Choć polubowne rozwiązywanie sporów jest coraz szerzej promowane, sprawy medyczne wciąż rzadko kończą się poza sądami. Brakuje też rozwiązań systemowych. Tymczasem zawarcie ugody w części przypadków może być korzystne i dla lekarza, i pacjenta – trzeba jednak wiedzieć, jak uchronić się przed ewentualnymi nieporozumieniami. Z tego powodu eksperci uważają, że dla obu stron bezpieczniejsza jest forma pisemna.

Główny Inspektorat Sanitarny ogłosił Program Szczepień Ochronnych na rok 2025. W dokumencie znalazło się kilkadziesiąt pozycji dotyczących wskazań do szczepień, w tym niedawno wprowadzone szczepienia kobiet w ciąży przeciw krztuścowi oraz przedłużone, bezpłatne szczepienia przeciwko HPV oraz COVID-19. Główny Inspektor Sanitarny określił też zasady przeprowadzania i organizacji szczepień.

Po 1 stycznia 2025 r. praktyki pielęgniarek oraz położnych podstawowej opieki zdrowotnej mogą stracić możliwości dalszego funkcjonowania. To skutek zapisów w ustawie o podstawowej opiece zdrowotnej. Ministerstwo Zdrowia zapewniło, że trwają prace legislacyjne, które mają zapobiec tej sytuacji. Pielęgniarki i położne obawiają się jednak, że do końca roku projekt nie przejdzie wszystkich szczebli procesu legislacyjnego.

Od 25 października br. można zaszczepić się nową wersją szczepionki na COVID-19 - na Internetowym Koncie Pacjenta wystawiono elektroniczne skierowania. Tym razem szczepionka jest jednodawkowa - niezależnie od tego, jak wygląda historia pacjenta. W pierwszej kolejności szczepione są osoby powyżej 12. roku życia. Szczepionki są refundowane, a eksperci zachęcają do łączenia ich z tymi przeciwko grypie.

Wprowadzenie wykazu środków odurzających, substancji psychotropowych lub prekursorów kategorii 1, na które wystawienie recepty będzie musiało zostać poprzedzone osobistym zbadaniem pacjenta - to główny cel rozporządzenia, które zostało przygotowane przez resort zdrowia i wejdzie w życie w czwartek. Na liście znalazły się m.in. substancje z grupy opioidów: fentanyl, morfina i oksykodon.

W perspektywie 3-5 lat opieką koordynowaną w POZ mają zostać objęci wszyscy pacjenci w Polsce. Ministerstwo Zdrowia chce zachęcić kolejnych lekarzy do przystąpienia do programu. Na razie jednak nie stanie się to odgórnym obowiązkiem - tak jak dotąd będzie się odbywało na zasadach fakultatywnych. Resort zdrowia planuje też wprowadzenie kolejnych ścieżek opieki koordynowanej, m.in. leczenia otyłości i wsparcia onkologicznego.

Planowane jest powołanie stanowiska koordynatora potencjalnego biorcy, którego zadaniem będzie usprawnienie całego procesu kwalifikacji – deklaruje Ministerstwo Zdrowia w odpowiedzi na poselską interpelację dotyczącą ewentualnych zmian prawnych w zakresie transplantacji nerek. Jednocześnie nie są na razie prowadzone systemowe zmiany w zakresie kwalifikacji pacjentów, choć eksperci wskazują rozwiązania, których wdrożenie warto byłoby rozważyć.

Lekarze podstawowej opieki zdrowotnej zrzeszeni w Federacji Porozumienie Zielonogórskie są przeciwni rekomendacjom zawartym w raporcie zespołu ds. preskrypcji i realizacji recept. Ich zdaniem zmiany uwzględnione w raporcie zwiększą biurokrację oraz skomplikują, już i tak niełatwy, system wystawiania recept. Zarzucają też brak kluczowej zmiany dotyczącej automatycznego ustalania poziomu refundacji leków.

Sztuczna inteligencja i w pełni cyfrowa dokumentacja to jedne z ważniejszych wyzwań, które czekają sektor zdrowotny w ciągu najbliższych dziesięciu lat - wynika z projektu kompleksowej strategii. Eksperci podkreślają, że wykorzystanie nowych technologii to bezpośrednie korzyści dla pacjenta i personelu - więcej czasu na leczenie, ale też dostęp do nowoczesnych terapii. Nie można jednak zapominać o zagrożeniach, a z tym wciąż radzimy sobie średnio.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpatrzył skargę jednego z podmiotów leczniczych na decyzję Rzecznika Praw Pacjenta. W decyzji tej rzecznik uznał stosowane przez podmiot leczniczy praktyki, polegające na oferowaniu w medycznym laboratorium diagnostycznym badań kleszczy, za naruszające zbiorowe prawa pacjentów do świadczeń zdrowotnych odpowiadających wymaganiom aktualnej wiedzy medycznej oraz udzielanych z należytą starannością. Sąd podzielił to stanowisko.

Obecnie wojewódzkie oddziały Narodowego Funduszu Zdrowia podpisują z ośrodkami, które prowadzą program lekowy dla chorych na stwardnienie rozsiane aneksy, aby zapłacić im za nadwykonania. Ma także nie być już problemu z włączaniem do leczenia osób z nowo postawioną diagnozą choroby. Eksperci mają jednak wątpliwości, czy ugaszony obecnie pożar nie spowoduje podobnych problemów w przyszłości, bo system nie zawsze nadąża za aktualnymi potrzebami.

Od 28 października br. osoby z niepełnosprawnością, korzystające z respiratora lub koncentratora tlenu, mogą wnioskować o dopłatę w wysokości 100 zł miesięcznie do rachunku za energię elektryczną. Wnioski na ten rok można składać do końca listopada. W przyszłym roku także ma być dodatek do energii elektrycznej z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych.

Najwięcej przestrzeni do mediacji w sprawach medycznych można odnaleźć w odniesieniu do odpowiedzialności zawodowej personelu medycznego, problemem jest jednak to, że ustawodawca nie wymaga, by mediatorzy byli profesjonalistami, którzy ukończyli szkolenia i posiadają odpowiednie certyfikaty. Naprzeciw potrzebom wyszła jednak Naczelna Izba Lekarska, która zorganizowała 40-godzinne szkolenie z mediacji. Generalnie potrzebne są zmiany, by mediacja w sprawach medycznych była bardziej rozpowszechniona.

Ministerstwo Zdrowia po raz kolejny przedłuża o rok pilotażowy program dla pacjentów z neurofibromatozami. Włącza do niego także pacjentów, którzy ukończyli 30. rok życia, dotąd pilotaż obejmował pacjentów w wieku tylko do 30 lat. Program będą też realizować dwa nowe ośrodki, teraz będzie ich osiem. To bardzo ważne zmiany dla pacjentów z tym rodzajem chorób rzadkich, bo pozwolą na wdrożenie celowanego leczenia jak najwcześniej i zapewnią opiekę zdrowotną bez względu na wiek pacjenta.

Nierespektowanie prawa pacjenta do świadczeń zdrowotnych, brak informacji, zagubienie pacjenta w systemie ochrony zdrowia, bezpieczeństwo leczenia to najważniejsze obszary, którymi zamierza zająć się rzecznik praw pacjenta. Ukazała się „Strategia wieloletnia Rzecznika Praw Pacjenta na lata 2024 – 2027”. W dokumencie znalazły się też propozycje rozwiązań prawnych, które mają ukrócić działalność „uzdrowicieli” i „szarlatanów”.

Jest gotowy projekt zakazu e-papierosów jednorazowych, który jest daleko idący i radykalny. Zakłada również eliminację z rynku wszelkich e-papierosów aromatyzowanych bez względu na formę - zapowiedział podczas sejmowej komisji wiceminister zdrowia Wojciech Konieczny. Nie wiadomo na razie, kiedy zostanie skierowany pod dalsze obrady, jednak taka propozycja jest zbieżna z tym, o co apelują lekarze i eksperci. Zwłaszcza w kontekście zdrowia młodszych konsumentów.

Paweł Grzesiowski, szef Głównego Inspektoratu Sanitarnego, wstępnie potwierdził, że mamy w Polsce pierwszy przypadek gorączki zachodniego Nilu. To choroba zakaźna przenoszona przez komary. Jak dotąd nie opracowano na nią szczepionki. W Polsce pierwsze przypadki wirusa u ptaków odnotowano w latach 90. XX wieku, u ludzi epizody objawowego zachorowania są jednak bardzo rzadkie. Występują głównie u osób starszych i z osłabionym układem immunologicznym.

Szczepienie poekspozycyjne przeciwko tężcowi ma charakter obowiązkowy, a jego niepodanie pacjentowi może zostać uznane za błąd w sztuce medycznej. Jeżeli zaś pacjent, który powinien otrzymać taką szczepionkę odmawia jej przyjęcia, należy poinformować go o możliwych skutkach tej decyzji, a jednocześnie dokonać odpowiednich adnotacji w dokumentacji medycznej. W określonych przypadkach lekarzowi pozostaje możliwość zwrócenia się do sądu opiekuńczego, a nawet odmowy leczenia.

Rada Ekspertów Naczelnej Izby Lekarskiej (RE NIL) sprzeciwia się szerzonym przez Polskie Stowarzyszenie Niezależnych Lekarzy i Naukowców (PSNLiN) tezom podważającym skuteczność i bezpieczeństwo szczepień przeciwko HPV. Rada wskazuje, że zniechęcanie przez lekarza do szczepień profilaktycznych stanowi naruszenie art. 4 ustawy o zawodzie lekarza i lekarza dentysty. Domagają się konsekwencji i apelują, aby sprawą zajął się Naczelny Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej.

Polki i Polacy chcą uporządkowania psychoterapii. Aż 74 proc. respondentów odpowiedziało, że powinna podlegać nadzorowi Ministerstwa Zdrowia – wynika z raportu opracowanego przez Polskie Towarzystwo Psychologii Klinicznej i Psychoterapii EBP. Ważne okazało się też ujednolicenie zasad kształcenia. 68 proc. badanych uważa, że psychoterapeuta musi posiadać wykształcenie psychologiczne i bazować na metodach z udowodnioną naukowo skutecznością i bezpieczeństwem.