Minister nauki Dariusz Wieczorek zadeklarował, że jest zwolennikiem powrotu demokracji na uczelnie i że w tej sprawie resort planuje konsultacje ze środowiskiem akademickim. Powiedział też, że rada uczelni nie powinna mieć wpływu na wybór rektora i nie powinna opiniować kandydatów na to stanowisko.

W zeszłym roku zdający egzamin adwokacki zmagali się nie tylko ze stresem, ale i nieścisłościami w kazusach. W tym roku, choć egzamin - zwłaszcza z prawa karnego - nie był łatwy, to podobnych problemów raczej nie nastręczał. Przyszłym radcom najwięcej problemów sprawiło prawo gospodarce. Wróciła też dyskusja o tym, które zadania były łatwiejsze, a wraz z nią pomysł, by je ujednolicić dla obu samorządów prawniczych.

Ministerstwo nauki przekazało do konsultacji społecznych projekt rozporządzenia określającego wysokość wynagrodzenia prezesów oddziałów oraz przewodniczących i wiceprzewodniczących rad kuratorów. Stawki nie były aktualizowane od lat i część z nich była już niższa od płacy minimalnej. Rozporządzenie ma obowiązywać z datą wsteczną - od 1 stycznia 2024 roku.

W edukacji prawniczej i karierze naukowej dla kobiet ważne jest wsparcie ze strony innych naukowców. Mentoring i budowanie relacji procentują też w pracy zawodowej - w karierze w kancelarii lub korporacjach prawniczych. Niezależnie od kraju i tego, czy wybrały pracę na uczelni, czy też w kancelarii, doświadczenia prawniczek są spójne - wciąż mierzą się z podobnymi wyzwaniami, szklanym sufitem, działaniami na rzecz wsparcia macierzyństwa przy wykonywaniu zawodu, np. zwolnienia z opłat na czas urlopu macierzyńskiego.

W zeszłym roku wykreślono ochronę dziedzictwa i konserwację zabytków z listy dyscyplin naukowych. Wnioskowała o to Rada Doskonałości Naukowej, wskazując, że żaden podmiot nie wystąpił z wnioskiem o nadanie uprawnień do nadawania stopnia doktora i stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk inżynieryjno-technicznych w dyscyplinie ochrona dziedzictwa i konserwacja zabytków. Zmiana wymaga dostosowania rozporządzenia o współczynnikach kosztochłonności.

Lekarz rozpoczynający samodzielną działalność gospodarczą jest zwolniony przez pół roku z opłacania składek na ubezpieczenie społeczne. Nawet jeśli wykonuje on pracę na rzecz byłego pracodawcy, u którego był zatrudniony na podstawie umowy o pracę jako lekarz stażysta, zawartej na czas określony obejmujący realizację programu stażu podyplomowego – taki jest sens uchwały siedmiorga sędziów Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych SN.

Nabór, który ogłosiła Szwajcarska Narodowa Fundacja Nauki (SNSF), potrwa do 1 lipca 2024 r. Jego nazwa to MAPS (Multilateral Academic Projects). Do wykorzystania jest 5,25 mln franków szwajcarskich. To jedyny nabór na badania podstawowe, jaki przewidywany jest w ramach Funduszy Szwajcarskich. Na badania stosowane nabory będą dwa.

Wyłączenie odpowiedzialności karnej za przestępstwo czynnej korupcji na podstawie klauzuli niekaralności możliwe jest gdy sprawca zawiadomił o tym fakcie organ powołany do ścigania przestępstw i ujawnił wszystkie istotne okoliczności przestępstwa. Co nie znaczy, że kupienie dyplomu wyższej uczelni i przyznanie się do tego, zagwarantuje sprawcy bezkarność. Zwykle bowiem dyplom nie był kupiony dla ozdoby - pisze Michał Buna, adwokat w Gardocki i Partnerzy Adwokaci i Radcowie Prawni.

Nadzór nad Narodowym Centrum Badań i Rozwoju w 2022 r. został przekazany ministrowi ds. rozwoju regionalnego - rzecznik praw obywatelskich zaskarżył wówczas tę nowelę do Trybunału Konstytucyjnego. Teraz wniosek wycofuje, ponieważ rząd zmienił w marcu przepisy i przywrócił nadzór nad NCBR ministrowi nauki.

