powinni być dostatecznie poinformowani w zakresie sposobów obliczania wysokości zmiennej stopy procentowej opartej na wskaźnikach referencyjnych dla kredytów hipotecznych (IRPH). Sprawa dotyczyła Hiszpanii.

Europejski Trybunał Praw Człowieka również zajmie się kredytami frankowymi. Pełnomocnicy jednego z frankowiczów złożyli bowiem skargę, w której zarzucili Polsce naruszenie prawa do rzetelnego procesu sądowego oraz naruszenie zakazu dyskryminacji. W tej sprawie kredytobiorca przegrał, ale w jego ocenie sądy nie dały mu możliwości przedstawienia istotnych dla sprawy faktów, mimo że dostrzegły w umowie klauzule abuzywne.

Pojawiające się zarzuty dotyczące wadliwości WIBOR-u koncentrują się na rzetelności danych, będących podstawą jego ustalania. Żądanie stwierdzenia abuzywności klauzuli z WIBOR w istocie kwestionuje jego zgodność z prawem pomimo tego, że ocena jego poprawności i zgodności z przepisami prawa została przeprowadzona z pozytywnym wynikiem przez KNF – piszą dr Katarzyna Kamińska-Krawczyk i Łukasz Strankowski z Deloitte Legal.

Rzecznik finansowy złożył do Sądu Najwyższego cztery skargi nadzwyczajne. Dotyczą one spraw, w których zdaniem rzecznika doszło do rażącego naruszenia interesów klientów podmiotów rynku finansowego. Trzy skargi dotyczą klientów banków – kredytobiorców hipotecznych, natomiast jedna dotyczy dłużniczki Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego i pożyczki.

Przepisy, dzięki którym będzie można kupić mieszkanie za kredyt o niskim oprocentowaniu wynoszącym 2 proc. weszły w życie 1 lipca. Nowe uregulowania przewidują, że dopłata do rat będzie przysługiwać przez 10 lat. Nabywca pierwszego mieszkania będzie miał przy tym dowolność, jeśli chodzi o jego standard i położenie – przy kupnie nie będzie obowiązywał limit ceny jednego mkw.

Zmiany w opodatkowaniu najmu, zasadach korzystania z ulgi rehabilitacyjnej, podwyższenie minimalnego wynagrodzenia, 2-proc. kredyt na mieszkanie – to tylko niektóre lipcowe nowości dla osób fizycznych. Nowe regulacje dotkną jednak także przedsiębiorców. Pojawi się m.in. nowy rodzaj postępowań konsumenckich. Zmian jednak jest znacznie więcej – i nie chodzi wcale o skutki odwołania stanu zagrożenia epidemicznego.

Od soboty, pierwszego lipca, rusza rządowy program Bezpieczny Kredyt 2 proc. Ma pomóc Polakom, których nie stać na komercyjny kredyt, w zakupie pierwszego M. W przepisach nie ma jednak limitu dochodów. Eksperci ostrzegają, że z kredytu skorzystają więc głównie zamożne osoby. Ponadto liczba środków budżetowych jest ograniczona, nie dla wszystkich więc starczy. Wolno będzie też dwojgu singlom kupić dwa mieszkania i jedno wynająć.

Bankowy tytuł egzekucyjny nie ma mocy wiążącej orzeczenia sądowego, ani nie stwarza stanu powagi rzeczy osądzonej. Zatem sąd każdorazowo musi badać umowy pod kątem ewentualnej abuzywności jej postanowień z urzędu. Jednak tego nie uczynił, więc skarga nadzwyczajna Prokuratora Generalnego na korzyść konsumentów okazała się zasadna.

Polska Izba Ubezpieczeń ze Związkiem Banków Polskich, w porozumieniu z Urzędem Komisji Nadzoru Finansowego, opracowują dobre praktyki w zakresie ubezpieczeń spłaty kredytu i pożyczki (CPI). Samoregulacja ma uzupełnić znowelizowaną Rekomendację U, nad którą pracuje UKNF. Celem dobrych praktyk jest podniesienie wartości produktów CPI dla klientów.

Już 18 maja br. zacznie obowiązywać nowa część przepisów ustawy o zmianie ustaw w celu przeciwdziałania lichwie. Celem zmian tzw. ustawy antylichwiarskiej oraz innych przepisów, które wchodzą w życie tego dnia, jest przede wszystkim zlikwidowanie nieprawidłowości w udzielaniu pożyczek o charakterze lichwiarskim.

Orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 9 lutego 2023 r. potwierdza dotychczasową argumentację banków odnoszącą się do braku ustawowego obowiązku każdorazowego proporcjonalnego zwrotu prowizji wynikającego z wcześniejszej spłaty kredytu hipotecznego. Wyrok TSUE w znaczący sposób wpłynął na linię orzeczniczą sądów krajowych.

Sąd Najwyższy, wbrew uchwale Państwowej Komisji Wyborczej, uznał za zasadną skargę pełnomocnika partii Lewica Razem. Nie chciał doprowadzić do jej marginalizacji. Uchwała PKW ze stycznia 2023 r. odrzuciła sprawozdanie o źródłach pozyskania środków finansowych. Chodziło o kredyty bankowe i warunki ich uzyskania oraz o wydatki poniesione ze środków Funduszu Wyborczego w 2021 r.

Jest coraz więcej sporów sądowych, których istotą jest podważanie zmiennego oprocentowania opartego na wskaźniku referencyjnym WIBOR w umowach kredytu złotówkowego. Jednak na podstawie dyrektywy 93/13, warunek umowny ustalający zmienną stopę procentową w oparciu o wskaźnik referencyjny nie powinien być oceniany przez pryzmat przepisów o niedozwolonych postanowieniach umownych.