11 proc. pacjentów przyznaje, że w ciągu ostatnich 4-5 lat wręczyło korzyść majątkową przedstawicielowi personelu medycznego, najczęściej lekarzowi lub ordynatorowi - wynika z najnowszych, niepublikowanych dotąd danych. Obok znanych od lat mechanizmów korupcji, wykształciły się nowe. Może nią być wysoka opłata za prywatną wizytę, ale także wpłata na rzecz działającej w szpitalu fundacji. Ofiarami mało przejrzystego systemu są pacjenci, a także lekarze, którzy narażają się na zarzuty korupcyjne.

Szpital mógł obniżyć pielęgniarkom współczynnik pracy, według którego wyliczana jest wysokość minimalnej pensji zasadniczej, aby nie narazić się na zarzut nieuzasadnionego różnicowania wynagrodzeń - uznał sąd rejonowy w Kielcach. Zauważył jednocześnie, że szpital nie mógł dokonać jednostronnie zmian na niekorzyść pielęgniarek. Pozew wniosły pielęgniarki, którym po wejściu w życie tzw. ustawy podwyżkowej, szpital przestał uwzględniać wyższe wykształcenie przy określaniu wysokości pensji.

Opiekunowie medyczni rozszerzyli swoje umiejętności o m.in. pobieranie krwi żylnej i włośniczkowej i innych materiałów do badań laboratoryjnych, podawanie leków poprzez iniekcję czy też opiekę nad osobami z demencją. Uzyskali nowe umiejętności w pracy z pacjentami z podejrzeniem choroby zakaźnej, w szczególności COVID-19, na kursie kwalifikacyjnym Ministerstwa Zdrowia i Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego.

Zmiany w Karcie Diagnostyki i Leczenia Onkologicznego będą obowiązywać od kwietnia 2024 roku, ale już teraz wiele ośrodków wdraża niektóre z zapisów. Poszerzono kompetencje koordynatora, poza tym kartę wzbogacono o nowe rubryki np. intencje leczenia, które zawierają więcej informacji o terapii i usprawniają podejmowanie decyzji – tłumaczy dr n. o zdr. Eliza Działach, prezes Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Koordynatorów Opieki Onkologicznej.

Medycynę można obecnie studiować na 36 polskich uczelniach, a aż 14 kierunków lekarskich uruchomiono od października 2023 r. Tylko cztery z tych 14 dostały pozytywną opinię Polskiej Komisji Akredytacyjnej. Pozostała dziesiątka ruszyła, chociaż PKA wydała im ocenę negatywną. Szef resortu nauki Dariusz Wieczorek zapowiedział, że w najbliższych tygodniach PKA rozpocznie weryfikację nowych kierunków lekarskich.

1 stycznia 2024 r. weszła w życie wprowadzona do ustawy definicja psychoterapii. Zgodnie z ustawą o ochronie zdrowia psychicznego, psychoterapia to celowe i planowane oddziaływania psychologiczne, zmierzające do złagodzenia lub usunięcia objawów zaburzenia oraz do poprawy funkcjonowania psychicznego i społecznego, wspierające dążenia jednostki lub rodziny do zdrowia i rozwoju, kierowane do osób z zaburzeniami psychicznymi.

Większość pacjentów nie wymaga leczenia specjalistycznego, a wiele z tych osób czeka w kolejce tylko po to, żeby dostać receptę na od dawna zażywany lek. Tymczasem ci, którzy naprawdę wymagają pomocy, czekają zbyt długo. Ten mechanizm trzeba odkręcić i opieka koordynowana w tym pomaga. Mamy nowe narzędzia i możemy pacjentowi zapewnić kompleksową opiekę - mówi Tomasz Zieliński, wiceprezes Porozumienia Zielonogórskiego, specjalista medycyny rodzinnej, współwłaściciel poradni podstawowej opieki zdrowotnej (POZ).

Opiekunowie medyczni, ale i pacjenci, mają być bezpieczniejsi po wejściu w życie przepisów ustawy o niektórych zawodach medycznych. Taki opiekun będzie bowiem zawodem regulowanym, a wykonujący go będą odpowiadać przed rzecznikiem dyscyplinarnym. Niekoniecznie ograniczy to nadużycia w Domach Pomocy Społecznej, gdyż pracujący tam opiekunowie nie muszą być opiekunami medycznymi, wyszkolonymi m.in. w zakresie praw pacjenta.

W ciągu zaledwie 15 lat średnia wieku pielęgniarek wzrosła o prawie 10 lat, zaś średnia wieku położnych o ponad 8 lat - wynika z „Raportu o stanie pielęgniarstwa i położnictwa w Polsce”, opracowanego na zlecenie Naczelnej Izby Pielęgniarek i Położnych. Już teraz średni wiek pielęgniarki wynosi niewiele ponad 54 lata, a położnej o niecałe 3 lata mniej. Do 2030 r. aż 65 proc. obecnie zatrudnionych pielęgniarek i 60 proc. położnych będzie w wieku uprawniającym do świadczeń emerytalnych.

Interniści i pediatrzy, którzy muszą ukończyć kurs medycyny rodzinnej, aby od 2025 r. kontynuować pracę w przychodni podstawowej opieki zdrowotnej. Będą mogli zrobić to online. Jednak mają na to tylko przyszły rok, bo Ministerstwo Zdrowia nie planuje zmienić terminu wejścia w życie nowych przepisów.

