Nowy pomysł na implementację dyrektywy drugiej szansy jest wizją zdecydowanie minimalistyczną. Znaczna część proponowanych wcześniej zmian nie znalazła bowiem odzwierciedlenia w nowym projekcie. Dotyczy to także propozycji ocenianych zasadniczo pozytywnie, np. pomysłu ujednolicenia reguł ochrony przed egzekucją we wszystkich postępowaniach restrukturyzacyjnych czy wprowadzenia układu ze skutkami sprzedaży egzekucyjnej - pisze dr Hubert Zieliński, doradca restrukturyzacyjny w Filipiak Babicz Legal.

Są już pierwsze jaskółki po uchwale Sądu Najwyższego w sprawie Getin Noble Banku. SN orzekł, że sprawy dotyczące ważności umów kredytowych frankowiczów z GNB nie muszą czekać do zakończenia postępowania upadłościowego wobec banku, mogą być kontynuowane. Jeden z sądów wrocławskich odmówił właśnie odrzucenia pozwu oraz oddalił wnioski o zawieszenie postępowania i o przekazanie sprawy syndykowi jako zgłoszenia wierzytelności.

Konsorcja umożliwiają połączenie zasobów oraz doświadczenia kilku podmiotów. Taki model współpracy jest szczególnie korzystny w przypadku dużych i skomplikowanych projektów, gdzie wymagane są różnorodne umiejętności i kompetencje. Co jednak w sytuacji, w której czy to na etapie ubiegania się o udzielenie zamówienia publicznego czy też jego realizacji sytuacja ekonomiczna i finansowa co najmniej jednego członka konsorcjum ulegnie pogorszeniu do tego stopnia, że sąd postanowi ogłosić upadłość takiego podmiotu? - pisze Magdalena Zdanowska, radca prawny w RESIST Rezanko Sitek.

Wtorkowa uchwała SN ma zastopować pochopne sięganie po art. 5 kodeksu cywilnego, aby ograniczać wynagrodzenia zarządców. Sąd podkreślił, że w znacznej części wynagrodzenie jest ściśle limitowane, w zależności od zakresu wykonywanych obowiązków i ich skuteczności, które podlegają restrykcyjnej kontroli. Stąd też przyjął, że tylko i wyłącznie przepisy prawa restrukturyzacyjnego mogą w jakimkolwiek stopniu ograniczać wymiar wynagrodzenia zarządcy. Budzi to kontrowersje - pisze Agata Duda-Bieniek, radca prawny.

Czas mija, a Krajowy Rejestr Zadłużonych, jak nie działał prawidłowo, tak nie działa. I zamiast czasami pomagać, tylko utrudnia prowadzenie postępowań upadłościowych i restrukturyzacyjnych. Dla prawników praca z KRZ, to jak stąpanie po polu minowym - nie wiadomo, gdzie i kiedy wybuchnie jakiś problem. Natomiast Ministerstwo Sprawiedliwości uważa, że rejestr działa coraz lepiej i go udoskonala.

Nie jest różowo. Wiele firm ma poważne problemy z utrzymaniem płynności finansowej. To efekt rosnących obciążeń fiskalnych, a także płacy minimalnej, która z kolei wpływa na wzrost obciążeń z tytułu wynagrodzeń i ubezpieczenia społecznego. Na kiepską kondycję firm mają również wpływ zatory płatnicze. Obowiązujące przepisy antyzatorowe są często omijane. Mistrzami w tym są duże firmy.

Upadłość wykonawcy w trakcie realizacji zamówienia publicznego stanowi poważne wyzwanie dla zamawiających. Nie jest jednak przesądzone, że w razie ogłoszenia upadłości, zamówienie nie będzie realizowane przez wykonawcę lub jego następcę bez organizowania kolejnego przetargu - pisze Magdalena Zdanowska, radca prawny w RESIST Rezanko Sitek.

Prawo zamówień publicznych przewiduje możliwość wykluczenia wykonawcy znajdującego się w stanie upadłości, jednak nie musi to być obligatoryjne dla zamawiającego. Kwestia ewentualnego udziału upadłego wykonawcy w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego wymaga jednak przede wszystkim starannej oceny ryzyka możliwości przyszłej realizacji zamówienia publicznego - tak po stronie zamawiającego, jak i po stronie wykonawcy - pisze Magdalena Zdanowska, radca prawny w RESIST Rezanko Sitek.

W pierwszej połowie 2024 roku otwarto 2261 postępowań restrukturyzacyjnych. Oznacza to wzrost o 4,68 proc. w stosunku do pierwszej połowy 2023 roku. Pierwsza połowa 2024 roku przyniosła też 219 ogłoszonych upadłości. W tym wypadku mamy wzrost, ale nie jest on na tyle znaczący, aby skłaniał do niepokoju.

Poniesione przez wierzyciela zryczałtowane koszty postępowania upadłościowego, wynikłe ze zgłoszenia wierzytelności po upływie terminu wyznaczonego do zgłaszania tych wierzytelności, nie wchodzą do masy upadłości, a ich wydatkowanie przez syndyka nie podlega kontroli przez sędziego komisarza w ramach rozpoznania sprawozdania rachunkowego – taką uchwałę podjął Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej.

Po kredytach frankowych przyjdzie czas na kredyty złotówkowe, udzielane w oparciu o WIBOR. Ten wskaźnik był ustalany jednostronnie przez banki. Dlatego obawiam się, że dojdzie do sytuacji, kiedy banki oddadzą pieniądze kredytobiorcom, które ci wpłacili, a roszczenia o zwrot kapitału banków się przedawnią. Banki nie będą mogły żądać więc odsetek, ani waloryzacji. Kredytobiorcy będą mieli za darmo pieniądze z banku, a to nie tylko wpłynie na kondycję sektora finansowego, ale całej gospodarki - ostrzega prof. Rafał Adamus.

Ruszyły prace nad przepisami wdrażającymi do polskiego prawa ostatnią część dyrektywy, umożliwiającej zagrożonym niewypłacalnością dłużnikom naprawienie sytuacji finansowej przedsiębiorstwa i dającej im drugą szansę. Termin na wdrożenie unijnych przepisów minął 17 lipca 2022 r. Dyrektywę teraz stosuje się wprost, ale nie wszystkie sądy to respektują, przez co dochodzi do sporów.

O ile większego sprzeciwu nie budzi sprzedaż przez syndyka zwierząt z hodowli lub gospodarskich, to "spieniężenie" ukochanego psa lub kota upadłego - już tak. I choć sędziowie komisarze unikają tego jak ognia, to jednak prawo upadłościowe traktuje zwierzęta hodowlane i domowe jednakowo. Zdarzają się też przypadki, gdy spisem inwentarza syndyk obejmuje np. jeża pigmejskiego.

Od wielu lat w prawie upadłościowym obowiązuje bardzo restrykcyjny przepis dotyczący leasingu - chodzi o art. 114 ust. 2. Mówi on, że w razie ogłoszenia upadłości finansującego leasing, nie stosuje się przepisów o odstąpieniu od umowy przez syndyka. Uregulowanie jest "pamiątką" po upadłości CLIF S.A., która zakończyła się szeregiem skandali i zarzutów wobec wymiaru sprawiedliwości. Zdaniem prawników wymaga zmian.