Rok 2025 jest punktem zwrotnym w unijnej agendzie cyfrowej. Nowe przepisy – Data Act, AI Act i regulacje dotyczące cyberbezpieczeństwa, zmienią sposób, w jaki firmy przetwarzają dane, korzystają ze sztucznej inteligencji i chronią swoje systemy. Ich celem jest zwiększenie zaufania do technologii, przejrzystości danych i odporności cyfrowej - piszą dr Marcin Huczkowski oraz Bartosz Jussak, radcowie prawni z Fieldfisher Poland.

Unijni obywatele - w tym też Polacy - będą mieli w jednym cyfrowym miejscu dokumenty tożsamości, prawa jazdy, dyplomy edukacyjne, e-podpis, w zakresie w jakim sami o tym zdecydują, a nawet karty biblioteczne. Ministerstwo Cyfryzacji (MC) zapowiada, że w ciągu pół roku powstaną przepisy wprowadzające w Polsce europejski portfel tożsamości cyfrowej, który ma umożliwić posługiwanie się smartfonową apką obecnego mObywatela w całej Unii Europejskiej. Bruksela tymczasem pracuje jeszcze intensywnie nad aktami wykonawczymi do odpowiedniego unijnego rozporządzenia.

Kolejny zawód – rzecznicy patentowi - będzie mógł korzystać z portalu informacyjnego, służącego do wymiany korespondencji sądowej i urzędowej – zdecydował Sejm, przyjmując przygotowaną przez senatorów nowelizację przepisów mimo, że analogiczna propozycja jest również w procedowanym w Sejmie projekcie rządowym.

Senatorowie przyjęli ponad 80 poprawek do ustawy o rynku kryptowalut - przywrócili pierwotny zapis, zgodnie z którym za przestępstwa na tym rynku będzie grozić kara pozbawienia wolności od miesiąca do pięciu lat (Sejm zmienił ten zapis na od sześciu miesięcy do pięciu lat). Druga przyjęta ważna poprawka doprecyzowuje regulację, aby działalność firm wymieniających waluty na pieniądz elektroniczny nie była traktowana jako działalność kantorowa. Branża kryptowalut już apeluje do prezydenta o zawetowanie ustawy.

Sztuczna inteligencja w pracy działów prawnych i repolonizacja w zamówieniach publicznych – te dwa tematy wywołały najwięcej emocji na poniedziałkowym Kongresie Działów Prawnych Spółek Skarbu Państwa. Prawnicy z państwowych firm dyskutowali też o zmieniających się realiach rynkowych, współpracy z kancelariami zewnętrznymi, a także pochylili się nad tak praktycznymi kwestiami, jak naliczanie kar umownych czy mediacje. Patronem medialnym Kongresu było wydawnictwo Wolters Kluwer Polska.

Coraz więcej produktów Wolters Kluwer – m.in. LEX, będzie wzbogaconych o sztuczną inteligencję. Naszym priorytetem jest zapewnienie klientom możliwości optymalnego wykorzystania potencjału tej technologii w sposób odpowiedzialny. Dlatego inwestujemy w rozwój własnych rozwiązań AI, nawiązujemy partnerstwa oraz analizujemy rynek pod kątem potencjalnych przejęć w obszarze LegalTech – mówi Marcin Kleina, nowy prezes zarządu Wolters Kluwer Polska.

AI może wspierać pracę tłumaczy, ale nie może ich zastąpić. W wymiarze sprawiedliwości, gdzie błędy w tłumaczeniu mogą mieć wpływ na niesłuszne skazanie, utratę praw rodzicielskich, prawo do azylu lub istotne interesy majątkowe, nie ma miejsca na technologiczny optymizm pozbawiony empirycznego uzasadnienia - pisze Wojciech Wołoszyk, prawnik lingwista.

AI Act ma zapobiegać sytuacjom, w których sztuczna inteligencja jest wykorzystana do tworzenia deepfake’ów, czyli treści mogących niesłusznie zostać uznanych za autentyczne. Unijna regulacja nie dotyczy jednak sytuacji, w której ktoś podszyje się pod daną osobę i wykorzysta jej wizerunek przy użyciu innych technik, takich jak montaż wideo czy grafika komputerowa. Według prawników pozostanie dochodzenie swoich praw na podstawie obecnie obowiązujących przepisów.

Narzędzia usprawniające pracę prawnika, oparte na sztucznej inteligencji, były jednym z tematów kongresu In-House Lawyer Innovation Forum 2025, który odbył się 30 września w Warszawie. Uczestnicy zwracali uwagę, że ich wprowadzenie będzie koniecznością, i szukali analogii z poprzednią rewolucją, czyli wdrożeniem technologii chmurowych. Padały pytania o bezpieczeństwo danych, ochronę tajemnicy zawodowej, a także o sposób rozliczeń z zewnętrzną kancelarią, która wykonuje swoją pracę przy pomocy AI.

Czy warto postawić na specjalizację, jak wyceniać usługi prawnicze, czy podcasty i newslettery naprawdę się sprzedają i jak poradzić sobie z AI w kancelarii - te i inne tematy będą poruszane podczas odbywającego się w piątek w Sopocie Legal Match Maker. Zostaną też zaprezentowane wyniki Ogólnopolskiego Badania Dobrostanu Prawniczek i Prawników. Partnerem wydarzenia jest Wolters Kluwer Polska, patronat medialny objęło nad nim Prawo na Oko.

