Choć minęły dwa miesiące od przekazania Rzecznikowi Praw Obywatelskich przez Sebastiana Gajewskiego, wiceszefa resortu rodziny, pracy i polityki społecznej, odpowiedzi w sprawie uregulowania zasad przyznawania emerytur dla tzw. emerytów czerwcowych z lat 2009-2019, a wciąż nie wiadomo, co się ze sprawą dzieje. W kwietniu MRPiPS twierdziło, że zagadnienie jest ważne i wymaga rozwiązania. Prawnicy mówią, że sprawa nie jest prosta, ale... ile można nad nią myśleć.

Artykuł 25 ust. 1b ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w zakresie, w jakim dotyczy osób, które złożyły wniosek o przyznanie świadczeń, o których mowa w tym przepisie, przed 6 czerwca 2012 r., jest niezgodny z art. 67 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji – ogłosił we wtorek Trybunał Konstytucyjny. TK dopiero teraz wydał wyrok, choć skarga konstytucyjna, która zainicjowała postępowanie, wpłynęła do niego w lipcu 2019 r., a rząd PiS nie zdecydował się na uregulowanie sytuacji emerytów z innych roczników niż 1953, zasłaniając się skutkami finansowymi dla budżetu.

W czerwcu stan kont osób ubezpieczonych w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych zdecydowanie wzrośnie, a to za sprawą corocznej waloryzacji składek emerytalnych. Wskaźnik waloryzacji na koncie składek emerytalnych i kapitału początkowego wynosi 114,87 proc., a dla subkonta - 109,91 proc. – przypomina ZUS.

Osoby, którym doradca albo kalkulator emerytalny ZUS wyliczy emeryturę, jaką będą otrzymywały za lat 10, 15 czy więcej, nie powinny się do niej przywiązywać i cieszyć, że jak tak dalej pójdzie, to dostaną określoną kwotę świadczenia. Bo prognoza nie uwzględnia inflacji w okresie dłuższym niż rok, w którym została zrobiona. Nie uwzględnia więc siły nabywczej pieniądza, co oznacza, że dziś wyliczone 5 tys. zł emerytury może nie być tyle samo warte za 15 czy 20 lat.

We wtorek, 28 maja, Rada Ministrów przyjęła rozporządzenie w sprawie określenia miesiąca wypłaty kolejnego dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego dla emerytów i rencistów w 2024 roku. Przygotowała je minister rodziny, pracy i polityki społecznej. Rząd szacuje, że czternastkę otrzyma ok. 8,9 mln emerytów i rencistów.

Od najbliższej soboty, 1 czerwca 2024 roku, zaczną obowiązywać nowe limity przychodów dla pracujących wcześniejszych emerytów i niektórych rencistów. Dolna granica zarobków, które można osiągnąć, przekroczy 5,7 tys. zł brutto, a górna - 10,5 tys. zł brutto – przypomina Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

Środki z OFE i subkonta ubezpieczonego zostały przeniesione do funduszu emerytalnego. Nieuzasadnione jest twierdzenie, że posiadanie przez ubezpieczonego subkonta musi mieć miejsce w chwili jego śmierci, aby wdowie wypłacić jednorazowe świadczenie – orzekł Sąd Najwyższy w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. I uznał, że skarga kasacyjna ZUS jest niezasadna.

Składki emerytalne i kapitał początkowy za rok 2023 będą waloryzowane wskaźnikiem 114,87 proc., natomiast subkonto – wskaźnikiem 109,91 proc. Proces waloryzacji rocznej ZUS rozpocznie 1 czerwca 2024 roku – poinformował w czwartek Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

Po marcowej waloryzacji w 2024 r. emerytury i renty w najniższej wysokości otrzymuje 416,6 tys. osób. W porównaniu z marcem 2023 r. liczba tych osób zmniejszyła się o 5,6 proc. W przypadku osób pobierających emerytury - liczba zmniejszyła się o 5,2 proc., pobierających renty z tytułu niezdolności do pracy - o 7,7 proc., a rent rodzinnych o 3,4 proc. - wynika z opublikowanej dziś analizy ZUS. W wyniku tegorocznej waloryzacji emerytury i renty wypłacane przez ZUS wzrosły średnio miesięcznie o 406,86 zł na osobę.

Kwoty składek na ubezpieczenie emerytalno-rentowe obniżają podstawę opodatkowania. W rezultacie można przyjąć, że skoro emerytury i renty pochodzą ze składek, to niejako składki opodatkowane są po raz pierwszy przy wypłacie tych świadczeń – twierdzi MRPiPS. Już wiadomo, że realizacja obietnicy przedwyborczej, czyli podwyższenie kwoty wolnej od podatku w PIT z obecnych 30 000 zł do 60 000 zł obniży wpływy budżetowe z tego podatku o 52,5 mld zł. Poza tym skorzystają na tym wszyscy, a nie tylko seniorzy.

