Od 1 stycznia 2026 r. minimalne wynagrodzenie za pracę wynosi 4806 zł, co stanowi wzrost o 3 proc. w stosunku do roku 2025. W związku z tym resort nauki podwyższy zasadnicze wynagrodzenie profesora - wzrośnie ono o 280 zł, co wpłynie na wysokość innych pensji w nauce oraz stypendium doktoranckiego, które są uzależnione od tej stawki.
Z przepisów ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce wynika zamknięty katalog przypadków, które mogą wiązać się z wydaniem przez organy uczelni decyzji o skreśleniu studenta z listy studentów. O ile w niektórych sytuacjach decyzja wydawana jest obowiązkowo, o tyle w innych przypadkach zależy od uznania organu.
Wrócą zapomogi dla doktorantów - zakłada projekt ustawy, którą we wtorek przyjął rząd. Uczelnie nie otrzymają jednak na ten cel pieniędzy z budżetu państwa, zapomogi sfinansują ze środków własnych. Według ekspertów to krok w dobrą stronę, jednak aby faktycznie poprawić sytuację materialną doktorantów, potrzebne są zmiany systemowe. Projekt poparła sejmowa komisja.
Ministerstwo Nauki poinformowało, że w ciągu pierwszych trzech miesięcy 2026 roku powołany zostanie nowy zespół ds. równości, który przejmie zadania dwóch dotychczas działających gremiów ministerialnych, w tym Rady ds. kobiet w szkolnictwie wyższym i nauce. Zespół ds. kobiet pod kierunkiem prof. Anny Pacześniak zajmował się m.in. kwestią wdrożeń planów równości na uczelniach i dobrymi praktykami.
Jeżeli nieruchomość należąca do uczelni publicznej pozostawała w dacie wejścia w życie nowej ustawy o szkolnictwie wyższym w jej użytkowaniu wieczystym, to nie przechodzi na własność Skarbu Państwa - orzekła Izba Cywilna Sądu Najwyższego. Wskazała przy tym na brak przepisów przejściowych i nabycie z mocy ustawy.
Skreślić z listy studentów może rektor - organ uprawniony do wydania decyzji w tym przedmiocie zgodnie z ustawodawczym domniemaniem kompetencji. Jednakże on sam może również upoważniać innych przedstawicieli do działania w jego imieniu. W jednej z ostatnich spraw studenckich rozpatrywanych przez NSA decyzja o skreśleniu z listy studentów została wydana przez prodziekana ds. kształcenia, który nie działał w ramach kompetencji własnych, ale po udzieleniu pełnomocnictwa przez rektora.
W codziennej praktyce uczelnianej profesor czy doktor habilitowany rzadko traktuje młodszego kolegę jak partnera w poszukiwaniu prawdy. Znacznie częściej widzi w nim podwładnego, którego można ofuknąć, zignorować albo publicznie ośmieszyć - wskazuje prof. Grzegorz Krawiec z Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. Wskazuje, że hierarchia stopni i tytułów coraz częściej służy nie do porządkowania pracy, tylko do upokarzania tych, którzy znajdują się niżej: magistrów, doktorów, asystentów, adiunktów, a zwłaszcza pracowników administracji.
Naszą misją jest uwolnienie dyskursu antydyskryminacyjnego od wpływów ideologicznych, religijnych czy politycznych. Chcemy przekonać tzw. elity polityczne w kraju do ideologicznie, religijnie i politycznie neutralnego podejścia do zakazu dyskryminacji - mówi prof. Andrzej Wróbel, redaktor naczelny nowego czasopisma "Przegląd Prawa Antydyskryminacyjnego".
W Polskiej Akademii Nauk powstanie Zgromadzenie Dyrektorów Instytutów Naukowych, prezes zyska większą samodzielność, a wynagrodzenia dyrektorów instytutów zostaną wyłączone z ograniczeń tzw. ustawy kominowej. Tak zakłada projekt opublikowany w poniedziałek noweli ustawy o PAN. Jego konsultacje potrwają do końca br. zaś reforma miałaby wejść w życie 1 lipca 2026 r.
