Trybunał Sprawiedliwości UE w marcu 2023 r. zobowiązał Polskę do zapewnienia obywatelom, poprzez udział organizacji społecznych, prawa do sądowej kontroli planów urządzenia lasu (PUL). Projekt nowelizacji ustawy o lasach, który miał wdrożyć wyrok, budzi wiele zastrzeżeń co do realizacji zamierzonego celu. Proponowane przepisy nie zapewniają prawa do sądu, a część rozwiązań może wręcz legalizować wycinki prowadzone dotąd bez wymaganych planów.

Najnowszy projekt deregulacyjny przyjęty przez rząd rozszerza instytucje milczącego zakończenie postępowania oraz milczącej zgody. Przedsiębiorcy nie będą obarczani konsekwencjami przeciągających się procedur w sprawie o wpis do niektórych rejestrów, nie będzie też czekania w nieskończoność, aż organy porozumieją się w sprawie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych czy wykonywanie przewozów pasażerskich. Kierunek zmian zyskał szerokie poparcie, chociaż są też pytania, czy deregulacja nie idzie zbyt daleko.

Pełnomocnictwo do reprezentowania strony w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji nie uprawnia do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej oraz zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną – taką uchwałę 3 marca br. podjęło siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego. Uchwała ta jest bardzo ważna dla radców prawnych i adwokatów reprezentujących strony w sporach z organami władzy samorządowej i centralnej.

W warunkach wojny hybrydowej prowadzonej przez Rosję i jej sojuszników przeciwko Polsce, która polega na próbie destabilizacji sytuacji polityczno-gospodarczej kraju poprzez przerzucanie dużych grup nielegalnych emigrantów, ujawnienie technik działania Straży Granicznej w zakresie zwalczania tego rodzaju zagrożenia byłoby odkryciem zasad ochrony polskiej granicy – orzekł Naczelny Sąd Administracyjny.

Zasady wymiaru kar administracyjnych, zakładające ich adekwatność do zaistniałych naruszeń, nie są stosowane w postępowaniach prowadzonych przez Urząd Regulacji Energetyki. Przedsiębiorcy skarżą się, że kary są przez to niewspółmierne i niesprawiedliwe - np. za brak złożenia sprawozdania firma paliwowa zawsze zapłaci 10 tys. zł, bez względu na swoją wielkość i przyczyny niedochowania obowiązku. Pojawiają się więc apele o zmianę przepisów. Z drugiej strony słychać, że kary od URE są wręcz zbyt niskie.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że istnieją podmioty zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej, mimo że nie są "podmiotami wykonującymi zadania publiczne" w rozumieniu ustawy. Do takich podmiotów należą właśnie partie polityczne. Dlatego są zobowiązane udostępnić dane dotyczące spraw z sądów dyscyplinarnych prowadzonych wobec swoich członków.

Rodzic, którego władza rodzicielska jest zawieszona, ma prawo wziąć udział w postępowaniu administracyjnym o zmianę nazwiska dziecka. Jeżeli nie uczestniczył w nim bez własnej winy, ma prawo żądać wznowienia postępowania - orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. W tej sprawie, kierownik USC poprzestał na odebraniu oświadczenia od matki dziecka.

Uczestnikiem postępowania sądowego może być podmiot, który nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym poprzedzającym podjęcie uchwały rady miasta o lokalizacji inwestycji mieszkaniowej, jeżeli wynik postępowania dotyczy jej interesu prawnego, jak też organizacji społecznej nie powołującej się na własny interes, zgłaszającej udział innej osoby, jeżeli sprawa ta dotyczy przedmiotu jej statutowej działalności - odpowiedział w uchwale siedmiorga sędziów Naczelny Sąd Administracyjny.

Poprawa nadzoru nad handlem wyrobami budowlanymi oferowanymi w internecie oraz wzrost o 50 proc. kar za sprzedawanie materiałów, które nie spełniają odpowiednich norm i nie posiadają wymaganych oznaczeń - to najważniejsze propozycje w rządowym projekcie ustawy o wyrobach budowlanych.

ZUS, podobnie jak i inne organy administracji publicznej, ma obowiązek wysyłania pism do profesjonalnych pełnomocników przez e-Doręczenia od 1 stycznia 2025 r. Nie robi tego jednak i mimo posiadania adresów adwokatów, radców prawnych czy doradców podatkowych w tym systemie, wysyła pisma pocztą tradycyjną. Podobnie postępują urzędy skarbowe. Zdaniem prawników administracja miała rok na przygotowanie się do e-Doręczeń i tego czasu nie wykorzystała.