Sztuczna inteligencja, LegalTech, DORA, NIS2 i compliance – jakie są największe wyzwania stojące w tych obszarach przed działami prawnymi w firmach? Prawnicy wskazują m.in. na napięte budżety, obciążenie pracą, ale i nadmierną biurokrację i formalizm. O tym, jak na nie odpowiadać – praktycznie, skutecznie i z wyprzedzeniem – będzie można dyskutować podczas zbliżającego się In-House Lawyer Innovation Forum 2025, które odbędzie się 30 września 2025 r. w Warszawie.

W dobie powszechnego dostępu do smartfonów i mediów społecznościowych ochrona wizerunku staje się coraz trudniejsza. Przekonali się o tym niedawno także uczestnicy koncertu zespołu Coldplay. Uczestnictwo w wydarzeniach masowych, takich jak koncerty czy festiwale obecnie wiąże się z ryzykiem utraty kontroli nad wizerunkiem – czy w zakresie tego w jaki sposób dana osoba zostanie utrwalona, czy też jak takie treści zostaną dalej udostępnione – pisze Karolina Lutomirska, radca prawny.

Sektor małych i średnich przedsiębiorców, w tym tzw. freelancerów, od lat boryka się z problemem dochodzeniem roszczeń i zarządzaniem sporami z kontrahentami w relacjach biznesowych. Przedsiębiorcy w Europie najczęściej jednak rezygnują z dochodzenia swoich praw, szczególnie w sporach transgranicznych. Wynika to wielu barier.

Sztuczna inteligencja może mieć swoje zastosowanie w sądach, ale jej wprowadzenie wymaga zapewnienia odpowiednich warunków technicznych, standardów, a przede wszystkim odpowiedzi na pytanie, do czego ma służyć. A powinna usprawniać pracę i niwelować chociaż częściowo negatywne skutki braków kadrowych – np. poprzez wspomaganie pracy pracowników Biura Podawczego czy choćby generowanie automatycznego protokołu – pisze Marcelina Lech, asystentka sędziego SN.

Sztuczna inteligencja może prawnikowi skutecznie pomóc w codziennej pracy. Korzystając z niej, nie można jednak zapominać o odpowiedzialności za klienta. Krajowa Rada Radców Prawnych przygotowała więc 22 rekomendacje, które mają ułatwić radcom pracę z AI i zwrócić im uwagę na zagrożenia - począwszy od tego, jak wybrać odpowiednie narzędzie, poprzez RODO, po sytuacje, w których należałoby poinformować klienta.

Ministerstwo Sprawiedliwości zabiera się za ulepszenie funkcjonalności rejestrów wymiaru sprawiedliwości. Mają być wygodniejsze w obsłudze, mieć jednolitą szatę graficzną i interfejsy, a korzystanie z nich będzie wymagało tylko jednego logowania i jednokrotnego wprowadzenia danych. Trzy z rejestrów - Elektroniczne Księgi Wieczyste, Rejestr Zastawów i Krajowy Rejestr Karny - mają być zbudowane na nowo.

Chcemy, by kluczowa faza cyfryzacji polskich sądów zakończyła się do 2029 roku. Biorąc jednak pod uwagę obciążenie sprawami i tonami papierowych akt, musi to przebiegać stopniowo, poprzez ewolucyjną zmianę w oparciu o pilotaże. Rewolucja w tym zakresie doprowadziłaby jedynie do chaosu i zatorów - mówi Grzegorz Polak, dyrektor Departament Informatyzacji i Rejestrów Sądowych Ministerstwa Sprawiedliwości. Jak dodaje, jeszcze w 2025 roku będzie realizowany pilotaż całkowitej cyfryzacji Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

Już 8 grudnia br. na Uniwersytecie SWPS, w ramach HumanTech Summit 2023, odbędą się warsztaty, które są przełomowym wydarzeniem dla naukowców, przedstawicieli branży technologicznej oraz prawników. Sesja interaktywna skupi się na integracji Sztucznej Inteligencji w sądownictwie, zapewniając uczestnikom praktyczne doświadczenie z innowacyjnym systemem AI oraz promując dialog na temat transformacji cyfrowej procedur prawnych.

Wykorzystanie czata GPT do przygotowywania dokumentów prawniczych, sposoby na zadbanie o cyberbezpieczeństwo w kancelarii i wyzwania (oraz zagrożenia), które wiążą się z coraz szerszym korzystaniem ze sztucznej inteligencji również w obszarze usług prawnych. To tylko niektóre tematy poruszane podczas konferencji „Legal Tech – czyli nowe technologie w praktyce prawniczej”. Wolters Kluwer Polska jest partnerem medialnym wydarzenia.

Rośnie liczba skarg na organy państwa, wpływających do sądów administracyjnych. Sądy te radzą sobie jednak z postępowaniami m.in. dzięki stosowaniu rozpraw zdalnych. Takie są wnioski z raportu o funkcjonowaniu sądów administracyjnych w pandemicznych latach 2020-21, przedstawionego w Sejmie.