Uniwersytet w Siedlcach na oficjalnym kanale mediów społecznościowych opublikował film ze scenami z zajęć w prosektorium, a na nich widoczne ludzkie ciało. Tymczasem korzystanie ze zwłok w celach medycznych ma charakter wyjątkowy. Nie mieści się w tej definicji promocja kierunku lekarskiego. Kodeks karny za znieważenie zwłok przewiduje nawet pozbawienie wolności do dwóch lat. Okręgowa Rada Lekarska w Warszawie zawiadomienia do prokuratury na razie składać jednak nie zamierza.

Na ostatniej prostej, na dzień przed końcem rządów Zjednoczonej Prawicy, minister zdrowia powołała konsultant krajową w dziedzinie psychoterapii. Została nią Renata Mizerska, prezes Polskiej Rady Psychoterapii, która jest zwolenniczką dostępu do tego zawodu magistrów dowolnej dziedziny. Temu podejściu sprzeciwia się znacząca część środowiska psychoterapeutów, w tym Polskie Towarzystwo Terapii Poznawczej i Behawioralnej (PTTPB).

Jedne akty prawne odnoszą się do stanowiska, inne do kwalifikacji wymaganych, a kolejne odwołują się do pojęcia "specjalistka", tym razem bez odniesień do tytułów naukowych: magister czy licencjat. Na tym podłożu wyrosły spory sądowe pielęgniarek z pracodawcami o wysokość wynagrodzenia, uznawanie ich kwalifikacji i doświadczenia. Efektem jest też skłócenie środowiska, co przyznają same pielęgniarki.

Wokół stosowanych przez lekarzy metod leczenia toczą się spory, ale niekoniecznie w towarzystwach naukowych. Niedawny wniosek Prokuratora Generalnego do Trybunału Konstytucyjnego to ukłon w stronę lekarzy kwestionujących szczepienia. Z kolei Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców broni biznesu medycyny komplementarnej, która może szkodzić. Tymczasem prawo stoi po stronie pacjenta - lekarz ma leczyć zgodnie z medycyną opartą na faktach.

Prawo nie przewiduje odwołania członków Polskiej Komisji Akredytacyjnej. Naczelna Rada Lekarska uważa jednak, że decyzja byłego już ministra nauki Przemysława Czarnka, który zabetonował skład PKA na kolejne cztery lata, mogła być bezprawna. Przeszkodą w zasiadaniu w PKA ekspertów powołanych przez niego na lata 2024-2027 miałby być konflikt interesów. Nowe kierunki lekarskie mają bowiem oceniać przedstawiciele uczelni, które nie zapewniły studentom dostępu do prosektorium i z negatywną oceną PKA.

Lekarze nie mogą reklamować leków, wyrobów medycznych i suplementów diety. Prawo jest tu rygorystyczne i zakazuje używania w reklamie nawet wizerunku lekarza. Jeśli więc do kupienia jakiegoś preparatu namawia znany lekarski autorytet, pacjentowi powinna włączyć się "czerwona lampka". Prawdopodobnie lekarz ten padł ofiarą kradzieży wizerunku, a pacjent ma do czynienia z oszustwem. Tego rodzaju spraw jest coraz więcej.

Pacjenci onkologiczni, z chorobami otępiennymi po operacjach, niekiedy nie kontrolują swoich zachowań. Nie ma przepisów, które by określały stosowanie wobec nich przymusu bezpośredniego, choć opieka czasami tego wymaga. To na przykład zapięcie pacjenta pasami, żeby nie spadł ze szpitalnego łóżka. Ministerstwo Zdrowia zauważa jedynie, że działania powinny być "proporcjonalne do ryzyka dla zdrowia". Lekarze obawiają się konsekwencji prawnych za naruszenie dóbr osobistych pacjenta.

Prace wykonywane przez osoby bez wykształcenia medycznego stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, w bezpośrednim kontakcie z pacjentami, takie jak opieka nad chorymi, związane z utrzymaniem czystości i porządku wokół pacjentów oraz bezpośrednia asysta przy czynnościach lekarzy lub pielęgniarek, mogą uprawniać do emerytury pomostowej – tak orzekł Sąd Najwyższy w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych.

Na 200 miejsc rezydenckich z onkologii klinicznej w jesiennym naborze zakwalifikowało się zaledwie 60 osób. Żaden lekarz nie rozpocznie szkolenia z tej deficytowej specjalizacji w województwie zachodniopomorskim, a najwięcej wolnych miejsc jest na Mazowszu, bo aż 28. Nie zapowiada się szybka poprawa sytuacji kadrowej w psychiatrii dzieci i młodzieży - specjalizację z tej dziedziny rozpocznie zaledwie 38 osób. Problemem nie jest brak chętnych, ale miejsc, w których lekarze mogą się szkolić.

Urzędnicy ZUS kontrolujący zwolnienia lekarskie, mają prawo dostępu do danych medycznych, a więc danych wrażliwych pacjentów. Podmiot leczniczy nie może wydawać całej dokumentacji medycznej pacjenta na żądanie ZUS, a urzędnicy nie mogą swobodnie przeglądać jego rejestrów. Sęk w tym, że pacjent o udostępnieniu jego danych dowie się tylko wtedy, jeśli sam o to zapyta.