Stopnie i tytuł mają chronić człowieka w systemie nauki i szkolnictwa wyższego oraz są jedną z zapór, chroniących przed wprowadzeniem uniwersytetu korporacyjnego, gdzie liczy się produkcja, a nie człowiek - wskazuje dr hab. Grzegorz Krawiec, prof. Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej, komentując m.in. pomysł na zniesienie habilitacji.

Dla jednych czasopism ocena bibliometryczna, dla innych ocena ekspercka - Komisja Ewaluacji Nauki proponuje zmiany w sposobie punktowania czasopism naukowych. Czasopisma dotyczące nauk humanistycznych i społecznych mają być oceniane inaczej, niż te dotyczące nauk ścisłych, medycznych i przyrodniczych. Koncepcja zakłada też stworzenie systemu premiowania polskich periodyków.

Ministerstwo Edukacji i Nauki po raz kolejny zaktualizowało wykaz czasopism naukowych i recenzowanych materiałów z konferencji międzynarodowych - dowartościowano polskie periodyki. Jak wskazują eksperci, zmiany sprawiają, że obecnie nie opłaca się publikować artykułów w czasopismach międzynarodowych. Podobnie jak poprzednio, resort nieszczególnie przejmował się trybem, w jakim powinno to zostać dokonane.

Prawo po raz kolejny znalazło się na liście najchętniej wybieranych kierunków. Jak podaje MEiN, łącznie na I rok studiów pierwszego stopnia i jednolitych studiów magisterskich w uczelniach nadzorowanych przez ministra edukacji i nauki zostało przyjętych prawie 442 tys. osób, w tym 336 952 osoby na studia pierwszego stopnia i jednolite studia magisterskie oraz 104 871 osób na studia drugiego stopnia.

Jeżeli pozwolimy na likwidację Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Śląskiego, to pojawi się efekt kuli śnieżnej – niedługo pojawić się mogą żądania likwidacji innych struktur uniwersyteckich - wskazuje dr hab. Grzegorz Krawiec, profesor Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. Chodzi o propozycję dr. hab. Marka Migalskiego.

Od 2020 r. RPO monitoruje postępowanie w sprawie nadania tytułu profesora dr. hab. Michałowi Bilewiczowi, profesorowi UW oraz dr. hab. Walterowi Żelaznemu, profesorowi UwB - naukowcy czekają na zakończenie procedury latami. Kancelaria prezydenta ponownie odpowiada RPO na pytanie w tej sprawie - nie zmienia przy tym zdania.

W tegorocznej edycji konkursu miesięcznika „Państwo i Prawo” pierwszą nagrodę za pracę habilitacyjną przyznano dr hab. Alicji Sikorze-Kȧledzie, natomiast pierwszą nagrodę za pracę doktorską - dr Joannie Prokurat. Nagrody i wyróżnienia otrzymali również: dr hab. Karolina Kremens, dr hab. Marta Romańczuk – Grącka, dr Wojciech Bańczyk, dr Katarzyna Kamińska.

Przepisy Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce wprowadziły ograniczenie czasowe, dotyczące odebrania tytułu naukowego. Jako że wcześniej go nie było, doprowadziło to do nierównego traktowania osób, wobec których takie postępowanie wznowiono przed wejściem w życie Ustawy 2.0. Resort edukacji rozważy zmiany w tym zakresie.

Nie udała się popularyzacja strzelectwa w powiatach. Program „Strzelnica w powiecie” miał przynieść setki strzelnic, a powstały nieliczne. Teraz rządzący próbują zachęcić do budowy strzelnic uczelnie. Specustawa, która ma ułatwić takie inwestycje, weszła w życie 3 października.

Uczelnie będą mogły waloryzować opłaty za studia - ich wzrost możliwy będzie jednak tylko raz w roku. Zmiany dotyczące opłat obejmą też postępowanie w sprawie nadania stopnia doktora. Osoba, która ukończyła kształcenie w szkole doktorskiej, nie będzie ponosiła kosztów postępowania w sprawie nadania stopnia doktora wyłącznie wówczas, gdy podmiot doktoryzujący będzie tożsamy z podmiotem, w którym ukończyła ona to kształcenie.

W roku akademickim 2023/2024 większa liczba studentów w trudnej sytuacji materialnej będzie mogła otrzymać stypendium socjalne - wynika to ze zmiany algorytmu przyznawania tego świadczenia. O stypendium socjalne będzie mógł ubiegać się student, którego miesięczny dochód na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 1 294,40 zł netto.

