Wykazy czasopism i wydawnictw na nowych zasadach, rozporządzenie coraz bliżej

Nowe rozporządzenie w sprawie sporządzania wykazów wydawnictw monografii naukowych oraz czasopism naukowych i recenzowanych materiałów z konferencji międzynarodowych najprawdopodobniej zostanie przyjęte do końca marca - poinformowała Karolina Zioło-Pużuk, wiceministra nauki i szkolnictwa wyższego, podczas otwartego spotkania na temat nowych zasad. Rewolucji nie będzie, ale jest kilka istotnych modyfikacji.

Nowe rozporządzenie, które zmienia zasady punktowania czasopism naukowych i wydawnictw, znajdowało się na etapie opiniowania i uzgodnień od listopada 2024 r. Jak wyjaśniła wiceministra Zioło-Pużuk, prace przedłużały się przede wszystkim ze względu na to, że do projektu zgłoszono łącznie ponad 800 uwag i stanowisk. Były one uważnie analizowane, a ostateczna wersja rozporządzenia różni się w pewnych aspektach od pierwotnie projektowanej. Podkreśliła przy tym, że nowe przepisy to bardziej ewolucja, a nie rewolucja. 

Rozporządzenie prawdopodobnie zostanie opublikowane do końca marca - zaznaczyła. 

Trzy listy dla wydawnictw 

Prof. Rafał Stanisławski, przewodniczący Komisji Edukacji Nauki, również przychylił się do stwierdzenia o ewolucyjności zmian. Dotyczą one głównie usprawnienia procesów i aktualizacji obecnie obowiązujących wytycznych. Jedną z ważniejszych zmian, na którą wskazał, jest dodatkowa lista punktacyjna dla wydawnictw, które mają zostać włączone do wykazu. Do tej pory funkcjonowały dwie listy, teraz będą trzy, punktowane odpowiednio: 80, 140, 200 pkt. Wymagania będą przedstawiały się następująco: 

• Lista 1 - 80 pkt. - wydawnictwo musi spełnić zasady etyki publikacyjnej zgodnych z COPE (Comitee on Publication Ethics) i mieć ustaloną procedurę recenzji naukowej; 
• Lista 2 - 140 pkt., nowość w przepisach - wydawnictwo wnosi istotny wkład w rozwój krajowej nauki, przyczynia się do upowszechniania monografii naukowych w skali krajowej, stosuje jednolite standardy kwalifikacji niezależnie od opłat publikacyjnych; 
• Lista 3 - 200 pkt. - wydawnictwo wnosi najbardziej istotny wkład w rozwój krajowej lub światowej nauki, monografie są upowszechniane w skali światowej, jest uznawane za wiodące przez środowisko naukowe, stosuje jednolite standardy niezależnie od opłat. 

Co ważne, listy mają umożliwić włączenie do wykazu zarówno wydawców krajowych, jak i zagranicznych. Sporządzanie wykazu wydawnictw będzie też wiązało się z koniecznością zasięgnięcia opinii komitetów Polskiej Akademii Nauk. Obecna lista to ponad 800 wydawnictw, dlatego proces będzie trwał średnio ok. trzech miesięcy. 

Jeśli chodzi zaś o czasopisma, wśród wymogów podstawowych, niezbędnych do znalezienia się w wykazie, wskazano obecność w bazach Web of Science, Scopus i ICORE. Czasopisma, które nie będą w żadnej bazie lub nie spełnią warunku bycia beneficjentem programu Wsparcie dla Czasopism Naukowych, nie zostaną do niego wpisane. Ministerstwo nie przewiduje trybu wnioskowania o dopisanie czasopisma do wykazu, zmianę punktacji albo inne modyfikacje. 

Oceny eksperckiej mają dokonywać naukowcy, ale tylko w tych dyscyplinach, w których zadeklarowali działalność naukową. Chodzi o osoby należące do komitetów naukowych PAN. Do oceny ma być uprawnionych ponad 2500 ekspertów z łącznie 70 komitetów. 

Czytaj także: MNiSW finalizuje prace nad wykazem czasopism. Rozważa też zmiany w otwartym dostępie