Prawo ucznia do kształtowania własnego wizerunku nie oznacza prawa do ignorowania wszelkich norm związanych z miejscem, w którym się znajduje. Szkoła może więc ustalać zasady odnoszące się do ubioru. Reguły w tym zakresie powinny być precyzyjne. Nie można jednak ingerować w każdą sferę wyglądu ucznia - wskazuje prof. Grzegorz Krawiec z Uniwersytetu Radomskiego.

OpenAI zapowiedziało wprowadzenie niewidocznego znakowania tekstów generowanych przez ChatGPT na terenie Unii Europejskiej. Nowe rozwiązanie może mieć znaczenie nie tylko przy sprawdzaniu prac studentów i doktorantów. W przyszłości może wpływać także na ocenę artykułów naukowych, monografii, recenzji, ekspertyz czy innych tekstów przygotowywanych przez naukowców. Nie oznacza to jednak, że wykrycie śladu AI będzie dowodem nierzetelności naukowej - pisze dr hab. Grzegorz Krawiec, prof. URad, Uniwersytet Radomski im. K. Pułaskiego.

W ciągu dwóch dni na Mazowszu doszło do dwóch ataków nożem w szkołach. W środę w Ostrołęce 19-latek ranił dziewięć osób, a w jego plecaku znaleziono ładunek wybuchowy. W czwartek w Leszczydole-Nowinach pod Wyszkowem 15-latek śmiertelnie ranił 37-letnią woźną. Wstrząs jest zrozumiały, podobnie jak pytania, które od razu pojawiły się w przestrzeni publicznej. Czy sprawcy byli poczytalni? Czy 15-latek w ogóle poniesie karę, skoro jak piszą internauci „posiedzi w poprawczaku do osiemnastki”? Odpowiedź polskiego prawa jest znacznie surowsza, niż się powszechnie sądzi. Jest też bardziej złożona. Warto ją przedstawić spokojnie, zanim emocje zastąpią fakty – pisze adw. Karolina Pilawska, Pilawska Zorski Adwokaci.

Nas, członków Polskiej Komisji Akredytacyjnej, bardzo boli to, że czynniki polityczne nie okazują dostatecznej troski o jakość kształcenia na studiach, i mówię to w odniesieniu do każdej ekipy rządzącej w Polsce. Wiem to, bo mam doświadczenie prawie 15-letnie, jeśli chodzi o funkcjonowanie i oglądanie z najbliższej odległości, jak wygląda kształcenie na studiach. Sytuacja się ciągle pogarsza, czego dowodem są różne, bardzo głośne afery związane ze szkołami wyższymi - mówi w rozmowie z Prawo.pl Paweł Chmielnicki, prof. dr hab. nauk prawnych, pracownik Uniwersytetu Warszawskiego, członek Polskiej Komisji Akredytacyjnej, sędzia Sądu Najwyższego, współautor publikacji „Kształcenie na studiach. Komentarz”.

Z perspektywy szkół wyższych zapomina się, że z jednej strony szkoła wyższa ma autonomię (osobnym problemem jest, co to w ogóle znaczy), ale z drugiej strony to są instytucje realizujące zadanie państwowe określone w Konstytucji. To są instytucje, które działają w imieniu państwa i mają realizować na najwyższym możliwym poziomie pewne zadanie publiczne, określone w ustawie zasadniczej – podkreśla w rozmowie z Prawo.pl Paweł Chmielnicki, prof. dr hab. nauk prawnych, pracownik Uniwersytetu Warszawskiego, członek Polskiej Komisji Akredytacyjnej, sędzia Sądu Najwyższego, współautor publikacji „Kształcenie na studiach. Komentarz”.

