Coraz więcej sądów zawiesza raty frankowiczom z Getinu

Przybywa frankowiczów z Getin Noble Bank, którym udaje się wywalczyć w sądzie wstrzymanie spłaty rat kredytu. Nie jest to jednak reguła. Wciąż bowiem sądy orzekają różnie. Powodem rozbieżności jest interpretacja przepisów prawa upadłościowego. Poza tym, syndyk zaskarża postanowienia korzystne dla kredytobiorców. 

Wciąż nie ma jednolitej linii orzeczniczej w wypadku zabezpieczeń udzielanych frankowiczom z Getin Noble Bank. To, czy kredytobiorca dostanie pozytywne postanowienie czy nie, zależy od tego, jak skład sędziowski orzekający w jego sprawie interpretuje prawo upadłościowe.

- Najczęściej spotykane postanowienia zabezpieczające to: wstrzymujące obowiązek dokonywania spłat rat do czasu prawomocnego zakończenia postępowania; zakazujące syndykowi wypowiadania umowy kredytu oraz zakazujące syndykowi umieszczania w Biurze Informacji Kredytowej informacji o niespłaceniu przez kredytobiorcę rat kredytu do czasu prawomocnego zakończenia postępowania - wylicza Tomasz Konieczny, radca prawny i partner w Konieczny, Polak Partnerzy.  

Jak tłumaczy mec. Tomasz Konieczny wniosek o udzielenie zabezpieczenia nie musi wcale ograniczać się do jednego tylko sposobu zabezpieczenia  oraz możliwe jest połączenie kilku środków zabezpieczających w jednym wniosku. 

Czytaj też: Niepłacenie ubezpieczenia przez kredytobiorcę z Getin jest ryzykowne

Jeden frankowicz z zabezpieczeniem, a drugi - nie

Część sądów idzie już na rękę frankowiczom i udziela im zabezpieczenia roszczenia. 

- Od momentu ogłoszenia upadłości Getin Noble Banku w sprawach prowadzonych przez kancelarię, sądy uwzględniły większość wniosków o zabezpieczenie, lecz nie wszystkie. Orzeczenia uwzględniające wnioski zapadły m.in. przed Sądem Apelacyjnym w Białymstoku oraz w Gdańsku, a także przed Sądem Okręgowym Warszawa-Praga w Warszawie - wylicza Maciej Wojciechowski, radca prawny w Xaltum Barczak Rozpara Kancelaria Radców Prawnych.

Zobacz procedurę: Rozpoznanie wniosku o udzielenie zabezpieczenia >

Korzystne  dla kredytobiorców postanowienia zaskarża jednak syndyk masy upadłości.  - W związku z czym skuteczność udzielonej kredytobiorcom tymczasowej ochrony prawnej, mimo natychmiastowej wykonalności postanowienia sądu o udzieleniu zabezpieczenia, nie jest jeszcze w istocie „przesądzona” - ostrzega Adam Torzewski, adwokat z Kancelarii Radcy Prawnego Beata Strzyżowska. 

Są jednak i takie sądy, które mówią frankowiczom - nie. - Zdarzają się orzeczenia nie tylko odmawiające kredytobiorcom udzielenia zabezpieczenia, lecz również takie, które odrzucają możliwości dochodzenia takiego roszczenia na drodze sądowej, z uwagi na toczące się „równolegle” postępowanie upadłościowe  banku  - wyjaśnia Adam Torzewski.

Czytaj w LEX: Frankowicze mogą żądać zawieszenia spłaty rat. Omówienie wyroku TS z dnia 15 czerwca 2023 r., C-287/22 (Getin Noble Bank) >

Różne orzecznictwo nie bierze się znikąd. Okazuje się, że sądy różnie interpretują prawo upadłościowe, a konkretnie art. 146. Jeden ze składów sędziowskich  w Sądzie Okręgowym w Poznaniu uznał, że nie jest możliwe udzielenie zabezpieczenia i powołał się na art. 146 ust. 3 prawa upadłościowego. Zgodnie z  tym przepisem, po dniu ogłoszenia upadłości niedopuszczalne jest skierowanie egzekucji do majątku wchodzącego w skład masy upadłości oraz wykonanie postanowienia o zabezpieczeniu lub zarządzenia zabezpieczenia na majątku upadłego (z pewnymi wyjątkami). 

