Od 1 stycznia 2026 r. minimalne wynagrodzenie za pracę wynosi 4806 zł, co stanowi wzrost o 3 proc. w stosunku do roku 2025. W związku z tym resort nauki podwyższy zasadnicze wynagrodzenie profesora - wzrośnie ono o 280 zł, co wpłynie na wysokość innych pensji w nauce oraz stypendium doktoranckiego, które są uzależnione od tej stawki.
Zdaniem rektora Uniwersytetu Civitas prof. Stanisława Mocka uczelnie niepubliczne od lat nie są równo z publicznymi traktowane przez resort nauki przy podziale subwencji, np. na prowadzenie kształcenia. Zapowiedział, że będzie to jedna z kwestii poruszonych na poniedziałkowym spotkaniu ws. strategii rozwoju szkolnictwa wyższego.
Centrum aktywnie wspiera działania organów ścigania – zadeklarował szef NCBR Jerzy Małachowski. Jest to reakcja na poniedziałkowy komunikat warszawskiej Prokuratury Regionalnej, która poinformowała o skierowaniu do sądu pierwszego aktu oskarżenia dotyczącego nieprawidłowości w działalności centrum. Zarzuty usłyszą 33 osoby.
Z przepisów ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce wynika zamknięty katalog przypadków, które mogą wiązać się z wydaniem przez organy uczelni decyzji o skreśleniu studenta z listy studentów. O ile w niektórych sytuacjach decyzja wydawana jest obowiązkowo, o tyle w innych przypadkach zależy od uznania organu.
W piątek prezydent Karol Nawrocki zdecydował o zawetowaniu nowelizacji przepisów dotyczących Narodowego Centrum Badań i Rozwoju oraz innych ustaw. Ustawa ta przewidywała modyfikacje w procedurach nominacyjnych i wymogach kwalifikacyjnych dla kadry zarządzającej takimi jednostkami jak NCBR, Sieć Badawcza Łukasiewicz czy instytuty badawcze.
Wrócą zapomogi dla doktorantów - zakłada projekt ustawy, którą we wtorek przyjął rząd. Uczelnie nie otrzymają jednak na ten cel pieniędzy z budżetu państwa, zapomogi sfinansują ze środków własnych. Według ekspertów to krok w dobrą stronę, jednak aby faktycznie poprawić sytuację materialną doktorantów, potrzebne są zmiany systemowe. Projekt poparła sejmowa komisja.
Ministerstwo Nauki poinformowało, że w ciągu pierwszych trzech miesięcy 2026 roku powołany zostanie nowy zespół ds. równości, który przejmie zadania dwóch dotychczas działających gremiów ministerialnych, w tym Rady ds. kobiet w szkolnictwie wyższym i nauce. Zespół ds. kobiet pod kierunkiem prof. Anny Pacześniak zajmował się m.in. kwestią wdrożeń planów równości na uczelniach i dobrymi praktykami.
Uczelnie będą mogły przeznaczać na stypendia rektora maksymalnie 45 proc. środków funduszu stypendialnego w danym roku – taką zmianę wprowadza nowelizacja ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, podpisana w poniedziałek przez prezydenta. Nowe przepisy mają dać szkołom wyższym większą elastyczność w gospodarowaniu pieniędzmi na świadczenia dla studentów i poprawić efektywność wykorzystania funduszy stypendialnych.
Do Komisji Dyscyplinarnej przy Ministrze Nauki trafiają głównie sprawy dotyczące niewłaściwych relacji na uczelniach. Sporo jest też spraw o plagiaty, ale nie było jeszcze żadnej sprawy o fabrykację publikacji naukowych - wynika z danych resortu nauki. Od 1 stycznia 2019 roku do początku grudnia 2025 r. przez ręce ministerialnych arbitrów przeszło 130 spraw. Żadnego wniosku nie odrzucono ani nie umorzono na wstępnym etapie.
Rząd przyjął projekt ustawy o utworzeniu Uniwersytetu Bezpieczeństwa Narodowego. Uczelnia ta - po wzmocnieniu kadrowym, personalnym i organizacyjnym – przejmie od marca zadania Akademii Sztuki Wojennej. Położy nacisk na kształcenie kadr w zakresie cyberbezpieczeństwa, sztucznej inteligencji i technologii wojskowych.