Generatywna sztuczna inteligencja niewątpliwie zwiększa produktywność naukowców. Pozwala szybciej analizować materiał, poprawiać tekst, porządkować argumentację i poszukiwać nowych tropów badawczych. Najnowsze badania opisane w „Nature” wskazują jednak na mniej oczywiste zagrożenie: korzystając z tych samych modeli, możemy stopniowo zacząć formułować podobne pytania, podobne odpowiedzi i podobne teksty. Dla nauki byłoby to szczególnie niebezpieczne - pisze prof. Grzegorz Krawiec.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 1 lipca 2026 r. (sygn. akt III OSK 2603/23) wypowiedział się w ważnej kwestii ustnego przekazywania ocen studentom. Wyrok ten nie zakazuje ustnego przekazywania ocen, przesądza jednak, że wynik egzaminu ujawniony przy innych studentach może podlegać ocenie wynikającej z RODO także wtedy, gdy wykładowca nie odczytuje go z protokołu ani systemu. Dla uczelni oznacza to konieczność objęcia procedurami rozmów wykładowców ze studentami podczas egzaminów, konsultacji i obron - pisze dr Rafał Kubik.

Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce z 2018 r. nie uczyniło rektora właścicielem uczelni w sensie prawnym, ale skonstruowało urząd, wokół którego skupiono niemal wszystkie realne narzędzia władzy: organizacyjne, kadrowe i finansowe. Senat może uchwalać statut i strategię, a rada uczelni może monitorować zarządzanie, lecz to rektor zarządza uczelnią, obsadza funkcje kierownicze, prowadzi politykę kadrową i nadaje regulamin organizacyjny. W rezultacie autonomia uczelni zbyt łatwo staje się autonomią rektora wobec wspólnoty akademickiej.

Od kilku miesięcy temat e-dyplomów regularnie powraca podczas spotkań z przedstawicielami uczelni. Zwykle rozmowy zaczynają się od pytań o integrację systemów, wymagania techniczne czy harmonogram wdrożenia Repozytorium Dyplomów Elektronicznych. To naturalne, że każda duża zmiana regulacyjna w pierwszej kolejności kieruje uwagę na technologię. Jednak w przypadku e-dyplomów największe wyzwania znajdują się gdzie indziej - pisze Adam Przymusiała, ekspert od cyfryzacji procesów w szkolnictwie wyższym.

Projektowana nowelizacja ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (dalej jako: PSWiN) wprowadza głębokie, strukturalne zmiany w obszarze szkolnictwa wyższego i nauki w Polsce. Głównym celem ustawodawcy jest odejście od dotychczasowego, skrajnie sparametryzowanego modelu ewaluacji opartego niemal wyłącznie na dyscyplinach naukowych na rzecz systemu dwufilarowego. Nowy model łączy ewaluację osiągnięć w dyscyplinach z ekspercką oceną potencjału instytucjonalnego podmiotów jako całości - pisze dr hab. Grzegorz Krawiec z Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie.

Zgodnie z obowiązującą na gruncie przepisów odszkodowawczych dyferencyjną metodą ustalania wysokości szkody, konieczne jest dla jej wykazania porównanie stanu majątku poszkodowanego, istniejącego w wyniku zdarzenia szkodzącego, z hipotetycznym stanem tego majątku w sytuacji, w której zdarzenie takie nie miało miejsca. Dotacja wypłacona zwalniała środki własne, ale pozwalała na pokrycie tylko części wydatków - pisze Robert Gałęski, radca prawny, LEXBRIDGE Groński Adwokaci i Radcowie Prawni sp. k.

Ewaluacja standardów ochrony małoletniego powinna uwzględnić wszystkie zdarzenia, które w danej placówce, od momentu wejścia w życie przepisów, miały miejsce. Chodzi o przeanalizowanie, czy procedury zadziałały, czy pracownicy byli ich świadomi i przeszkoleni, czy współpracowali z innymi organami lub służbami i jak to wpłynęło na sytuację konkretnego dziecka. Dopiero wtedy taka ewaluacja będzie miała sens i stanie się podstawą do skutecznego poprawienia tego, co nie działa - mówi prof. Małgorzata Skórzewska-Amberg z Katedry Teorii, Filozofii i Historii Prawa Akademii Leona Koźmińskiego w Warszawie. Jak dodaje, cel jest niezmienny - poprawa bezpieczeństwa dzieci.