- Oś sporu jest zatem analogiczna jak w przypadku, gdy Getin Noble Bank był w przymusowej restrukturyzacji – czy zabezpieczenie takie jest skierowane do majątku banku, czy też kredytobiorców. W sprawie złożyliśmy zażalenie i czekamy na stanowisko Sądu Apelacyjnego w Poznaniu - tłumaczy mec. Maciej Wojciechowski. 

Według niego interpretacja tego właśnie przepisu jest głównym powodem, dla którego sądy mogą różnie oceniać kwestię udzielenia zabezpieczenia.

Natomiast w sytuacji, gdy postanowienia o zabezpieczeniu staną się prawomocne, powinny być respektowane przez syndyka na czas trwania całego procesu.

Czytaj też w LEX: Wynagrodzenie za korzystanie z kapitału nie dla banku. Omówienie wyroku TS z dnia 15 czerwca 2023 r., C-520/21 (Bank M) >

Jeden przepis kością niezgody

Także prawnicy podzielili się na dwa obozy, jeden uważa, że zabezpieczenie jest dopuszczalne, a drugi, że nie. 

- Zabezpieczenie w postaci zwolnienia kredytobiorców z obowiązku regulowania rat kredytu jest prawnie dopuszczalne. Nie jest ono bowiem skierowane bezpośrednio do majątku upadłego banku, ponieważ w żaden sposób tego majątku nie ogranicza, nie pomniejsza czy nie wprowadza ograniczeń co do jego likwidacji - mówi Karolina Pilawska, adwokat, partner w Kancelarii Prawnej Pilawska Zorski Adwokaci. 

Według niej stanowi ono jedynie unormowanie praw i obowiązków stron na czas trwania procesu. Sytuacja konsumentów, będących klientami różnych banków powinna być taka sama i powinny im przysługiwać tożsame uprawnienia. Klienci upadłego Getin Noble Bank S.A. nie powinni ponosić w związku z tym negatywnych konsekwencji wydania postanowienia o upadłości podmiotu, w którym zaciągnęli swój kredyt. Na tę sytuację nie mieli przecież większego wpływu. 

Mec. Karolina Pilawska, podobnie jak inni prawnicy frankowi uważa, że do zabezpieczenia w postaci zwolnienia z obowiązku regulowania rat kredytowych nie stosuje się art. 146 ust. 3 prawa upadłościowego.  - Przepis ten dotyczy zabezpieczenia, które podlega wykonaniu w drodze odpowiedniego stosowania przepisów egzekucyjnych i jest skierowane do majątku upadłego dłużnika, czyli na pewno nie zabezpieczenia, którego domagają się kredytobiorcy z upadłego Getin Noble Bank S.A. -zaznacza.

Natomiast Tadeusz Białek, prezes Związku Banków Polskich twierdzi, że  wykładnia art. 146 ust. 3 prawa upadłościowego, przy uwzględnieniu celów i charakteru postępowania upadłościowego wskazuje, że postanowienia sądów polegające na wstrzymaniu obowiązku uiszczania rat kredytu nie są skuteczne wobec syndyka banku i masy upadłości.

 - Choć ostatnio pojawiają się orzeczenia, w których sądy powołując się na czerwcowy wyrok w sprawie C-287/22 udzielają zabezpieczeń. Tu podkreślenia wymaga, że w naszej ocenie sprawa C-287/22 nie dotyczy wprost zagadnienia wszczynania postępowania zabezpieczającego i egzekucji zabezpieczeń z majątku banku po dniu wszczęcia przymusowej restrukturyzacji - dodaje. 

Zobacz nagranie szkolenia: Postępowania dotyczące kredytów frankowych - aspekty proceduralne, nowela KPC, zabezpieczenie powództwa >