Właściwa kontrola zakażeń szpitalnych jest uznawana we współczesnym szpitalnictwie za najważniejsze kryterium jakości pracy, i z tego powodu dla wielu placówek ochrony zdrowia problem zakażeń jest priorytetem 1. Zagadnienia związane z kontrolą zakażeń szpitalnych nabrały szczególnego znaczenia i stały się jednym z ważniejszych problemów w zarządzaniu opieką zdrowotną.

Przymus leczenia stanowi wyjątek od autonomii jednostki w zakresie decydowania o poddaniu się leczeniu. Przez przymus leczenia należy rozumieć obowiązek poddania się leczeniu, obwarowany sankcją zastosowania przymusu bezpośredniego (czyli fizycznego). Zatem chodzi o te wszystkie przypadki, gdy leczenie czy dokonywanie innych czynności medycznych, mimo sprzeciwu pacjenta będzie legalne 1. Czynność tą stosuje się najczęściej dla ochrony osób niepoczytalnych z powodu wieku, stanu psychicznego oraz dla ochrony zdrowia publicznego (przymusowe leczenie alkoholików, narkomanów, chorych wenerycznie i szczepienia ochronne). Wówczas odstępuje się od respektowania zasad autonomii jednostki w interesie zdrowia publicznego, praw osób trzecich, czy też dla ochrony wyłącznie samych osób niezdolnych do samostanowienia, podejmując interwencję również wobec sprzeciwu osoby bezpośrednio zainteresowanej 2.

Członkostwo Polski w UE skutkuje m.in. uzyskaniem przez polskiego pacjenta nowego uprawnienia prawa do świadczeń zdrowotnych na terenie państw UE. Komentarz przedstawia podstawowe zagadnienia związane z możliwością poddania się przez polskiego pacjenta leczeniu lub badaniom diagnostycznym w innym państwie członkowskim UE na koszt własnego kraju. Analizowane uprawnienie jest częścią szerszego prawa pacjenta do świadczeń zdrowotnych w Unii Europejskiej i związane jest z koordynacją unijnych systemów zabezpieczenia społecznego.

Z uwagi na rozpowszechnienie badań nad nowymi produktami leczniczymi, wymagającymi kontroli ich skuteczności, oraz towarzyszący im postęp techniczny, wymuszone zostało stworzenie prawnych uregulowań, zabezpieczających etyczny wymiar tych prac. Dla zapewnienia właściwej ochrony godności ludzkiej podczas prowadzenia badań stworzono niezależną instytucję, stojącą na straży etycznego wymiaru eksperymentów, realizowanych w poszukiwaniu nowych metod leczenia. W Polsce taką rolę spełniają komisje bioetyczne.

Dysponentem środków publicznych w postaci składek na ubezpieczenie zdrowotne jest Narodowy Fundusz Zdrowia. Fundusz w celu zabezpieczenia świadczeń zdrowotnych ubezpieczonym zarządza środkami finansowymi przekazywanymi na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027; dalej jako: u.ś.o.z.) (art. 97) i zawiera umowy ze świadczeniodawcami w myśl przepisów ustawy.

Na mocy obowiązujących przepisów, zwłaszcza art. 56-59 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 z późn. zm.; dalej jako: u.ś.o.z.), świadczeniobiorca ma prawo do świadczeń medycznych: bez skierowania w zakresie podstawowej opieki zdrowotnej, w tym nocnej i świątecznej opieki lekarskiej i pielęgniarskiej udzielanej w formie ambulatoryjnej i wyjazdowej, oraz na podstawie skierowania do świadczeń z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej i lecznictwa szpitalnego.

Publikacja ogłoszeń o udzielanych zamówieniach publicznych służy realizacji zasady jawności w udzielaniu zamówień publicznych, będącej gwarancją powszechnej dostępności do informacji o organizacji i przebiegu postępowań o udzielenie zamówienia publicznego. Zasadą jest publikacja ogłoszeń o udzielanych zamówieniach publicznych, a wyjątki od tej reguły muszą być wyraźnie w ustawie przewidziane (np. wyjątkiem jest odstąpienie od publikacji ogłoszeń w przypadku zamówień udzielanych na zasadach szczególnych). Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2007 r. Nr 223, poz. 1655 z późn. zm.; dalej jako: p.z.p.) wymienia kilka zasadniczych miejsc i form publikacji ogłoszeń o zamówieniach: miejsce publicznie dostępne w siedzibie zamawiającego; strona internetowa zamawiającego; dziennik lub czasopismo o zasięgu ogólnopolskim; Biuletyn Zamówień Publicznych; Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej.

Prawo do poszanowania intymności należy do sfery życia prywatnego pacjenta. Intymność odnosi się zarówno do samej osoby pacjenta - do jego sfery życia wyłącznie osobistego, poufnego, jak i do charakteru relacji z innymi osobami - opartymi na relacjach serdeczności, zażyłości stosunków. Naruszenie intymności pozostaje w związku z poczuciem wstydu.Prawo do poszanowania intymności stanowi przedmiot ochrony w art. 23 Kodeksu cywilnego. Również obowiązujące ustawodawstwo medyczne zawiera wytyczne postępowania stwarzające gwarancje poszanowania tego prawa. Bezpośrednio ochronę prawa człowieka/pacjenta do poszanowania intymności podczas udzielania świadczeń zdrowotnych przewiduje ustawa o z.o.z. (art. 19 ust. 1 pkt 4), a następnie ustawa o zawodach lekarza i lekarza dentysty (art. 36 ust. 1).

Dysponentem środków publicznych w postaci składek na ubezpieczenie zdrowotne jest Narodowy Fundusz Zdrowia. Fundusz w celu zabezpieczenia świadczeń zdrowotnych ubezpieczonym zarządza środkami finansowymi przekazywanymi na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027; dalej jako: u.ś.o.z.) (art. 97) i zawiera umowy ze świadczeniodawcami w myśl przepisów ustawy.

14 listopada w krakowskim studio Radia Kraków odbyła się konferencja Zakłady opieki zdrowotnej wobec zmian prawnych. Spotkanie zostało zorganizowane przez Stowarzyszenie Dyrektorów Szpitali we współpracy z wydawnictwem Wolters Kluwer Polska.