1920x60_lexoteka_plus_promocja_miesiaca_i_2026
Włącz wersję kontrastową
Zmień język strony
Włącz wersję kontrastową
Zmień język strony
Prawo.pl
Temat dnia

Przejdź do artykułu: Czy potrzebujemy „LEK-u dla prawników"? O standaryzacji jakości kształcenia i realnych kompetencjach absolwentów prawa

Grzegorz Krawiec
Tak naprawdę pytanie nie brzmi czy „LEK dla prawników" jest możliwy. Pytanie brzmi, czy mamy dość odwagi, by przyznać, że obecny model (w którym formalna równość dyplomu przesłania realną różnicę kompetencji) nie jest już modelem neutralnym. Jest modelem, który w dłuższej perspektywie osłabia profesjonalizm - wskazuje prof. Grzegorz Krawiec z Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie.

Przejdź do artykułu: Prof. Żółtek: Jesteśmy otwarci na narzędzia cyfrowe

Polityka uniwersytecka w zakresie sztucznej inteligencji jest taka, żeby AI zrobiło coś dla studenta, a nie za studenta. Promotor widzi, jak student pracuje przez dwa lata nad pracą magisterską i jest w stanie ocenić, co jest wytworem AI. Promotor z łatwością oceni, czy wyroki wymienione w pracy kiedykolwiek zapadły, czy są wytworem sztucznej inteligencji - mówi prof. dr hab. Sławomir Żółtek, dziekan Wydziału Prawa i Administracji UW.

Przejdź do artykułu: Co zrobić, gdy studenta uczy sędzia generujący odszkodowania

Wokół wykładowców uniwersyteckich, którzy orzekają w sądach niezgodnie z orzecznictwem europejskich trybunałów, panuje swego rodzaju zmowa milczenia, omija się ten problem. Dla świętego spokoju. Według części prawników panuje przekonanie, że należy podejmować starania, aby rozumieli oni potrzebę realizacji praworządności także w skali mikro, czyli takiej, która jest zorientowana na jednostkę. Trzeba dziś uczyć studentów funkcjonowania w multicentrycznym porządku prawnym.

Przejdź do artykułu: Państwowy egzamin na koniec studiów prawniczych? Dyplom dyplomowi nierówny

Liczba wydziałów, na których wykładane jest prawo lub kierunki okołoprawnicze rosła w ostatnich latach jak grzyby po deszczu. Jednocześnie brak minimów kadrowych i standaryzacji kształcenia mogą sprawiać, że absolwent niekoniecznie wychodzi z murów uczelni z kompleksową i jakościową wiedzą. Dlatego od czasu do czasu wracają pomysły stworzenia centralnego egzaminu, który zdawaliby wszyscy absolwenci prawa.

Przejdź do artykułu: Student prawa zostanie asystentem sędziego

Od 5500 do 6500 zł będzie mógł zarobić na stanowisku młodszego asystenta sędziego student prawa, który skończył trzeci rok studiów. Sejm przyjął w piątek nowelizację Prawa o ustroju sądów powszechnych, która, wprowadzając stanowisko młodszego asystenta sędziego dla studentów, ma m.in. poprawić sytuację kadrową w sądach. Zmiany mają też zachęcić młodych prawników do wyboru sektora publicznego, zamiast prywatnego.

Polecamy książki prawnicze dla studentów

Studenci - najnowsze

Marcin Dziurda: Student asystentem sędziego? W Warszawie się sprawdziło

Z perspektywy wykładowcy Uniwersytetu Warszawskiego mogę stwierdzić, że duża część studentów prawa, którzy są na czwartym lub piątym roku studiów, ma wystarczającą wiedzę, by zostać asystentami sędziego. Ich dodatkowymi zaletami są zaangażowanie oraz chęć podwyższania kwalifikacji. Potwierdza to program pilotażowy, który Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego prowadził we współpracy z Sądem Okręgowym w Warszawie. Studenci byli zatrudniani jako praktykanci – asystenci sędziów z wykorzystaniem środków z Funduszu Pracy i sprawdzili się – mówi prof. Marcin Dziurda z Katedry Postępowania Cywilnego Uniwersytetu Warszawskiego.

Pielęgniarki mają nowe zasady szkoleń zawodowych

Startuje pięcioletni okres na dokształcanie zawodowe pielęgniarek i położnych. Samorząd zrezygnował z kar za brak zebrania odpowiedniej liczby punktów, za to wprowadza dokładną elektroniczną weryfikację konferencji, szkoleń, kursów i studiów podyplomowych, jak i samych szkolących się. Premiuje też mocno działaczki i aktywistki samorządowe.

Student asystentem sędziego - więcej szkód niż pożytku?

Studenci prawa, już po trzecim roku, będą mogli pracować w sądach jako asystenci sędziego - zostanie w tym celu utworzone nowe stanowisko. Sejm przyjął w piątek nowelizację Prawa o ustroju sądów powszechnych, która, wprowadzając stanowisko młodszego asystenta sędziego dla studentów, ma m.in. poprawić sytuację kadrową w sądach. Zarobki na stanowisku młodszego asystenta wyniosą od 5500 do 6500 zł.

Lekarze przeciwni skróceniu staży podyplomowych

Ogólnopolski Związek Zawodowy Lekarzy apeluje do resortu zdrowia, aby nie skracać staży podyplomowych. Lekarze przestrzegają przez obniżaniem jakości kształcenia i większym ryzykiem błędów medycznych. – Obecny poziom praktycznego kształcenia na niektórych uczelniach medycznych nie pozwala na bezpieczną rezygnację lub skrócenie stażu – zaznaczają związkowcy.

Będzie zapomoga dla doktorantów, ale finansowana przez uczelnie

Wrócą zapomogi dla doktorantów - zakłada nowelizacja, którą w piątek uchwalił Sejm. Uczelnie nie otrzymają jednak na ten cel pieniędzy z budżetu państwa, zapomogi sfinansują ze środków własnych. Według ekspertów to krok w dobrą stronę, jednak aby faktycznie poprawić sytuację materialną doktorantów, potrzebne są zmiany systemowe.

MNiSW chce wprowadzić parytety na uczelniach

Pakiet antydyskryminacyjny zaprezentowany w piątek przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego zakłada m.in. zapewnienie minimum 30-procentowego udziału każdej z płci we władzach uczelni i instytutów oraz wprowadzenie feminatywów do wszystkich oficjalnych dokumentów.

Wyższe stypendium, a wkrótce też zapomoga od uczelni

Uczelnie lepiej będą wspierać doktorantów w trudnej sytuacji życiowej, ale bez angażowania środków państwowych. Zapomogi mają być finansowane przez same uczelnie, a równolegle procedowane są zmiany dotyczące wysokości stypendium doktoranckiego, powiązanego z wynagrodzeniem profesora. Tu wzrost nie będzie duży, bo sama kwota bazowa, od której zależy kwota stypendium, wzrośnie jedynie o ok. 3 procent.

SA: Uczelnia płaci za użytkowanie wieczyste 0,3 proc. wartości

Szkoły wyższe mają obowiązek uiszczenia opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste nieruchomości rolnych stanowiących własność komunalną także wtedy, gdy w dacie oddania w użytkowanie wieczyste gruntów, będących wówczas własnością Skarbu Państwa, z mocy ustawy przysługiwało im ustawowe zwolnienie z opłat. Sąd Apelacyjny potwierdził, że taka opłata wynosi 0,3 proc. ich wartości.

NSA: Rektor może uchylić niezgodne z prawem decyzje komisji stypendialnych

Przyznanie stypendium rektora oraz odmowa jego przyznania następuje w drodze decyzji administracyjnej. Po wyczerpaniu drogi wewnątrz uczelni, od decyzji rektora utrzymującej w mocy lub uchylającej niezgodną z przepisami prawa decyzję komisji stypendialnej (lub odwoławczej komisji stypendialnej) przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Cała ścieżka postępowania po przyznaniu stypendium została opisana w jednym z ostatnich orzeczeń NSA.

Brak w przepisie ułatwia zamiatanie przewinień dyscyplinarnych pod dywan?

Rektor, który otrzyma zawiadomienie o przewinieniu dyscyplinarnym, musi podjąć określone działanie. Przepis nie określa jednak terminu, w jakim ma to zrobić. Zdaniem naszej Czytelniczki jest to furtka do pomijania zgłoszeń i niepodejmowania żadnych działań przez władze uczelni. Stąd postulat zmiany ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce zgłoszony w ramach akcji "Poprawmy prawo".

Pensje na uczelniach wyższe o 3 proc.

Od 1 stycznia 2026 r. minimalne wynagrodzenie za pracę wynosi 4806 zł, co stanowi wzrost o 3 proc. w stosunku do roku 2025. W związku z tym resort nauki podwyższy zasadnicze wynagrodzenie profesora - wzrośnie ono o 280 zł, co wpłynie na wysokość innych pensji w nauce oraz stypendium doktoranckiego, które są uzależnione od tej stawki.

Uczelnie niepubliczne dyskryminowane przy podziale dotacji?

Zdaniem rektora Uniwersytetu Civitas prof. Stanisława Mocka uczelnie niepubliczne od lat nie są równo z publicznymi traktowane przez resort nauki przy podziale subwencji, np. na prowadzenie kształcenia. Zapowiedział, że będzie to jedna z kwestii poruszonych na poniedziałkowym spotkaniu ws. strategii rozwoju szkolnictwa wyższego.

Pierwszy akt oskarżenia ws. nieprawidłowości w NCBR

Centrum aktywnie wspiera działania organów ścigania – zadeklarował szef NCBR Jerzy Małachowski. Jest to reakcja na poniedziałkowy komunikat warszawskiej Prokuratury Regionalnej, która poinformowała o skierowaniu do sądu pierwszego aktu oskarżenia dotyczącego nieprawidłowości w działalności centrum. Zarzuty usłyszą 33 osoby.

Zawód dietetyka czeka na własną ustawę

W Sejmie wystartowały prace legislacyjne nad projektem ustawy regulującej dokładnie zawód dietetyka i samorząd zawodowy. Kontrowersje już budzą standardy kształcenia dietetyków i ścieżki dochodzenia do tego zawodu, w tym uznawanie dyplomów z zagranicy. Nad projektem pracuje specjalny zespół parlamentarny, który chciałby zakończyć prace z sukcesem do końca kadencji Sejmu.

Od skreślenia z listy studentów można się odwoływać

Z przepisów ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce wynika zamknięty katalog przypadków, które mogą wiązać się z wydaniem przez organy uczelni decyzji o skreśleniu studenta z listy studentów. O ile w niektórych sytuacjach decyzja wydawana jest obowiązkowo, o tyle w innych przypadkach zależy od uznania organu.

Prezydent zawetował zmiany w NCBR

W piątek prezydent Karol Nawrocki zdecydował o zawetowaniu nowelizacji przepisów dotyczących Narodowego Centrum Badań i Rozwoju oraz innych ustaw. Ustawa ta przewidywała modyfikacje w procedurach nominacyjnych i wymogach kwalifikacyjnych dla kadry zarządzającej takimi jednostkami jak NCBR, Sieć Badawcza Łukasiewicz czy instytuty badawcze.

Aplikanci zapłacą 6500 zł za rok szkolenia

Od 1 stycznia 2026 r. aplikanci adwokaccy, radcowscy, komorniczy i notarialni zapłacą 6500 zł opłaty rocznej za szkolenie. To podwyżka o 650 złotych w porównaniu z dotychczasową opłatą. Samorządy prawnicze generalnie oceniają zmianę pozytywnie, ale w ich ocenie konieczne jest jej dalsze podniesienie i urealnienie.

Konopie niszczą młodym kartotekę i zdrowie

Używanie marihuany ma negatywne skutki zdrowotne i prawne, dotyczy to zwłaszcza młodzieży, której łatwo jest wejść w konflikt z prawem. W Polsce co do zasady legalne jest tylko stosowanie marihuany leczniczej dostępnej jedynie na receptę, choć i ona nie jest zalecana innym pacjentom niż dorośli.

Zespół ds. równości zamiast zespołu ds. kobiet

Ministerstwo Nauki poinformowało, że w ciągu pierwszych trzech miesięcy 2026 roku powołany zostanie nowy zespół ds. równości, który przejmie zadania dwóch dotychczas działających gremiów ministerialnych, w tym Rady ds. kobiet w szkolnictwie wyższym i nauce. Zespół ds. kobiet pod kierunkiem prof. Anny Pacześniak zajmował się m.in. kwestią wdrożeń planów równości na uczelniach i dobrymi praktykami.

SN: Szkoła wyższa wygrywa z prezydentem Warszawy

Jeżeli nieruchomość należąca do uczelni publicznej pozostawała w dacie wejścia w życie nowej ustawy o szkolnictwie wyższym w jej użytkowaniu wieczystym, to nie przechodzi na własność Skarbu Państwa - orzekła Izba Cywilna Sądu Najwyższego. Wskazała przy tym na brak przepisów przejściowych i nabycie z mocy ustawy.

Aktualności

Opinie

Zmiany w prawie

Pytania i odpowiedzi

Orzeczenia