W ciągu pierwszych 100 dni weszły też w życie dwie regulacje przygotowane przez MNiSW. Pierwsza to nowela kilku ustaw dot. szkolnictwa wyższego. Zawarte w niej przepisy m.in. pozwalają ministrowi nauki odwoływanie pierwszych rektorów nowo powołanych uczelni. Druga to ustawa przywracająca nadzór ministra nauki nad Narodowym Centrum Badań i Rozwoju (NCBR). Oprócz tego dokonano pewnej korekty na liście czasopism.

Polskie uczelnie nie błyszczą w światowych rankingach. Na liście szanghajskiej z polskich uczelni systematycznie widoczny jest Uniwersytet Jagielloński i Uniwersytet Warszawski. Niemniej są one w szerokim peletonie, raczej bardzo daleko za światowymi liderami. Jakkolwiek tego nie oceniać, odpowiedzialność za ten stan rzeczy bierzemy my, którzy w tych uczelniach pracujemy.

Resort nauki przygotował zmiany w rozporządzeniu określającym zasady dofinansowania rozwoju czasopism naukowych. Ma to związek z przedłużaniem udzielania pomocy de minimis na ten cel. Obowiązywanie rozporządzenia Komisji, na podstawie którego udzielano takiej pomocy wydłużono o sześć miesięcy - do końca czerwca 2024 roku.

Coraz więcej instytucji zaczęło przyjmować polityki otwartego dostępu. Pierwsze takie dokumenty pojawiły się w 2016 roku, zaś najwięcej z nich przyjęto w 2018 i 2021 roku (odpowiednio 12 i 13). Aż 34 instytucje zadeklarowały plany opracowania dokumentu w 2023 roku. Wskazuje się natomiast, że niezbędne jest wprowadzenie krajowej polityki otwartego dostępu, wyznaczającej priorytetowe działania dla agencji grantowych.

Celem programu jest upowszechnianie języka polskiego i popularyzacja studiów i badań polonistycznych i polonoznawczych na świecie. Narodowa Agencja Wymiany Akademickiej rozpoczęła nabór do programu POLONISTA. Mogą się do niego zgłaszać studenci, doktoranci i naukowcy, których przedmiotem studiów lub badań jest język polski, polska kultura, sztuka, literatura i historia.

Nieprawidłowości, które wykazano w związku z działaniem Collegium Humanum, pokazują czarno na białym lukę w prawie. Władze nie mają za bardzo narzędzi, by unieważnić dyplomy, uzyskane na wątpliwej jakości studiach. Od 2016 roku nie ma kompletnie żadnego nadzoru na tym, co robią te prywatne uczelnie, jeżeli chodzi o studia podyplomowe.

Obecnie w Polsce nie ma regulacji dotyczących studiów MBA - nie bada tego Polska Komisja Akredytacyjna, a jakości nie zatwierdza MNiSW. To jest biznes, który stworzono w takim przekonaniu: ludzie przecież sami wybiorą najlepsze produkty. A jak będą chcieli gorsze - no to wezmą gorsze; my się do tego nie mieszamy - wskazał wiceminister nauki i szkolnictwa wyższego Marek Gdula.

MAESTRO to najbardziej prestiżowy konkurs Narodowego Centrum Nauki, który wspiera realizację pionierskich badań naukowych. Jego adresatami są doświadczeni badacze i badaczki, którzy uzyskali stopień doktora oraz w swoim dorobku posiadają co najmniej pięć publikacji w renomowanych czasopismach, wydawnictwach naukowych polskich lub zagranicznych.

Liczba zagranicznych w Polsce wciąż rośnie, ale nasz kraj wciąż jest w ogonie OECD, jeżeli chodzi o tę kwestię - niższy poziom umiędzynarodowienia szkolnictwa wyższego charakteryzował Hiszpanię, Grecję i Włochy. Wyższy był natomiast wśród sąsiadów Polski, np. w Czechach, Niemczech czy Słowacji.

Dzięki wsparciu z Funduszy Europejskich już ponad 200 polskich uczelni podjęło działania umożliwiające studiowanie bez barier. Jak podkreśla Narodowe Centrum Badań i Rozwoju, realizacja projektów ma służyć trwałemu wzrostowi dostępności uczelni dla osób ze szczególnymi potrzebami, w tym osób z niepełnosprawnościami. Kto może składać wniosek?

Przy okazji nowelizacji, której celem było przedłużenie przepisów dotyczących uprawnień doktorantów kończących studia na starych zasadach, przyznano ministrowi nauki i szkolnictwa wyższego nowe uprawnienie. Będzie mógł odwołać rektora nowo utworzonej uczelni i powołać nowego. To furtka dla rządu, by cofnąć decyzje kadrowe ministra Przemysława Czarnka. Zmiany weszły w życie 2 lutego.