W ostatnim czasie działalność Państwowej Inspekcji Pracy znajduje się w centrum zainteresowania środowiska biznesowego. Ma to związek z planowanym przez rozszerzeniem uprawnień kontrolnych tego organu, a dokładnie przyznaniem inspektorom pracy prawa do ustalania istnienia stosunku pracy w drodze decyzji administracyjnej, co będzie miało określone konsekwencje dla pracodawców – piszą Marta Kopeć i Zuzanna Kosiorowska z kancelarii Kopeć Zaborowski.

Nie ma ogólnopolskich statystyk, ile jest w Polsce nieruchomości, które mają nieuregulowany stan prawny i przez to obrót nimi jest mocno utrudniony. Zresztą zbieranie danych w tym kierunku wymagałoby wnikliwego badania stanu prawnego. Największe problemy dotyczą gruntów rolnych na wsiach, działek wywłaszczanych pod drogi bądź sieci energetyczne i terenów zabudowanych blokami spółdzielczymi w miastach. Nowe rządowe propozycje legislacyjne też nie rozwiązują tych problemów.

Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych Mirosław Wróblewski złożył skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zaskarżył wyrok WSA w Warszawie, w którym uwzględniona została skarga Santander Bank Polska SA w odniesieniu do nałożonej przez Prezesa UODO administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 1 440 549 zł.

W przypadku zmiany miejsca pobytu, spowodowanej odbywaniem kary w więzieniu, nie trzeba wykazywać dobrowolności opuszczenia miejsca zamieszkania, gdyż zmianie tej nie towarzyszy dobrowolność. W tej sytuacji jej brak nie oznacza przeszkody do wymeldowania. Opuszczenie lokalu jest zdarzeniem spowodowanym i zawinionym przez osobę pozbawioną wolności – orzekł sąd administracyjny.

Propozycja nowelizacji art. 477(14) par. 2(1) Kodeksu postępowania cywilnego, która ma umożliwić sądom powszechnym uchylanie każdej decyzji ZUS wydanej z rażącym naruszeniem przepisów prawa, niezależnie od jej rodzaju oraz tego, kto jest jej adresatem, znalazła się w najnowszym pakiecie pomysłów deregulacyjnych Rafała Brzoski. O problemie pisaliśmy wcześniej w serwisie Prawo.pl.

Sąd I instancji nie uwzględnił w dostatecznym stopniu, że stwierdzenie przez Okręgową Radę Lekarską uchybienia terminowi do wniesienia odwołania nie może nastąpić przed rozpoznaniem wniosku lekarza o przywrócenie tego terminu - orzekł Naczelny Sąd Administracyjny i uchylił wyrok WSA. Lekarz jest zagrożony pozbawieniem prawa wykonywania zawodu z powodu jego nienaukowych metod i opinii.

Organ administracji może odstąpić od dokonywania doręczeń niektórym stronom postępowania, zastępując je publicznymi ogłoszeniami na tablicy informacyjnej urzędu i wpisami w Biuletynie Informacji Publicznej. Rzecznik Praw Obywatelskich ma wątpliwości, czy w dobie rozwoju technologii informatycznych i postępującej informatyzacji administracji zasadne jest utrzymywanie tej instytucji rodem z PRL. Postuluje zmianę przepisów k.p.a., aby zainteresowani otrzymali newsletter powiadamiający o nowej publikacji w BIP.

Zmiany imienia małoletniego można dokonać wyłącznie z ważnych powodów. Nie może być nim jednak późniejszy brak poparcia dla złożonego wniosku. Jeżeli „ważny powód” istnieje, to zmiana jest konieczna, choćby rodzice nagle zmienili zdanie - orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu. Rodzice podkreślali, że co prawda wnioskowali o zmianę imienia, ale dopiero po jej otrzymaniu uzmysłowili sobie, że zmiana imienia dziecka była błędem.

Zmiany wymagają niekonstytucyjne przepisy o wpisaniu zabytku do gminnej ewidencji. Nie zapewniają odpowiedniego stopnia ochrony praw właściciela zabytku. Tu powinna zapadać decyzja administracyjna – proponuje Rada Legislacyjna. Ponadto pilnej interwencji wymagają przepisy o poszukiwaniu ukrytych lub porzuconych zabytków ruchomych. Rozważyć należałoby także legalizację prac konserwatorskich.

Choroba psychiczna stanowi szczególny typ schorzenia, której stwierdzenie uzasadnia z reguły przywrócenie terminu do dokonania czynności. Jeżeli organ ma wątpliwości odnośnie tej okoliczności, powinien podjąć działania z urzędu, np. zażądać od strony specjalistycznej dokumentacji medycznej - orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu.