Akta osobowe sędziów rozpoznających sprawy w II instancji muszą być sprawdzone przez Sąd Najwyższy z urzędu, jeśli zachodzi obawa, że obsada wydająca orzeczenie była wadliwa, a proces nieważny. Za weryfikację akt osobowych sędziów spotykały do niedawna szykany. Dotyczy to zarówno spraw cywilnych, jak i karnych. Taka procedura spowalnia rozpoznawanie skarg, zwłaszcza w Izbie Cywilnej, gdzie na rozpoznanie czeka się nawet 18 miesięcy.

Podczas jednej ze zdalnych rozpraw sędzia odmówił prośbie uczestnika, biorącego w niej udział, by ustawić kamerę w taki sposób, aby widoczny był w niej również skład sędziowski. Prezes sądu odpowiedziała Rzecznikowi Praw Obywatelskich, że problem jest techniczny i dotyczy wszystkich sal rozpraw - kamery nie obejmują członków składu sędziowskiego. W ocenie RPO może to naruszać w prawo do sądu.

Projektowana nowelizacja kodeksu karnego ma przewidywać kary także za nawoływanie do nienawiści ze względu na niepełnosprawność, wiek, płeć, orientację seksualną lub tożsamość płciową. Prawnicy i organizacje społeczne chwalą kierunek zmian, ale chcą ścigania za ataki nie tylko na konkretne osoby z tych grup, ale też na całe społeczności. Chodzi o to, by z oskarżeniami mogły występować także stowarzyszenia.

Warszawska prokuratura chce aresztu dla mężczyzny, który wjechał w przystanek autobusowy na warszawskim Mokotowie, a wcześniej potrącił pieszą. Śledztwo dotyczy spowodowania katastrofy w ruchu lądowym w wyniku której śmierć poniosły dwie osoby. Z informacji przekazanych przez prokuraturę wynika, że zarzuty dotyczą nieumyślnego spowodowania katastrofy - grozi za to do 8 lat więzienia. Kierowca nie przyznaje się do winy.

Fundacja Women in Law wraz z redakcją magazynu „Forbes Women" organizuje czwartą edycję listy najwybitniejszych polskich prawniczek. Wyniki prac kapituły zostaną zaprezentowane w październiku bieżącego roku. Cel to docenienie i zauważenie kobiet, które działają w branży prawniczej, ale również szeroko w biznesie oraz angażują się w działania społeczne.

Ministerstwo Sprawiedliwości chce, by istniała możliwość zatrudnienia na stanowiskach kierowniczych w Służbie Więziennej pracowników cywilnych. Zgodnie z obowiązującymi przepisami stanowiska kierownicze obsadzane mogą być tylko przez oficerów tej służby. Resort uzasadnia swoje propozycje koniecznością nadzorowania takich obszarów jak programy inwestycyjne czy wdrażanie nowych technologii.

Postępowania frankowe nadal trwają latami i to mimo ujednolicania orzecznictwa sądów i wskazówek płynących z unijnego Trybunału Sprawiedliwości. Część prawników próbuje temu zaradzić poprzez składanie skarg na przewlekłość - przyznają jednak, że ich skutek bywa marny. Orzecznictwo w tym zakresie nie jest spójne, w podobnych sprawach sąd raz stwierdza, że państwo ponosi odpowiedzialność, w innych, że opóźnienie jest usprawiedliwione. A odszkodowanie to przeciętnie 3 tys. złotych.

Rządowa nowelizacja Prawa o prokuraturze zakłada m.in. likwidację Prokuratury Krajowej i przesunięcie części pracujących w niej obecnie prokuratorów na niższe szczeble. Prokuratorzy mówią, że to kolejna weryfikacja kadr, z cięciem wynagrodzeń. Nawet Komisja Kodyfikacyjna Ustroju Sądownictwa i Prokuratury uważa, że projekt ten idzie za daleko.

Nowela zmieniająca definicję gwałtu została opublikowana w Dzienniku Ustaw i zacznie obowiązywać za 6 miesięcy. Sejm nie zgodził się na wydłużenie vacatio legis do roku. Miało to dać czas sędziom, prokuratorom, policjantom i środowisku naukowemu na zapoznanie się ze zmianami. Zresztą już na etapie projektu Sejm wprowadził istotne zmiany - zrezygnowano z określenia "świadomej i dobrowolnej" zgody, a także z tego, by czyn ten był zbrodnią.

Sąd UE, a nie Trybunał Sprawiedliwości UE, od 1 października będzie orzekał w trybie prejudycjalnym w sześciu dziedzinach. Chodzi o wspólny system VAT, akcyzę, kodeks celny, klasyfikację taryfową towarów w Nomenklaturze scalonej, odszkodowanie i pomoc dla pasażerów w przypadku opóźnienia lub odwołania usług transportowych lub odmowy przyjęcia pasażerów na pokład oraz system handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych.

Pod koniec lipca Ministerstwo Sprawiedliwości skierowało do opiniowania projekt noweli Prawa o Prokuraturze, rozdzielający funkcję prokuratora generalnego i ministra sprawiedliwości. Zakłada on też m.in. likwidację Prokuratury Krajowej. Są już pierwsze uwagi m.in. ze strony związków zawodowych. Te reprezentujące prokuratorów i pracowników prokuratur apelują m.in. o konkursy na stanowiska prokuratorów Prokuratury Generalnej, która ma zastąpić Prokuraturę Krajową.

Prokurator Generalny Adam Bodnar, przy uwzględnieniu norm prawa międzynarodowego, wydał „Wytyczne Nr 2/2024 w sprawie zasad postępowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury w zakresie przeciwdziałania przemocy domowej”. Wytyczne zawierają wskazówki metodyczne co do przebiegu postępowań przygotowawczych, których przedmiotem są przestępstwa popełnione w związku ze stosowaną przemocą domową, taką jak np. uszkodzeń ciała, znęcania, gwałtu czy też zabójstwa.

Sędziowie Sądu Okręgowego w Warszawie Przemysław Dziwański i Aleksandra Rusin-Batko zostali wyłączeni ze składu, który ma rozstrzygnąć sprawę aresztową posła Marcina Romanowskiego - poinformował w poniedziałek Sąd Okręgowy w Warszawie. Nie zmienia się to, że - jak podał wcześniej sąd - termin posiedzenia ma być wyznaczony po 23 września.

Tymczasowe aresztowanie jest środkiem zapobiegawczym w Polsce nadużywanym, co potwierdza nie tylko większość prawników – karnistów, ale także minister sprawiedliwości. Do szczególnych nadużyć dochodzi w postępowaniach gospodarczych, a z badań wynika, że wykorzystywana najczęściej przesłanka „zagrożenia surową karą” nie ma pokrycia w orzecznictwie sądów.

Sądy zaczynają uchylać wyroki sędziów powołanych przy udziale tzw. neo-KRS. Prawnicy podkreślają, że rozwiązanie systemowe w tym zakresie potrzebne jest jak najszybciej, bo są takie kategorie spraw, w których neo-sędziowie orzekają znacznie częściej. Chodzi tu m.in. o kredyty hipoteczne. Banki na razie kwestionują jedynie skład SN, który wydał tzw. uchwałę frankową. Gdyby jednak zaczęły podnosić kwestie powołania i innych "nowych" sędziów, mogłoby to prowadzić do masowego uchylania wyroków frankowych.

Ministerstwo Klimatu i Środowiska wystąpiło do Ministerstwa Sprawiedliwości z propozycją zmian w prawie, które mają zapobiegać nielegalnym rajdom quadami, motocyklami i autami terenowymi w lasach. Zmiany mają dotyczyć tylko poruszania się w lesie nielegalnie, poza wyznaczonymi do tego drogami. Proponuje m.in. w szczególnych wypadkach - nawet utratę pojazdu.

Zdarzają się uprowadzenia dziecka przez jednego z rodziców za granicę. I to zwłaszcza - do czasu rozpatrzenia skargi kasacyjnej lub skargi nadzwyczajnej. Ministerstwo Sprawiedliwości zapowiada zniesienie obowiązującego od ponad dwóch lat przepisu pozwalającego na wstrzymanie wydania dziecka na podstawie Konwencji haskiej. Celem pilnej zmiany ma być takie ukształtowanie postępowania, by zagwarantować szybkie rozstrzygnięcia i zapewnić szybki powrót dziecka pod pieczę uprawnionego rodzica.

Standard ochrony dóbr osobistych przedsiębiorców powinien być wyższy niż podmiotów nieprowadzących działalności gospodarczej bądź zawodowej. Skutki naruszenia dóbr prawnych przedsiębiorców mogą być o wiele dotkliwsze niż w przypadku podmiotów niezajmujących się prowadzeniem własnego biznesu. Nieuzasadniona krytyka – zwłaszcza w internecie – może obecnie doprowadzić do niepowetowanych strat biznesowych.

Przestępstwo zgwałcenia można popełnić także, gdy nigdy nie doszło do spotkania sprawcy z pokrzywdzoną, choć dziś taka wykładania wymaga pewnej ekwilibrystyki prawniczej. Warto więc - oprócz rozszerzenia samej definicji tego przestępstwa - przemyśleć kwalifikację nadużyć, do których można dopuścić się przy pomocy technologii.

W czwartek, 8 sierpnia, wpłynął do Krajowej Szkoły Sędziów i Prokuratorów e-mail z Kancelarii Prezydenta z prośbą, by Szkoła powiadomiła 185 aplikantów sądowych o uroczystości wręczenia 9 sierpnia 2024 r., nominacji asesorskich w Ogrodach Pałacu Prezydenckiego w Warszawie – poinformował prokurator Andrzej Piaseczny, wicedyrektor KSSiP.