Dyrektor gminnej biblioteki i ośrodka kultury odmówił udostępnienia informacji o nagrodach i premiach wypłaconych głównej księgowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie przyznał mu racji. Informacje o wynagrodzeniu, nagrodach rocznych, świadczeniach dodatkowych i odprawach wypłaconych głównej księgowej samorządowej instytucji kultury są bowiem jawne i nie podlegają ochronie danych osobowych.

Ustalenie wysokości ekwiwalentu powinno polegać na wskazaniu konkretnej kwoty pieniężnej. Powołanie się na 1/200 przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego brutto nie spełnia wytycznych zawartych w upoważnieniu ustawowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie podkreślił, że wyjście przez radę gminy poza wytyczne zawarte w upoważnieniu stanowi przekroczenie kompetencji, czyli istotne naruszenie prawa.

Samorządy, które będą chciały skorzystać z dotacji na budowę i remonty pomników upamiętniających historię Wojska Polskiego, będą musiały wystartować w konkursie. Minister obrony narodowej przedstawił w piątek projekt rozporządzenia określającego zasady udzielania dotacji, w tym wzór oferty oraz wymagane dokumenty. W budżecie państwa na 2025 r. zaplanowano 3 mln złotych na te zadania.

Projekt rozporządzenia wymusza podniesienie wynagrodzeń osób o najniższych kwalifikacjach przy możliwości zachowania obecnego poziomu wynagradzania pracowników na stanowiskach urzędniczych. Jest to idealny przepis na dalszy ferment wśród pracowników odpowiedzialnych za realizację ważnych zadań publicznych - przekonuje Związek Powiatów Polskich.

Po wejściu w życie obowiązkowego KSeF gminy mogą mieć problem z przyporządkowaniem faktur do swoich jednostek podległych, np. szkół czy ośrodków sportu. Wbrew wcześniejszym zapowiedziom, firmy wystawiające faktury na rzecz gmin nie będą miały obowiązku podawania NIP jednostek, co utrudni przepływ dokumentów. Efektem mogą być problemy z rozliczeniem VAT. Samorządowcy apelują do Ministerstwa Finansów o wprowadzenie odpowiednich rozwiązań w ustawie o VAT.

Organizacje samorządowe trzy miesiące temu złożyły do MSWiA pakiet propozycji zmian kilkudziesięciu ustaw. Resort pracuje jednak nad własnym projektem tzw. ustawy kompetencyjnej, dotyczącej decentralizacji państwa. Ma się w niej znaleźć część rozwiązań, które proponują samorządowcy. Na razie przychylność rządu zyskały nieliczne propozycje, m.in. drobna korekta w kodeksie wyborczym.

W obowiązujących od początku 2025 r. nowych przepisach o podatku od nieruchomości nie zachowano – wbrew zapowiedziom – podatkowego status quo ani nie zerwano z odwołaniem do prawa budowlanego. Nowe definicje budowli i budynku nie są na tyle precyzyjne, by wyeliminować ryzyko sporów. Co w praktyce będzie sprawiać podatnikom i organom podatkowym największe problemy - o tym dyskutowali uczestnicy debaty Prawo.pl.

Od ustaw systemowych, poprzez oświatę, energetykę, zdrowie, ochronę środowiska do przepisów dotyczących rzecznika konsumenta i IPN. Pakiet zmian kilkudziesięciu ustaw, które mają poprawić działalność samorządów terytorialnych, trafił do MSWiA. Samorządowcy liczą, że na początku lutego, podczas komisji wspólnej, rząd zadeklaruje, które z tych postulatów zamierza zrealizować. Niektóre propozycje są jak gorący kartofel.

Od 1 stycznia 2025 r. obowiązuje reforma finansowania samorządów. W założeniu za główne źródło dochodów samorządów służyć teraz będą dochody podatkowe, a nie subwencje z budżetu państwa. Jak ocenia ekspertka Fundacji Batorego, powiaty i województwa pozbawione są w praktyce własnych, zależnych od ich decyzji dochodów. Powinna więc wrócić dyskusja o własnych dochodach dla samorządów wszystkich szczebli.

Od początku 2025 roku obowiązują nowe definicje budynków i budowli, co oznacza też konieczność złożenia po raz pierwszy deklaracji DN-1 na nowych zasadach. Przedsiębiorcy mogą zyskać dodatkowe dwa miesiące, jeśli zawiadomią gminę do końca stycznia. Prawnicy alarmują jednak, że czasu nie zostało zbyt wiele, zwłaszcza gdy firma ma rozległy majątek w różnych lokalizacjach. Niektórzy będą musieli zaangażować rzeczoznawcę majątkowego. W przypadku wątpliwości warto wystąpić o interpretację, ponieważ nowe definicje nie zawsze są jednoznaczne.

