Samorządy odzyskują skomercjalizowane placówki medyczne i oddane pod zarząd zewnętrznym firmom. Te nie radzą sobie z nimi, nie inwestują i zamykają oddziały, a czasem nawet porzucają szpitale. Teraz powiaty muszą znaleźć pieniądze na uregulowanie długów tych placówek i sposoby na ich racjonalne prowadzenie.

Chcemy rozmawiać z rządem o finansach samorządów, bo sytuacja już jest trudna, a ciągle dokładane są nam kolejne obowiązki - mówi Krzysztof Żuk, prezydent Lublina, współprzewodniczący Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu, a także jej zespołu finansowego.

Tylko 30 proc. istniejących w Polsce jednostek Ochotniczych Straży Pożarnych jest w pełni przygotowanych do udziału w akcjach ratowniczych i do nich trafia 70 proc. dotacji. Resztą tych funduszy dzielą się pozostałe jednostki, ale nie wystarcza to na solidne ich wyposażenie, a więc nie nadają się one do gaszenia pożarów i prowadzenia akcji ratowniczych. 

Samorządy mogą bez łamania dyscypliny finansów publicznych zapłacić nauczycielom za czas strajku, jeżeli podpisały stosowne porozumienie ze związkami - wynika z opinii Biura Analiz Sejmowych. Wyjaśnia też, jak wyliczyć wynagrodzenie za czas strajku.

W związku z gwałtownym wzrostem kosztów realizacji umów o zamówienie publiczne, szczególnie dotyczącym cen materiałów budowlanych oraz kosztów pracy, pilnego rozstrzygnięcia wymaga możliwość waloryzacji umów o zamówienie publiczne – uważa Konfederacja Lewiatan.

Ochrona zdrowia, edukacja i infrastruktura drogowa najbardziej absorbują powiaty w ciągu ostatnich lat. Ratują się pozyskiwaniem pieniędzy ze środków unijnych i realizowaniem wspólnych inwestycji z gminami - mówi Danuta Smaga, starosta puławski.

Zamrożenie cen prądu m.in. dla gospodarstw domowych, mikro- i małych firm, szpitali, jednostek sektora finansów publicznych, w tym samorządów oraz państwowych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej przez cały 2019 rok - to cel nowelizacji podpisanej właśnie przez prezydenta tzw. ustawy prądowej.

Proponowane przez rząd przepisy ochrony przeciwpożarowej postawią wyższą poprzeczkę warunkom składowania makulatury niż pełnowartościowego papieru. Zdaniem strony samorządowej Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego nie tylko nie ma to racjonalnego uzasadnienia, ale podniesie koszty gospodarki odpadami, co obciąży obywateli.

Po 2-3 mln zł dołożą średnio powiaty do zadłużonych placówek medycznych, w których m.in. przez szybujące w górę pensje rosną zobowiązania. To poważne obciążenie dla samorządów, jednak żaden nie chce się zdecydować na dopuszczaną przez prawo likwidację nierentownej instytucji.

Ceny prądu m.in. dla gospodarstw domowych, mikro- i małych firm, szpitali, jednostek sektora finansów publicznych, w tym samorządów oraz państwowych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej mają być zamrożone przez cały 2019 rok. Senat przyjął w środę bez poprawek nowelizację ustawy w tej sprawie.

Samorządowcy apelują do premiera o specjalną debatę poświęconą sytuacji finansowej samorządu. Jak wskazują, luka pomiędzy ich dochodami i wydatkami jest coraz większa, a pogłębią ją jeszcze kolejne projekty podatkowe i socjalne rządu. Debata miałaby się odbyć 17 lipca na nadzwyczajnym spotkaniu Komisji Wspólnej.

Partnerstwo Publiczno-Prywatne może być realizowane także w inwestycjach dotyczących infrastruktury transportowej. Według ekspertów nie tylko w drogach, ale też tunelach, mostach, portach, lotniskach. A także w mniejszych obiektach takich, jak wiaty przystankowe czy parkingi.

Nowela Karty Nauczyciela to kolejny przykład ustawy, którą rząd zgłasza jako projekt poselski, by pominąć wymogi dotyczące ustaw rządowych. Nie do końca wiadomo przez to, kto i w jakiej części sfinansuje nauczycielskie podwyżki. Wzbudza to zrozumiałe oburzenie samorządów i związkowców.

Samorządowcy odmówili udziału w spotkaniu z przedstawicielami ministerstwa edukacji na znak protestu przeciwko przerzucaniu na nich obciążeń związanych z nowelizacją Karty nauczyciela. To sytuacja bez precedensu i wyraz desperacji. Samorządowcy obawiają się, że to może doprowadzić do paraliżu samorządu.

Rząd przerzuca na samorządy skutki zmian w Karcie Nauczyciela, wyliczone na 1,3 mld zł. Samorządowcy chcą pieniędzy na realizację obiecanych przez rząd podwyżek dla nauczycieli oraz innych zobowiązań przyjętych przez rząd w trakcie negocjacji z nauczycielskimi związkami zawodowymi. Resort edukacji obiecuje, że pieniądze będą.

Tylko w pierwszych latach, jeśli jednorazowe opłaty będą masowe, uwłaszczenie może działać na plus na gminne budżety. W dłuższym czasie stracą, bo ustawodawca nie zapewnił rekompensat za utracone wpływy. Samorządowcy mówią, że to atak na ich majątek. Tymczasem w dużych miastach już wzrosły koszty kadrowe związane z realizacją ustawy.

Państwo zleca samorządom coraz więcej zadań, nie gwarantując ich finansowania - miasta domagają się już zwrotu ponad 100 milionów złotych. Nie przychodzi im z pomocą Trybunał Konstytucyjny, a dochodzenie roszczeń w sądzie jest bardzo trudne. Samorządy są zmuszane do dopłacania z własnej kieszeni. Rząd doradzał im nawet, że mogą w tym celu... zaciągnąć kredyt w banku.

Trwa kampania promocyjna budżetów obywatelskich. Wiele miast przyjmuje wnioski, niektóre je oceniają, w innych można już głosować. Pomysły są różne – place zabaw, parki dla psów, oświetlenie ulic czy opieka nad kotami. Od tego roku budżety obywatelskie są formalnie wpisane do ustawy, ale w przepisach są pewne luki.

Niedofinansowana oświata to odwieczny problem samorządów, a luka między otrzymywaną subwencją a wydatkami lawinowo rośnie. Gminy borykają się też z wysokimi kosztami zagospodarowania odpadów. Próbą odpowiedzi na pytania samorządów ma być XI Konferencja Finansów Komunalnych organizowana pod hasłem „Finansowanie oświaty i gospodarki komunalnej przez samorządy”.

Słabość prawa w zakresie mechanizmów wspierających zasadę adekwatności powoduje, że nie ma ograniczeń, żeby spychać na samorząd problemy, których władza centralna nie jest w stanie rozwiązać. Prawo nie zabezpiecza samorządów przed tym, żeby dawano im nowe zadania bez środków na ich realizację – mówi prof. Hubert Izdebski