Projekt ma zrozumiały cel ochronny: chce osłonić doktorantów oraz toczące się postępowania doktorskie przed nagłymi skutkami spadku kategorii naukowej do B albo C. Problem polega jednak na tym, że łagodzi skutki ewaluacji selektywnie, fragmentarycznie i w sposób, który pozostawia po sobie niebezpieczną hybrydę normatywną – pisze prof. Grzegorz Krawiec z Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie.

W ostatnim czasie analizowałem postępowania doktorskie w uczelniach, gdzie niektóre dyscypliny uzyskały podczas poprzedniej ewaluacji przynajmniej kategorię B+, a więc zyskały „uprawnienia doktorskie i habilitacyjne”. Zauważyłem, iż coraz częstsza jest praktyka przyznawania wyróżnienia rozprawie doktorskiej. Kwestia ta występuje jednak również na uczelniach, które już wcześniej posiadały ww. uprawnienia - pisze prof. Grzegorz Krawiec z Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie.

Ponad 5,5 tys. szkół zgłosiło się w tym roku do projektu, w ramach którego organizowane są lekcje z udziałem sędziów i innych prawników, m.in. adwokatów i radców prawnych. Naszym celem jest podnoszenie świadomości prawnej dzieci, młodzieży, a więc obywateli – nie tylko w kontekście praw, ale też obowiązków. Chcemy też odczarować termin „sąd", zwiększyć nie tylko szacunek, ale też zaufanie do wymiaru sprawiedliwości. Takie spotkania służą też sędziemu, m.in, zwiększają jego doświadczenie zawodowe – mówi sędzia Marzena Korzonek.

Mamy wiele przykładów osób, które najpierw ukończyły studia na naszym wydziale, a następnie studiowały prawo – albo odwrotnie. Takie połączenie kierunków często okazuje się bardzo korzystne i otwiera szerokie możliwości rozwoju zawodowego - mówi prof. Grzegorz Karasiewicz, dziekan Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego.

Projekt ustawy, mającej wdrożyć dyrektywę 2023/970, dotyczącą tzw. transparentności wynagrodzeń, jest typowym przykładem niezrozumienia, że implementacja dyrektywy nie oznacza przyjęcia jej tekstu jako ustawy własnej, łącznie zresztą z błędami w tłumaczeniu. Implementacja to ustanowienie prawa krajowego, które prowadzi do osiągnięcia celów dyrektywy – pisze prof. dr hab. Arkadiusz Sobczyk.

Tak naprawdę pytanie nie brzmi czy „LEK dla prawników" jest możliwy. Pytanie brzmi, czy mamy dość odwagi, by przyznać, że obecny model (w którym formalna równość dyplomu przesłania realną różnicę kompetencji) nie jest już modelem neutralnym. Jest modelem, który w dłuższej perspektywie osłabia profesjonalizm - wskazuje prof. Grzegorz Krawiec z Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie.

Polityka uniwersytecka w zakresie sztucznej inteligencji jest taka, żeby AI zrobiło coś dla studenta, a nie za studenta. Promotor widzi, jak student pracuje przez dwa lata nad pracą magisterską i jest w stanie ocenić, co jest wytworem AI. Promotor z łatwością oceni, czy wyroki wymienione w pracy kiedykolwiek zapadły, czy są wytworem sztucznej inteligencji - mówi prof. dr hab. Sławomir Żółtek, dziekan Wydziału Prawa i Administracji UW.

W codziennej praktyce uczelnianej profesor czy doktor habilitowany rzadko traktuje młodszego kolegę jak partnera w poszukiwaniu prawdy. Znacznie częściej widzi w nim podwładnego, którego można ofuknąć, zignorować albo publicznie ośmieszyć - wskazuje prof. Grzegorz Krawiec z Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. Wskazuje, że hierarchia stopni i tytułów coraz częściej służy nie do porządkowania pracy, tylko do upokarzania tych, którzy znajdują się niżej: magistrów, doktorów, asystentów, adiunktów, a zwłaszcza pracowników administracji.