Niedawno czytałem glosę do wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego. Zawierała ciekawe i rzeczowe argumenty. Zaskoczyło mnie jednak, że jej autorką była sędzia sprawozdawca tego orzeczenia. Taka sytuacja – gdy sędzia komentuje własne rozstrzygnięcie – może rodzić pytania o zgodność z zasadami bezstronności, obiektywizmu oraz standardami przyjętymi zarówno w orzecznictwie, jak i w nauce prawa - pisze prof. Grzegorz Krawiec z Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie.

Choć autonomia uczelni nie oznacza dowolności, to sądy administracyjne muszą respektować granice swojej kontroli, ograniczając się do badania zgodności z prawem – pisze dr hab. Grzegorz Krawiec, komentując wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 marca 2025 r. (sygn. III OSK 1950/24). Sprawa dotyczyła ingerencji WSA w nabór kandydatów do szkoły doktorskiej.

Zależy nam, by nauczyciele każdej specjalności - również matematyki czy fizyki - dostrzegali swój wpływ na rozwój społeczny uczniów. Szkoła powinna rozwijać kompetencje poznawcze, społeczne i osobiste równolegle - dlatego traktujemy je jako równie ważne - mówi Elżbieta Strzemieczna, kierowniczka Zespołu ds. Zmian w Systemie Edukacji w Instytucie Badań Edukacyjnych.

W toku kampanii wyborczej na urząd Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarejestrowany kandydat zakwestionował w dość „miękki” sposób zasadność gwarantowania przez państwo bezpłatności studiów wyższych. Pogląd ten szeroko uznano za kontrowersyjny, niekiedy nawet za zupełnie niepoważny, wręcz obrazoburczy. Czy kwestionowanie bezpłatności studiów wyższych mieści się w ramach racjonalnej debaty publicznej - zastanawia się dr Paweł Bała.

Jeśli chcemy walczyć z przestępczością, przemocą, to powinniśmy zadbać o odpowiednie narzędzia dla sędziów, którzy mogliby dostosowywać wydawane rozstrzygnięcia do indywidualnych przypadków. Chodzi np. o szersze możliwości kierowania osób tego potrzebujących na terapie, do miejsc, gdzie uzyskają one pomoc, która poprawi ich sytuację i zapobiegnie ponownemu popełnianiu przestępstw. Brakuje edukacji i odpowiedniego wsparcia. Nie zwalczymy przestępczości wprowadzaniem coraz surowszych przepisów - wskazuje sędzia Jolanta Jeżewska z Sądu Rejonowego w Gdyni.

Z moich kontaktów z użytkownikami AAC wynika, że wizyty lekarskie stresują ich podwójnie. Z jednej strony przychodzą z problemem zdrowotnym, a z drugiej strony dochodzi jeszcze obawa o to, jak zostaną potraktowani. Nie każdy lekarz widzi w pacjencie z niepełnosprawnością partnera do rozmowy – mówi w rozmowie z Prawo.pl Paulina Rutka, neurologopeda i psycholog, prezeska Fundacji GenerAACja na rzecz Zawsze Dostępnej Komunikacji (AAC) i Technologii Wspomagającej (AT).

Obecnie mamy do czynienia z mechanizmem, w którym naukowcy często publikują w czasopismach zagranicznych nie zawsze dlatego, że to sprzyja w konkretnym przypadku prowadzeniu przez nich badań, ale dlatego, że system ewaluacyjny wymusza takie działania w celu zdobywania punktów - uważa prof. Maciej Rogalski, rektor Uczelni Łazarskiego. Wskazuje przy tym, że wszelkie zmiany w szkolnictwie wyższym powinny zostać wypracowane w porozumieniu ze środowiskiem naukowym.

Ludzie nie są nauczeni pracować. Bardzo często wydaje im się, że praca to odpowiadanie na maila i udział w spotkaniach. Wielu nie potrafi skoncentrować się na pracy i poradzić sobie z rzeczami, które od tej pracy ich odrywają – mówi Katarzyna Lorenc, ekspertka zarządzania i efektywności pracy. Jak twierdzi, pracy nie uczy szkoła, która nie pomaga w odkrywaniu talentów, które można potem wykorzystać w dorosłym życiu. Stąd problemy z wyborem zawodu i w efekcie – tak ogromna skala wypalenia zawodowego.

Za półtora miesiąca, 25 grudnia, wchodzą w życie przepisy dotyczące zgłoszeń zewnętrznych w ramach ochrony sygnalistów - także w jednostkach samorządu terytorialnego. Będzie to od nich wymagało między innymi określania właściwości i trybu rozpoznawania zgłoszeń. Ogólnie sformułowane przepisy mogą wywołać wiele problemów w praktyce - pisze Bartłomiej Zydel z PwC Legal.

Szybki rozwój technologii stanowi wyzwanie dla firm, projektantów, ale też prawników obsługujących te procesy. Dlatego już na etapie projektowania systemów warto wbudowywać mechanizmy zgodności z istniejącymi regulacjami, aby przewidywać potencjalne zmiany prawne. Regularne konsultacje z prawnikami specjalizującymi się w prawie IT stanowią dzisiaj niezbędny element zarządzania projektami - mówi Piotr Mentlewicz, radca prawny.

