Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w Chrzanowie (woj. małopolskie) wydał decyzję, mocą której zmienione zostało nazwisk małoletniego Artura S. Ojciec dziecka, który nie brał udziału w postępowaniu, wniósł o wznowienie tego postępowania. Kierownik USC odmówił.
Wyjaśnił, że postępowanie zostało wszczęte na wniosek matki małoletniego, która wykazała, że władza rodzicielska ojca dziecka została zawieszona. Tym samym, zdaniem organu nie mógł być on stroną tego postępowania. Tym samym, wniesienie żądania wszczęcia postępowania przez osobę niebędącą stroną stanowi podstawę do odmowy jego wszczęcia, zgodnie z art. 61 par 1 k.p.a. Skarżący odwołał się do wojewody.
W systemie LEX znajdziesz zagadnienie powiązane z tym artykułem:
Podstawy wznowienia postępowania
Najczęściej czytane w temacie:
Czytaj więcej w systemie informacji prawnej LEX
To zagadnienie zawiera:
Najczęściej czytane w temacie:
Czytaj więcej w systemie informacji prawnej LEX
Czy zawieszenie władzy rodzicielskiej to jak jej utrata?
Wojewoda Małopolski wyjaśnił, że zmiana nazwiska dziecka na wniosek jednego z rodziców (art. 9 ust. 2 prawo o aktach stanu cywilnego.) wymaga zgody drugiego rodzica, chyba, że nie ma on pełnej zdolności do czynności prawnych, jest pozbawiony władzy rodzicielskiej albo nie żyje. Zawieszenie władzy rodzicielskiej (art. 110 kodeks rodzinny i opiekuńczy.) następuje w razie stwierdzenia przez sąd rodzinny przemijającej przeszkody w jej wykonywaniu i jest uchylane, gdy przyczyna odpadnie. Choć zawieszenie jest zawsze tymczasowe i nie pozbawia władzy rodzicielskiej nad dzieckiem, to istota zawieszenia polega na tym, że rodzic nie może tej władzy wykonywać. W konsekwencji, zawieszenie władzy rodzicielskiej ma zdaniem organu, podobny skutek jak pozbawienie tej władzy, gdyż wyłącza wykonywanie przez rodzica władzy rodzicielskiej. W tej konkretnej sprawie, wykonywanie przez skarżącego władzy rodzicielskiej nad małoletnim synem zostało wyłączone na mocy orzeczenia sądu. Nie mógł on zostać uznany za stronę postępowania w przedmiocie zmiany nazwiska syna, ze wszystkimi tego konsekwencjami. Postępowanie w sprawie zmiany nazwiska Artura S. przebiegło zatem prawidłowo.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Tomasz B., wyraził niezadowolenie z ww. rozstrzygnięcia oraz zarzucił urzędnikom kłamstwa i nierzetelność.
Ocena sądu: zawieszenie nie oznacza utraty praw
Sąd Administracyjny ustalił, że Tomasz B. ma zawieszone prawo wykonywania władzy rodzicielskiej nad małoletnim synem. Postanowienie to pozostawało w obrocie prawnym w dniu wydania przedmiotowej decyzji przez Kierownika USC w Chrzanowie. To oznacza, że organy administracyjne miały rację – obowiązki rodzicielskie względem małoletniego nie mogły być wykonywane. Jako dyskusyjną ocenił natomiast sąd kwestię udziału w postępowaniu o zmianę nazwiska dziecka, tego z rodziców, któremu sąd zawiesił wykonywanie władzy rodzicielskiej. Sąd uznał, że istota zawieszenia władzy rodzicielskiej polega na tym, że orzeczenie sądu rodzinnego nie pozbawia rodzica tej władzy, ale nie może on jej wykonywać, a ponadto - wynikające z niej obowiązki i prawa rodzica nie przestają istnieć, jednakże przez pewien czas nie mogą być one wykonywane.
Podkreślił jednocześnie, że rozstrzygnięcie, czy do zmiany nazwiska dziecka potrzebna jest zgoda tego rodzica, któremu wykonywanie władzy rodzicielskiej zostało zawieszone, leży poza zakresem postępowania w sprawie odmowy wznowienia postępowania.
Obowiązek umożliwienia udziału obu rodziców
Oboje rodzice dziecka mają chroniony interes prawny do wnioskowania o zmianę nazwiska dziecka z ważnych powodów. Mają tym samym prawo udziału w postępowaniu w tym przedmiocie. Co prawda, przedmiotowe ustalenie należy do kierownika właściwego urzędu stanu cywilnego, ale musi on umożliwić wyrażenie stanowiska przez oboje rodziców. W tej sprawie kierownik USC poprzestał na odebraniu oświadczenia od matki dziecka, uznając, że wobec zawieszenia wykonywania władzy rodzicielskiej, nie potrzebuje zapoznawać się ze stanowiskiem ojca dziecka. To był błąd.
Dlatego należało uznać, że Tomasz B. bez własnej winy nie wziął zatem udziału w postępowaniu, którego wznowienia się domagał (art. 145 par 1 pkt 4 k.p.a.).
Co więcej, zdaniem sądu jeżeli podanie o wznowienie postępowania było oparte na ww. podstawie, ocena, czy wnoszący podanie rzeczywiście był stroną postępowania, nie powinna, co do zasady, stanowić podstawy do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 par 3 k.p.a. W takim szczególnym przypadku ustalenie istnienia podmiotowej przesłanki dopuszczalności wznowienia nierozerwalnie łączyło się bowiem z badaniem samej podstawy wznowienia. Rozstrzygnięcie tej kwestii powinno zatem nastąpić po wznowieniu postępowania, w ramach postępowania określonego w art. 149 par 2 k.p.a.
Wyrok WSA w Krakowie z 14.11.2025 r. III SA/Kr 449/25
Cena promocyjna: 231.2 zł
Cena regularna: 289 zł
Najniższa cena w ostatnich 30 dniach: 231.2 zł
![Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz [PRZEDSPRZEDAŻ]](/gfx/prawopl/_thumbs/produkty_foto/83274/978-83-8438-057-4_,mXqL62OeqFTLkrXdmIyYmw.jpg)
