Zmiany w Kodeksie wyborczym, ustawę o Fundacji rodzinnej, budżet na 2023 rok, przepisy wprowadzające świadczenia za długoletnią służbę dla funkcjonariuszy podległych MSWiA i MON, kolejne przepisy deregulacyjne i szereg istotnych zmian w Kodeksie Postępowania Karnego, Kodeksie Karnym – uchwalił Sejm na wieczornym posiedzeniu 26 stycznia. Posłowie przegłosowali też poprawki Senatu do ustawy o Krajowej Sieci Onkologicznej i uchwali Plan Strategiczny dla wspólnej polityki rolnej UE na lata 2023–2027.

Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej przekaże dodatkowe środki z rezerwy celowej budżetu państwa na bieżącą działalność środowiskowych domów samopomocy. Finansowanie zostanie jednak zwiększone tylko w pierwszym półroczu 2023 r. i dlatego zarządzający placówkami zastanawiają się jak podzielić zapowiedziane fundusze i co będzie w drugiej połowie roku.

Znowelizowana ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy, którą podpisał właśnie prezydent, zwiększa w 2023 r. środki finansowe w celu wsparcia zadań oświatowych związanych z kształceniem, wychowaniem i opieką nad dziećmi i uczniami będącymi obywatelami Ukrainy, których pobyt jest uznawany za legalny.  Samorządy dostaną też pieniądze na zakup podręczników, materiałów edukacyjnych dla uczniów.

Najnowsza wersja projektu ustawy o sygnalistach nie ułatwia jednostkom samorządu terytorialnego przygotowań do wdrożenia systemu ich ochrony. Problemem może być opracowanie procedury zgłoszeń zewnętrznych oraz konieczność ustalenia, czy dane zgłoszenie dotyczy interesu publicznego, a tym samym przyznanie zgłaszającemu ochrony należnej sygnaliście.

Powołanie spółki, która zajmie się przekształcaniem terenów pogórniczych, przemysłowych i poprzemysłowych związanych z wygaszaniem wydobycia węgla kamiennego oraz zmianami struktury gospodarczej województwa śląskiego to cel podpisanej przez prezydenta ustawy z 13 stycznia w sprawie powołania spółki akcyjnej Fundusz Transformacji Województwa Śląskiego.

Potrzebna jest kompleksowa reforma i zmiana statusu zawodowego nauczyciela - zapowiada minister edukacji i nauki Przemysław Czarnek. I precyzuje, że chodzi m.in. o zróżnicowanie zarobków nauczycieli w zależności od prowadzonego przedmiotu, miejsca pracy i liczby dzieci w klasie. Projektowana reforma ma też dotyczyć nowego podziału zadań pomiędzy rząd i samorządy.

31 stycznia mija termin składania rozliczeń z pomocy na prowadzenie działalności statutowej, którą koła gospodyń wiejskich uzyskały z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Na tydzień przed tym terminem złożyła je ponad połowa kół. Najwięcej w województwach: wielkopolskim, mazowieckim, lubelskim i łódzkim. Gospodynie, które tego nie zrobią, będą musiały zwrócić otrzymane środki.

Dziki coraz częściej odwiedzają miasta, a ze względu na afrykański pomór świń, przepisy nie dopuszczają do przemieszczania tych zwierząt, zatem nie jest możliwe wywożenie żywych dzików poza miasta. Odstrzał w obszarze zurbanizowanym jest zaś działaniem ryzykownym. Przed samorządami stoi wyzwanie, jakie metody przyjąć. Część uważa, że potrzebna jest zmiana przepisów prawa.

W końcu wystartował oczekiwany przez gminy nabór do nowej edycji programu „Maluch+”. Nie jest już wymagany wkład własny, inwestycja będzie mogła trwać do trzech lat, algorytm rozdziału pieniędzy skonstruowano tak, aby premiował gminy, w których nie ma żłobków i klubów dziecięcych. Samorządowcy mają jednak mieszane uczucia, a trudniej będzie uzyskać wsparcie podmiotom innym niż gminy.

Rozpoznanie odwołania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze kończy postępowanie podatkowe. Jego decyzję można jednak zaskarżyć do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Ten będzie mógł uchylić nie tylko zaskarżoną decyzję, ale również poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Wprawdzie to do gminy należy obowiązek zapewnienia czystości i porządku na swoim terenie, w tym zbieranie błota, śniegu czy lodu, jednak właściciele nieruchomości odpowiadają za utrzymanie w stanie umożliwiającym bezpieczne przejście chodników, położonych bezpośrednio przy granicy ich nieruchomości. Nie zwalnia ich z tego obowiązku wygrodzenie taśmą oblodzonego chodnika lub domu.

Zapewnienie osobom głuchym możliwości korzystania z tłumacza polskiego języka migowego we wszystkich instytucjach publicznych finansowanych ze środków publicznych – to kierunek rozpoczętych w Senacie prac nad założeniami do nowelizacji ustawy o języku migowym. Senatorowie są zgodni, że zmiany są konieczne. Nie ma co do tego wątpliwości także Rzecznik Praw Obywatelskich.

Projekt nowelizacji ustawy hamującej wzrost cen ciepła wyklucza z rekompensaty przedsiębiorstwa, które nie dostarczają ciepła odbiorom końcowym, czyli mieszkańcom i podmiotom wrażliwym. Z przepisów nie wynika jednoznacznie, że nowa cena maksymalna dotyczy opłaty przesyłowej. Niepokój samorządów budzi zapis o niezwłocznym obowiązku informacyjnym i sankcji za jego niedopełnienie.

Obowiązek elektronicznego doręczania pism urzędowych jest wprowadzany stopniowo, ale niektórzy woleliby mieć możliwość osobistego odbioru pisma z urzędu. To niekiedy jest możliwe, ale nie jest uregulowane ustawowo, w związku z czym niektóre podmioty odmawiają petentom takiego rozwiązania. MSWiA stoi na stanowisku, że usztywnienie tych regulacji mogłoby przynieść efekt przeciwny do zamierzonego.

Nawet kilkadziesiąt tysięcy złotych są gotowe wydać małe gminy na loterie podatkowe, aby przekonać obywateli do zapłaty podatku PIT we właściwym urzędzie skarbowym. Duże miasta wydają jeszcze więcej i kuszą innymi atrakcjami. Ale część samorządów wycofuje się z loterii z powodu oszczędności i tego, że nie widzą sensu w inwestowaniu w pozyskanie podatku, który rząd im uszczupla.

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sprawie czasowego zatrzymania prawa jazdy przez starostę może dawać impuls do zmian legislacyjnych, jednak nie „nakazuje” jednoznacznie konieczności ich dokonania. Problemem będzie wypracowanie praktyki, uwzględniającej „nowe wytyczne”, w szczególności dotyczące weryfikowania dowodów przedstawionych przez policję i kierowców.

Ustawa wiatrakowa została wyjęta z sejmowej zamrażarki. Projekt 13 stycznia skierowano do pierwszego czytania do dwóch sejmowych komisji. Znajduje się on w parlamencie od połowy lipca i nic się z nim do tej pory nie działo. Tymczasem ustawa jest bardzo potrzebna. Ma bowiem odblokować budowę farm wiatrowych w Polsce, produkujących tanią i czystą energię elektryczną.

Obywatele Ukrainy, którzy przebywają Polsce w ośrodkach zbiorowego zakwaterowania, będą uczestniczyli w kosztach związanych z zamieszkaniem i wyżywieniem. Dookreślone zostanie także wypłacanie obywatelom Ukrainy świadczeń rodzinnych, takich jak np. „500+” czy „300+”. W 2023 r. kontynuowane będzie finansowe wsparcie z budżetu państwa dla  samorządów na dodatkowe zadania oświatowe dla dzieci z Ukrainy.

W ustawie o drogach publicznych brak jest uregulowań odnoszących się do opłaty za zajęcie pasa drogowego, kiedy dochodzi do zmiany kategorii drogi. To rodzi niepewność przedsiębiorców, bo zarządcy dróg stosują w tym zakresie często odmienne zasady i różne stawki opłat. Sytuacji nie ułatwia też rozbieżne orzecznictwo sądów administracyjnych.

Rozwiązania zaproponowane w projekcie nowelizacji Kodeksu Wyborczego niepokoją organizacje samorządowe. Wytykają, że nawet 5-7 osób będzie mogło wnioskować o utworzenie obwodu wyborczego, a na barki gmin spadnie obowiązek bezpłatnego dowozu do lokali wyborczych. Zastrzeżeń mają wiele. Uważają, że projekt w niewielkim stopniu podniesie frekwencję wyborczą, a nic nie mówi o kosztach.