Według opublikowanej w czwartek propozycji resortu rodziny czternaste emerytury będą wypłacone w 2024 r. we wrześniu, podobnie jak w ubiegłym roku. Osobą odpowiedzialną za opracowanie projektu jest wiceminister rodziny, pracy i polityki społecznej Sebastian Gajewski. Planowany termin przyjęcia projektu przez Radę Ministrów to II kwartał 2024 r.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych wyśle 8 mln listów do świadczeniobiorców. W kopercie znajdować się będą dwie informacje - jedna o marcowej waloryzacji, w której znajdzie się informacja o wysokości świadczenia już po marcowym przeliczeniu, a druga o przyznaniu trzynastej emerytury. Świadczenie to otrzymało ponad 8,5 mln osób, a ZUS przeznaczył na ten cel 15,1 mld zł brutto.

Wbrew pojawiającym się informacjom o zmianie terminów wypłaty świadczeń emerytalnych i rentowych, uspokajamy: nie jest planowana żadna zmiana terminów, w których ZUS wypłaca emerytury i renty. Chyba, że termin płatności świadczenia wypada w sobotę, niedzielę lub w inne dni ustawowo wolne od pracy, jak np. w długi majowy weekend. Wówczas świadczenie wypłacane jest wcześniej.

Praca w dozorze, czyli kierownictwie ruchu nie może być uwzględniona przy wyliczeniu prawa do emerytury górniczej. Jeśli czynności takie są wykonywane na powierzchni, a nie pod ziemią – orzekła Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego. W ten sposób odniosła się do skargi pracownika kopalni odkrywkowej węgla brunatnego.

Jeśli przepisy o dodatkowej waloryzacji wejdą w życie, to osoby pragnące z niej skorzystać, będą musiały przejść na emeryturę do końca sierpnia. Wtedy ZUS na dzień 1 września zwaloryzuje ustaloną dla nich emeryturę i najprawdopodobniej we wrześniu ustali też dla nich tzw. czternastkę, która będzie liczona od wyższej, bo zwaloryzowanej kwoty emerytury i renty. Zdaniem prawników zyskają na tym wszyscy, w tym również osoby mające niskie emerytury, bo dostaną wyższe świadczenie i wyższą 14-tkę.

Dodatkowa waloryzacja emerytur i rent będzie przeprowadzana od dnia 1 września, gdy wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych w pierwszym półroczu danego roku - w stosunku do poprzedniego okresu, czyli drugiego półrocza poprzedniego roku - przekroczy 105 proc. – przewiduje projekt ustawy, który w środę został opublikowany na stronie Rządowego Centrum Legislacji. Prognozowany koszt dodatkowej waloryzacji, przy założeniu wskaźnika na poziomie 106 proc., szacowany jest na około 13,5 mld zł.

6 marca 2019 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł niekonstytucyjność przepisu ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w zakresie kobiet urodzonych w 1953 r., które przed 1 stycznia 2013 r. nabyły prawo do emerytury. Wyrok dotyczy również ubezpieczonych z innych roczników, którzy przed 1 stycznia 2013 r. decydowali się na wcześniejszą emeryturę - ufając, że państwo nie zmieni reguł wypłaty świadczenia.

Prawa osób starszych wciąż są postrzegane w kontekście pomocy społecznej, co utrwala negatywne stereotypy kojarzące starość z ubóstwem, słabością i potrzebami w zakresie wsparcia. Wpisuje się to w zjawisko tzw. ageizmu - dyskryminacji oraz nieuzasadnionych poglądów i przesądów dotyczących jednostek lub całych grup społecznych opartych na ich wieku – uważa RPO.

Założenia do projektu ustawy o bonie senioralnym nie przewidują obecnie jego przyznania osobom po 75. roku życia, które nie mają bliskich aktywnych zawodowo w swoim otoczeniu, bo np. już ich stracili czy też nie mieli dzieci. Bonu nie uzyska także senior pobierający świadczenie wspierające. Jednak minister ds. polityki senioralnej Marzena Okła-Drewnowicz podkreśla, że projekt ustawy będzie jeszcze szeroko konsultowany.

Z elektronicznej wersji legitymacji emeryta i rencisty korzysta blisko 700 tys. klientów Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. ZUS wydaje mLegitymację od stycznia 2023 roku. Dzięki niej można m.in. udowodnić prawo do świadczeń zdrowotnych i skorzystać z przysługujących seniorom ulg, np. ze zniżek na bilety.