Przepisy rozporządzeń techniczno-budowlanych nie regulują dostatecznie kwestii zanieczyszczenia światłem przestrzeni publicznych, szczególnie przez niebieskie diody LED w oświetleniu drogowym. A to one mają negatywny wpływ na zdrowie mieszkańców. Zagrożenie może zwiększyć program „Rozświetlamy Polskę”, jeśli w regulaminie nie zobowiązywano beneficjentów do wprowadzenia rozwiązań zapobiegających rozpraszaniu oświetlenia LED-owego poza odcinki dróg.

Podpisywane są pierwsze umowy o dofinansowanie w ramach nowej perspektywy finansowej Unii Europejskiej na lata 2021-2027. Już teraz widać, że pewne zapisy umowy o dofinansowanie uległy zdecydowanej zmianie. Warto wiedzieć na co powinny zwrócić uwagę jednostki samorządowe.

Nauczyciele dostaną podwyżki wynagrodzeń. Rząd kończy prace nad budżetem i konsultuje projekt rozporządzenia określającego kwotę minimalnego wynagrodzenia pedagogów. Nikt jednak nie wydaje się szczególnie zadowolony. Według nauczycieli rząd nie zrealizował swoich przedwyborczych obietnic, samorządowcy chcieliby natomiast, by inaczej wyglądała kwestia finansowania podwyżek, bo pieniędzy może nie wystarczyć.

W większości skontrolowanych gmin działania podejmowane w celu zwiększenia dochodów własnych były nieskuteczne lub obarczone nieprawidłowościami. Podatki lokalne naliczano w niewłaściwej wysokości lub za niewłaściwy okres. Większość gmin nieprawidłowo dochodziła zaległości z tytułu dochodów własnych – wynika z raportu NIK.

Kary nie odstraszają osób z minimalnym wynagrodzeniem od parkowania gdzie im się żywnie podoba, gdyż i tak nie można ich wyegzekwować. Samorządy biją na alarm, bo rośnie liczba dłużników, którzy mogliby spłacić długi, ale wiedzą, że nie muszą, bo chroni ich dziurawe prawo. Po kolejnej podwyżce w tym roku, wynagrodzenie wyłączone spod egzekucji będzie otrzymywał już co czwarty pracujący w Polsce.

Dotowanie placówek niepublicznych jest "kulą u nogi" samorządów i źródłem sporów między nimi. Samorządowcy wskazują, że obowiązujące przepisy uniemożliwiają im rzetelną kontrolę udzielonej dotacji, bo nie mogą otrzymać od podmiotów dotowanych pełnej dokumentacji. Kwestią sporną jest także definicja faktycznej liczby. Ale są też głosy przeciwne.

Tam, gdzie brakuje chętnych – tak jak do tej pory - dyżurującą aptekę wyznaczy starostwo. Z tą różnicą, że jeśli samorząd będzie chciał, by była otwarta dla mieszkańców przez całą noc i święta, koszt dyżuru będzie musiał pokryć powiat. Narodowy Fundusz Zdrowia zapłaci bowiem zaledwie za dwie godziny pracy w porze nocnej - maksymalnie do godz. 23, i za cztery godziny pracy apteki w dzień wolny od pracy, najdłużej do godz. 18.

Od 1 stycznia 2024 r. indywidualni rolnicy oraz rolnicze spółdzielnie produkcyjne będą mogły przekazać 1,5 proc. podatku rolnego na konto związku zawodowego rolników indywidualnych, związku rewizyjnego zrzeszającego rolnicze spółdzielnie produkcyjne lub Krajowego Związku Rolników, Kółek i Organizacji Rolniczych. Gmina będzie mogła wnioskować do wojewody o rekompensatę utraconych dochodów.

Senat przyjął w piątek bez poprawek ustawę okołobudżetową na rok 2024 r., która wprowadza m.in. regulacje podnoszące dotacje dla samorządów. Ustawa trafi teraz do podpisu prezydenta. Przepisy zakładają, że od 1 stycznia 2024 r. wynagrodzenia nauczycieli wzrosną o 30 proc., a nauczycieli początkujących o 33 proc.

Zaplanowane w projekcie dochody budżetu wyniosą 682,4 mld zł, wydatki mają nie przekroczyć 866,4 mld zł, zaś deficyt ma wynieść nie więcej niż 184 mld zł. W czwartek około godz. 18 zakończyło się w Sejmie pierwsze czytanie projektu ustawy budżetowej na przyszły rok. Projekt został skierowany do komisji.