Ochrona dziedzictwa i konserwacja zabytków przestanie być dyscypliną naukową - na tej liście zagościła na krótko, bo dodano ją jesienią 2022 r. Resort nauki zdecydował się na zmiany, bo okazało się, że żaden podmiot nie zdobył w ewaluacji na tyle wysokiej oceny, by mieć uprawnienia do kształcenia doktorów w ramach tej dyscypliny. Bez tej zmiany zablokowane są też wybory do Rady Doskonałości Naukowej. Rozporządzenie opublikowano w Dzienniku Ustaw.

Narodowe Centrum Nauki dostanie pieniądze na wypłatę jednorazowych specjalnych dodatków w ramach utworzonego w jednostkach dodatkowego funduszu motywacyjnego. Sejmowa Komisja Finansów pozytywnie zaopiniowała wniosek MEiN w sprawie zmian w planie finansowym Narodowego Centrum Nauki na 2023 rok. Zmiany obejmą też przeznaczenie rezerwy celowej zaplanowanej w ustawie budżetowej na 2023 rok.

Rząd zapowiada wydanie nowego rozporządzenia określającego procedury oraz usługi, w których dokument elektroniczny oraz certyfikat mogą być wykorzystywane do stwierdzania tożsamości obywatela Ukrainy, którego pobyt na terytorium Polski uznaje się za legalny. Dane, funkcjonujące pod nazwą Diia.pl i Diia.pl dzieci, pochodzą z rejestru publicznego, którego administratorem jest minister ds. informatyzacji. Dlatego osoba weryfikująca tożsamość ma mieć pewność w zakresie ich pochodzenia.

Ministerstwo Edukacji i Nauki oraz Ministerstwo Zdrowia poinformowały, że od przyszłego roku akademickiego obowiązywać będą znowelizowane standardy kształcenia lekarzy i lekarzy dentystów. Zmiany dotyczą m.in. obowiązkowego egzaminu standaryzowanego (OSCE) i zwiększenie liczby godzin zajęć w symulowanych warunkach klinicznych.

Mimo że resort rodziny i polityki społecznej dał tylko siedem dni ministerstwom na zgłaszanie uwag do projektu rozporządzenia w sprawie płacy minimalnej na 2024 r., to konsultacje nie zakończyły się. Związki zawodowe chcą większego jej wzrostu, a ministrowie zgodnie twierdzą, że potrzebują dodatkowych pieniędzy, bo z tych, co mają dostać, nie będą w stanie sfinansować podwyżek. Wygląda na to, że rząd sam padł ofiarą znacznych podwyżek płacy minimalnej.

Odgórny zakaz wykorzystywania narzędzi bazujących na AI nie jest i nie będzie skuteczny. Środowisko akademickie nie może udawać, że problem nie istnieje, należy więc stworzyć odpowiednie standardy korzystania z aplikacji opartych na AI. Problematyczne jest natomiast wykrywanie, czy ktoś korzystał z Chata GPT, bo nie ma skutecznych programów, które wykrywałyby jego użycie.

Uzupełnienie listy czasopism punktowanych i podwyższenie punktacji niektórym z nich służy dowartościowaniu publikacji wyników takich badań w języku polskim - wyjaśnia wiceminister nauki Włodzimierz Bernacki, tłumacząc zmiany w wykazie czasopism. Wyjaśnia też, że kierował się sugestiami przedstawicieli środowiska naukowego. Wbrew tym deklaracjom wykaz - łagodnie mówiąc - spotkał się raczej ze sceptyczną oceną naukowców. Interweniować zamierza też RPO.

Uczelnie kształcące m.in. pielęgniarki czy fizjoterapeutów będą mogły ubiegać się o pozwolenie na utworzenie studiów lekarskich, nawet gdy nie podlegały ewaluacji działalności naukowej. W przypadku najlepszych uczelni akademickich zniknie z kolei wymóg posiadania kategorii A+, A lub B+ w naukach medycznych lub naukach o zdrowiu. Prezydent podpisał ustawę w tej sprawie.

Ministerstwo kultury zmieni i rozszerzy wykaz bibliotek naukowych. Zmiana dotyczy przede wszystkim Biblioteki Filmoteki Narodowej, placówka zostanie dodana do wykazu bibliotek naukowych, po zaopiniowaniu wniosku przez Krajową Radę Biblioteczną. Obecnie wykaz liczy 33 pozycje. Rozporządzenie opublikowano w Dzienniku Ustaw.