Katolicki Uniwersytet Lubelski zawiesił w prawach studenta 19-letniego Mateusza W., którego ABW zatrzymała za przygotowania do zamachu terrorystycznego. Chłopak studiował na pierwszym roku prawa. Postępowanie prowadzi również rzecznik dyscyplinarny ds. studentów i doktorantów, a konsekwencją sprawy może być usunięcie go z uczelni.
Rzecznik prezydenta Rafał Leśkiewicz poinformował, że 7 stycznia odbędzie się uroczystość wręczenia nominacji profesorskich przez prezydenta Karola Nawrockiego. Odniósł się w ten sposób do słów wiceszefowej MNiSW Karoliny Zioło-Pużuk, która powiedziała, że prezydent dotychczas nie podpisał żadnej nominacji.
W Polskiej Akademii Nauk powstanie Zgromadzenie Dyrektorów Instytutów Naukowych, prezes zyska większą samodzielność, a wynagrodzenia dyrektorów instytutów zostaną wyłączone z ograniczeń tzw. ustawy kominowej. Tak zakłada projekt opublikowany w poniedziałek noweli ustawy o PAN. Jego konsultacje potrwają do końca br. zaś reforma miałaby wejść w życie 1 lipca 2026 r.
Instytut Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk zaprezentował nową platformę „Global Legal Information” (gli.inp.pan.pl), która ma ułatwić dostęp do specjalistycznych informacji prawnych – w tym aktów prawnych, orzecznictwa i publikacji naukowych. Wyszukiwarka działa w pięciu językach: polskim, angielskim, niemieckim, francuskim i hiszpańskim.
W najnowszym zestawieniu Highly Cited Researchers 2025 zabrakło przedstawicieli polskich instytucji naukowych. W rankingu dominują uczeni z USA, Chin i Wielkiej Brytanii, ale znalazło się w nim także miejsce dla badaczy z dużo mniejszych państw – m.in. Islandii, Luksemburga, Estonii czy Kataru. Łącznie w rankingu uwzględniono 6868 osób, reprezentujących 1300 instytucji naukowych z 60 krajów. Najwięcej wyróżnień trafiło do naukowców ze Stanów Zjednoczonych (2670), Chin (1406) i Wlk. Brytanii (570).
Ludzie piszą coraz mniej artykułów – AI generuje już ponad połowę treści w internecie. Naiwnością jest sądzić, że problem dotyczy tylko dziennikarzy i copywriterów – ChatGPT jest cichym współautorem prac i artykułów naukowych. Wciąż brakuje przepisów i wytycznych, które pozwalają sobie z tym poradzić.
Już wkrótce dyplomy ukończenia studiów, doktoraty i habilitacje będą dostępne w wersji elektronicznej oraz jako dokumenty mobilne w aplikacji mObywatel. Projektowana ustawa ma stworzyć jasne i...
W najbliższych latach system szkolnictwa wyższego „będzie dryfował” – ocenia prof. Dominik Antonowicz z UMK w Toruniu, zajmujący się badaniem globalnych trendów w zarządzaniu szkolnictwem wyższym i nauką. Do problemów zaliczył niedofinansowanie, kupowanie publikacji i skandale na uczelniach.
Trwają prace nad nowelą ustawy regulującej funkcjonowanie Narodowego Centrum Badań i Rozwoju. Zmiany dotyczą m.in. powoływania władz NCBR, instytutów badawczych, Sieci Łukasiewicz i Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej. Instytucje po zmianach mają działać szybciej i skuteczniej, ale może się to odbyć kosztem transparentności.
Ministerstwo Nauki opracowało projekt rozporządzenia umożliwiający jednostkom zwolnionym z ewaluacji działalności naukowej złożenie wniosku o objęcie tą procedurą w późniejszym terminie. Jak wskazują eksperci, objęcie ewaluacją może być dla uczelni bardzo korzystne. Pytanie jednak, czy fakt, że ktoś się spóźnił, jest powodem do zmiany zasad.