Gminy mogą do końca roku składać wnioski w ramach drugiego naboru do programu "Maluch plus". W 2023 r. Ministerstwo Rodziny zwiększyło budżet programu do 5,5 mld zł, co ma pozwolić na utworzenie ponad 100 tys. nowych miejsc opieki nad najmłodszymi dziećmi - poinformował resort w poniedziałek w komunikacie.

Podwyższenie subwencji oświatowej do 3 proc. PKB. Przyznanie samorządom udziału w PIT ryczałtowym i podwyższenie udziałów gmin, powiatów i województw w podatku dochodowym od osób fizycznych. Zmiany w systemie Janosikowym. Zdaniem Komisji Skarbników Unii Metropolii Polskich to niezbędne, pilne działania, aby uzdrowić system finansów samorządowych.

Samorządy, podobnie jak inni podatnicy, muszą wdrożyć KSeF od 1 lipca 2024 r. Według ekspertów wyzwań w sektorze publicznym jest jeszcze więcej niż w biznesie. A jedno z największych wynika z faktu, że gminy oraz ich jednostki budżetowe (np. szkoły czy domy kultury) posługują się jednym numerem NIP. By poprawnie rozliczać VAT i uniknąć chaosu, konieczne będzie wiec sprawne rozdzielenie faktur, które trafią do jednego zbioru KSeF.

Rząd, w ramach pierwszej edycji programu służącego odbudowie zabytków, postanowił pomóc instytucjom kościelnym, wykorzystując samorządy. Zmusił gminy do wygospodarowania środków na wkład własny w przedsięwzięcia, które nie są dla nich priorytetem. Samorządowcy już widzą wiele problemów z rozliczeniem dotacji. I spodziewają się, że niektóre parafie mogą nawet wycofać się z inwestycji.

W 2024 r. przewidywany jest znaczny wzrost wpływów z podatków dochodowych, w których jednostki samorządu terytorialnego mają udziały. Planowane dochody samorządów z PIT będą wyższe o 40 proc. niż w 2023 r, a wpływy z CIT wyższe o 21 proc. - wynika z wniesionego do Sejmu rządowego projektu ustawy o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2024.

Gmina może pokryć ze środków własnych koszty VAT oraz 15 proc. wkładu własnego w programie usuwania wyrobów zawierających azbest z terenu gminy - uważa RIO w Białymstoku. Taka pomoc jest dozwolona, bo gmina powinna dążyć do zredukowania kosztów usunięcia azbestu przez właścicieli obiektów budowlanych, ponieważ po ich stronie pozostają wydatki na nowe pokrycie dachowe i elewacyjne.

Przygraniczne gminy i powiaty województw podkarpackiego i lubelskiego otrzymają na rozwój łącznie 500 mln zł - przewiduje rządowy „Program rozwoju obszaru Karpat Wschodnich i Roztocza na lata 2023-2030”, który wszedł w życie 31 października 2023 r. Pieniądze będą mogły przeznaczyć m.in na budowę dróg, inwestycje wodno-kanalizacyjne, odnawialne źródła energii, budowę bazy turystycznej i promocję relacji dobrosąsiedzkich.

Samorządy krytykują projekty rozporządzeń, które zobowiązują gminy i miasta do ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę lub adwokata z urzędu. Stawki te wzrosną o 100 procent we wszystkich rodzajach spraw. Samorządowcy wskazują, że nie wiedzą ile będą kosztować ich nowe regulacje. Obawiają się, że znowu będą musiały dołożyć do zmian z własnych budżetów.

Podatnicy, którzy musieli przez lata płacić zawyżony podatek od nieruchomości na podstawie niezgodnych z Konstytucją przepisów, liczyli na to, że będą mogli go odzyskać. Niestety zgodnie z wyrokiem TK będą to mogli zrobić wyłącznie podatnicy, w sprawie których została złożona skarga konstytucyjna. Trybunał odroczył wejście w życie wyroku, wskazując, że zaskarżone przepisy utracą moc obowiązującą od 1 stycznia 2025 r. - pisze dr Adam Kałążny, radca prawny z Deloitte.

Dopiero od 2025 roku właściciele garaży podziemnych będą płacić stawki podatku od nieruchomości właściwe dla mieszkań - niezależnie od tego, czy miejsce garażowe jest przedmiotem odrębnej własności. Trybunał Konstytucyjny zakwestionował, co prawda, przepisy, na podstawie których od garaży z księgą wieczystą można pobierać wyższą stawkę daniny, ale odroczył termin ich uchylenia. Według ekspertów nie ma potrzeby czekać tak długo.