Instytut Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk zaprezentował nową platformę „Global Legal Information” (gli.inp.pan.pl), która ma ułatwić dostęp do specjalistycznych informacji prawnych – w tym aktów prawnych, orzecznictwa i publikacji naukowych. Wyszukiwarka działa w pięciu językach: polskim, angielskim, niemieckim, francuskim i hiszpańskim.
Rada Doskonałości Naukowej nie złamała prawa, odmawiając wystąpienia z wnioskiem do prezydenta o nadanie tytułu profesora dr hab. Małgorzacie Manowskiej i dlatego sąd oddalił skargę Pierwszej Prezes Sądu Najwyższego - orzekł 27 listopada Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Uzasadnienie orzeczenia powinno zostać opublikowane w na stronach sądu w ciągu miesiąca. Posiedzenie było niejawne i odbywało się w trybie przyspieszonym.
W najnowszym zestawieniu Highly Cited Researchers 2025 zabrakło przedstawicieli polskich instytucji naukowych. W rankingu dominują uczeni z USA, Chin i Wielkiej Brytanii, ale znalazło się w nim także miejsce dla badaczy z dużo mniejszych państw – m.in. Islandii, Luksemburga, Estonii czy Kataru. Łącznie w rankingu uwzględniono 6868 osób, reprezentujących 1300 instytucji naukowych z 60 krajów. Najwięcej wyróżnień trafiło do naukowców ze Stanów Zjednoczonych (2670), Chin (1406) i Wlk. Brytanii (570).
Ludzie piszą coraz mniej artykułów – AI generuje już ponad połowę treści w internecie. Naiwnością jest sądzić, że problem dotyczy tylko dziennikarzy i copywriterów – ChatGPT jest cichym współautorem prac i artykułów naukowych. Wciąż brakuje przepisów i wytycznych, które pozwalają sobie z tym poradzić.
Już wkrótce dyplomy ukończenia studiów, doktoraty i habilitacje będą dostępne w wersji elektronicznej oraz jako dokumenty mobilne w aplikacji mObywatel. Projektowana ustawa ma stworzyć jasne i...
W najbliższych latach system szkolnictwa wyższego „będzie dryfował” – ocenia prof. Dominik Antonowicz z UMK w Toruniu, zajmujący się badaniem globalnych trendów w zarządzaniu szkolnictwem wyższym i nauką. Do problemów zaliczył niedofinansowanie, kupowanie publikacji i skandale na uczelniach.
Trwają prace nad nowelą ustawy regulującej funkcjonowanie Narodowego Centrum Badań i Rozwoju. Zmiany dotyczą m.in. powoływania władz NCBR, instytutów badawczych, Sieci Łukasiewicz i Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej. Instytucje po zmianach mają działać szybciej i skuteczniej, ale może się to odbyć kosztem transparentności.
Ministerstwo Nauki opracowało projekt rozporządzenia umożliwiający jednostkom zwolnionym z ewaluacji działalności naukowej złożenie wniosku o objęcie tą procedurą w późniejszym terminie. Jak wskazują eksperci, objęcie ewaluacją może być dla uczelni bardzo korzystne. Pytanie jednak, czy fakt, że ktoś się spóźnił, jest powodem do zmiany zasad.
Resort nauki przeznaczył dodatkowe 60 mln zł na zakup specjalistycznej aparatury badawczej. Jak zapowiedział wiceminister Marek Gzik, w najbliższym czasie ma zapaść decyzja, ile z pozytywnie ocenionych projektów z tegorocznego konkursu otrzyma wsparcie z tej puli.
8 listopada 2025 roku zmarł prof. dr hab. Andrzej Wasilewski, emerytowany profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego i sędzia Sądu Najwyższego w stanie spoczynku, odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski za wybitne zasługi dla wymiaru sprawiedliwości.
Ministerstwo Nauki zapowiada uruchomienie w drugiej połowie 2026 roku programu doskonałościowego „Rozwój Instytutów Naukowych”, który ma wspierać jednostki Polskiej Akademii Nauk. Program, o rocznym budżecie około 60 mln zł, będzie odpowiednikiem inicjatywy dla uczelni, lecz w zmodyfikowanej formule dostosowanej do instytutów PAN.