Złudne jest wrażenie, że jeśli ktoś wykonuje zawód medyczny, ukończył studia, specjalizację, kursy specjalistyczne, to na pewno wie, czym jest przemoc wobec dzieci i jak ją rozpoznać. Ta wiedza jest bardzo nierówna w różnych programach kształcenia i rzadko odświeżana w trakcie pracy – mówi w rozmowie z Prawo.pl Urszula Kubicka-Kraszyńska, specjalistka ds. standardów ochrony dzieci z Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę.

Pierwsza kara finansowa za niezastosowanie się do wymogów ustawy lex Kamilek to 250 złotych, za drugim razem kara będzie surowsza. Za brak weryfikacji w rejestrze karnym sprawców przez pracodawców będzie grozić kara aresztu, ograniczenia wolności lub grzywna. Jeśli pracownik ma orzeczony przez sąd zakaz opieki nad dziećmi i jest dopuszczony do opieki, to jest przestępstwo przewidziane karą do pięciu lat pozbawienia wolności - wyjaśnia Zuzanna Rudzińska-Bluszcz, wiceministra w Ministerstwie Sprawiedliwości.

Osoby, zdobywające w Bułgarii habilitację, w dużej mierze nie są w stanie zrobić jej w Polsce. I nie chodzi tutaj wcale o nepotyzm czy o to, że habilitacji w Polsce zrobić się nie da. Da się. Poważna i szanująca się uczelnia nie powinna przyjmować osób z bułgarską habilitacją - wskazuje dr hab. Grzegorz Krawiec, profesor Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie.

Recenzent jest podmiotem fachowym; powinien dochować należytej staranności przy sporządzaniu recenzji. Może jednak niewłaściwie ocenić dorobek, mylić fakty i nie ma obecnie możliwości wzruszenia recenzji, w której jej autor twierdzi, że czarne jest białe - wskazuje prof. Grzegorz Krawiec z Uniwersytetu Komisji Narodowej w Krakowie.

Pozostajemy – i zawarliśmy to w projekcie rozbieżności – przy swoim zdaniu, że za awansem na nauczyciela mianowanego powinna iść większa podwyżka niż sięgająca 150 zł. Obecnie jest to mało zachęcające do rozwoju - mówi Prawo.pl Sławomir Broniarz, prezes Związku Nauczycielstwa Polskiego. Wskazuje też, że konieczne jest wypracowanie nowego podejścia do edukacji i pracy nauczyciela, co - jak ma nadzieję - znajdzie odzwierciedlenie w zmianach zapowiedzianych na 2026 rok.

Jako sędzia gospodarcza widzę, że poziom wiedzy prawnej stron jest wysoki. Jednak pytania o prawo na spotkaniach z dziećmi mnie zatrważają. Pytają m.in. o to czy cała klasa może zostać ukarana za to, co zrobiła jedna osoba albo czy za złe zachowanie można je ukarać złą oceną z konkretnego przedmiotu. To pokazuje jak wiele jeszcze jest do zrobienia - mówi w Dniu Edukacji Prawnej sędzia Katarzyna Orłowska-Mikołajczak, prezeska Fundacji Edukacji Prawnej "Iustitia".

Zaskakujące dla mnie jest to, że standardy ochrony dzieci wywołują tak dużo emocji wśród nauczycieli, dyrektorów i innych pracowników placówek zajmujących się opieką nad dziećmi. W naszych czasach powinny być przecież normą - dziecko jest człowiekiem, podobnie jak dorosły wymaga szacunku. Nie można go poniżać, nie można stosować wobec niego przemocy, trzeba uwzględniać jego wolę - mówi w rozmowie z Prawo.pl Aleksandra Szewera-Nalewajek, trenerka, pedagożka.

Ewentualny rzecznik praw uczniowskich byłby podmiotem umocowanym jedynie ustawowo, a nie konstytucyjnie. Tym samym jego pozycja prawna byłaby słabsza od roli rzeczników konstytucyjnych: praw obywatelskich i praw dziecka - uważa prof. Grzegorz Krawiec z Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej. Wskazuje, że taka instytucja budzi obawy nauczycieli.

Prawo oświatowe powinno zawierać kompleksowy, otwarty katalog praw ucznia, oparty o system norm semiimperatywnych - uważa Mikołaj Wolanin, prezes Fundacji na rzecz Praw Ucznia. Wskazuje, że obecnie prawa ucznia są zepchnięte w ustawie na zdecydowany margines. Mówi się o nich bowiem jedynie pośrednio, niejako przy okazji. To zresztą ciekawe przy skontrastowaniu tego z uczniowskimi obowiązkami, którym ustawodawca poświęcił cały osobny artykuł.

Polska edukacja potrzebuje więcej wolności oraz – co wcale nie jest sprzecznością – lepszej administracji oświatowej. Kuratoria oświaty powinny być fachowe, obsadzone urzędnikami o stabilnym statusie, mającymi rzeczywiste doświadczenie w systemie szkolnictwa. Przy tej okazji zwrócę uwagę na konieczność odbudowy służby cywilnej, która w Polsce aktualnie właściwie już nie istnieje - podkreśla prof. Mateusz Pilich, adwokat z kancelarii BWHS Wojciechowski Springer i Wspólnicy.