Pod koniec grudnia władze Radomia skierowały do sądu pozew w związku z niewystarczającą subwencją oświatową za 2021 r. - to 62,9 mln złotych. To kolejny samorząd, który domaga się od Skarbu Państwa zwrotu pieniędzy za wydatki poniesione na oświatę. I zapewne nie ostatni, bo - jak się okazuje - w tej kwestii reforma finansowania samorządów ma charakter bardziej wizerunkowy niż faktyczny.

W Polsce żadna z jednostek samorządu terytorialnego nie posiada zdolności upadłościowej ani restrukturyzacyjnej. Zadłużenie gmin w Polsce stanowi jednak realny problem, a to jednoznacznie uzasadnia sens poszukiwania odpowiednich środków prawnych na wypadek niewypłacalności. Czas na dyskusję o potrzebie niewypłacalności municypalnej w Polsce – uważa prof. Rafał Adamus.

Od 2025 roku wszyscy właściciele miejsc postojowych w budynkach mieszkalnych zapłacą preferencyjną "mieszkaniową" stawkę podatku od nieruchomości (ok. 1 zł za 1 mkw). Dla części osób to 10-krotna obniżka. Skorzystają z niej automatycznie, bez konieczności składania do urzędu gminy informacji IN-1, jeśli złożyli ją w poprzednich latach. Urzędnicy odpowiedzialni za pobór podatku ostrzegają jednak, że może to prowadzić do błędnych ustaleń. Wątpliwości budzi też fakt, że garaże wolnostojące nadal będą opodatkowane wyższą stawką.

Przedstawiciele Związku Gmin Wiejskich RP chcą, aby do projektu nowelizacji ustawy o doradztwie podatkowym dodać przepisy, które umożliwią doradcom podatkowym świadczenie usług także na rzecz jednostek samorządu terytorialnego w zakresie, w jakim wykonują funkcję organu podatkowego (a nie podatnika lub płatnika).

Ustawa przewiduje zamrożenie cen energii elektrycznej dla gospodarstw domowych, ale także obejmie samorządy i podmioty wrażliwe. Cena maksymalna na poziomie 693 zł za MWh netto będzie obowiązywać tylko do końca marca 2025 roku. We wtorek, 10 grudnia, prezydent złożył podpis pod ustawą.

Nowa definicja budowli jest z pewnością bardziej przejrzysta niż miało to miejsce do tej pory. Pochwalić trzeba w szczególności stworzenie załącznika do ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, który zawiera listę kategorii obiektów stanowiących budowle. Problem polega jednak na tym, że w samej definicji znajdziemy zwroty bardzo nieprecyzyjne, które rodzą ryzyko swobodnego rozciągania zakresu opodatkowania na bliżej nieokreślone składniki majątkowe - pisze dr Adam Kałążny, radca prawny, partner associate w Deloitte.

Weszły już w życie przepisy nowelizujące ustawę o finansach publicznych, które przedłużają do 2029 roku przepisy łagodzące rygory prowadzenia gospodarki finansowej przez jednostki samorządu terytorialnego. Ma to pozwolić przygotować samorządom w ustawowym terminie realistycznych budżetów na rok 2025 i wieloletnich prognoz finansowych. A także na realne zaplanowanie spłat rat kredytów i pożyczek na rok 2025 i kolejne lata.

Chociaż grupy VAT powstały z myślą o biznesie, to najbardziej korzystają na nich samorządy. Utworzenie samorządowej grupy VAT pozwala na odliczenie VAT od inwestycji, wspiera rozwój lokalnej infrastruktury i redukuje ryzyko podatkowe. Dzięki temu jednostki samorządu terytorialnego mogą znacznie obniżyć koszty realizacji kluczowych projektów oraz odzyskać środki, które w przeciwnym razie byłyby stracone - pisze Joanna Kilijańska, partner w Kancelarii Paczuski Taudul.

Jeszcze w tym roku jednostki samorządu terytorialnego otrzymają dodatkowe 10 mld zł z budżetu państwa. Z tego 8,2 mld zł - proporcjonalnie do wysokości udziału kwoty dochodów na rok 2024 z tytułu udziału we wpływach z PIT. Pozostała kwota zostanie rozdzielona między gminy o najniższych dochodach - wynika z nowelizacji ustawy okołobudżetowej na rok 2024 podpisanej przez prezydenta. Ustawa zastrzega, że przekazanie pieniędzy może nastąpić w ratach.

Uchwalona w środę ustawa przewidująca zamrożenie dla gospodarstw domowych cen energii elektrycznej, obejmuje też samorządy i podmioty wrażliwe. Cena maksymalna na poziomie 693 zł za MWh netto będzie obowiązywać tylko do końca marca 2025 roku. Taką poprawkę wprowadzono już na etapie procedowania ustawy.