W wyborach samorządowych ważnym głosem jest karta, na której wstawiono znak „x” przy nazwisku jednego kandydata. Głosem nieważnym jest natomiast, co do zasady, brak wskazania jakiegokolwiek kandydata, ale też wybór więcej niż jednego nazwiska. Wyjaśniamy krok po kroku jak znaleźć lokal wyborczy, jak przygotować się do głosowania i oddać ważny głos.

Kodeks wyborczy posługuje się instytucją stałego zamieszkiwania jako jedną z przesłanek determinującą możliwość kandydowania do organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego, a później sprawowania tej funkcji. Czy w dobie coraz większej mobilności, wykorzystania technologii we wzajemnej komunikacji utrzymywanie tej przesłanki ma nadal sens - zastanawia się Dariusz Lasocki, radca prawny.

Statystyczny kandydat w wyborach samorządowych, które odbędą się już w niedzielę, 7 kwietnia 2024 r., jest mężczyzną w średnim wieku, legitymującym się wyższym wykształceniem i nie należącym do partii politycznej – to wynik opracowania sporządzonego przez Fundację im. Batorego. O urzędy wójtów, burmistrzów i prezydentów miast ubiegają się ludzie w wieku około 50 lat niezależnie od płci.

Przed wyborami w 2023 roku Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich oceniło dostępność 143 lokali wyborczych i jedynie w 36 nie stwierdzono żadnego uchybienia. Pomimo zmian w prawie i prac na poziomie samorządów, problem pozostaje aktualny i wciąż ma charakter systemowy. RPO apeluje przed kolejnymi wyborami do samorządów, aby skorzystały z przygotowanych rekomendacji i umożliwiły tej grupie obywateli udział w wyborach.

W ostatnich latach systematycznie rośnie liczba ataków cyberprzestępców. Najwyższa Izba Kontroli sprawdziła, jak na takie zagrożenia przygotowane są gminy w województwie zachodniopomorskim. Wynik kontroli jest miażdżący. Zaniedbania są wieloletnie, nieświadomość ogromna, brakuje skutecznych procedur reagowania na zagrożenia, a wykorzystywane oprogramowanie ma krytyczne luki. Samorządy nie są więc w stanie zapewnić skutecznej ochrony przed potencjalnymi atakami cyberprzestępców.

Pełnomocnicy wyborczy komitetów wyborczych zarejestrowanych przez Państwową Komisję Wyborczą powinni zarejestrować w Bazie Mężów Zaufania osoby, które podczas wyborów samorządowych będą pełnić tę funkcję. Dzięki temu mężowie zaufania dostaną dostęp do specjalnej aplikacji, przy pomocy której będą mogli przesyłać materiały dokumentujące czynności wyborcze przeprowadzone w lokalach wyborczych.

Choroba wywołana koronawirusem SARS-CoV-2 (COVID-19) nie uprawnia już wyborcy do głosowania korespondencyjnego na podstawie przepisów Kodeksu wyborczego. Obecne rozwiązania prawne nie przewidują już stosowania kwarantanny lub nadzoru epidemiologicznego w przypadku wystąpienia tej choroby.

Do Rzecznika Praw Obywatelskich wpływają skargi dotyczące zmian ustawy o obronie Ojczyzny, dokonanych ustawą z 17 sierpnia 2023 r., które zakazały fotografowania i filmowania m.in. obiektów uznanych za szczególnie ważne dla bezpieczeństwa lub obronności państwa. Grozi za to kara aresztu lub grzywny, a także utrata aparatu, kamery czy drona. RPO uważa, że nowe przepisy naruszają konstytucyjne wolności i pisze w sprawie ich zmiany do ministra obrony narodowej.

Starosta powiadomił dowódcę jednostki wojskowej, że burmistrz umieścił na swoim profilu zdjęcie jednostki wojskowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznał, że zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa należy do kategorii informacji publicznej, choćby podmiot zawiadamiający następnie je wycofał.

Główny Urząd Nadzoru Budowlanego chce zmiany przepisów dotyczących ogrodzeń niebezpiecznych dla dzikich zwierząt. Ministerstwo Rozwoju i Technologii dostrzega problem, ale propozycji GUNB nie uwzględni w pracach nad zmianą ustawy Prawo budowlane. Ministerstwo deklaruje jednak przyjrzenie się tej kwestii podczas prac nad rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Renta planistyczna to potoczna nazwa opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego uchwaleniem bądź zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jest ona ustalana zgodnie z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Sam wzrost wartości nieruchomości z powodu uchwalenia bądź zmiany miejscowego planu nie jest jedyną przesłanką do naliczenia renty planistycznej. Drugim warunkiem jest zbycie nieruchomości w terminie pięciu lat.

Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie zawiera w zasadzie żadnych przepisów, które określałyby wymogi formalne wniosku o informację publiczną. Wniosek może więc skutecznie wnieść mailem anonimowa Królewna Śnieżka oraz 40 rozbójników od Alibaby. I tak się dzieje. Swoimi żądaniami są w stanie zdezorganizować urząd. Samorządowcy drżą, aby złośliwi wnioskodawcy nie zaczęli wykorzystywać sztucznej inteligencji.

Komitety wyborcze nie mogą zamieszczać w swoich materiałach wyborczych nazw, skrótów nazw i symboli graficznych partii politycznych, stowarzyszeń i organizacji społecznych innych niż te, które utworzyły dany komitet wyborczy np. w celu wskazania, że podmioty te popierają komitet lub jego kandydatów -przypomina Państwowa Komisja Wyborcza.

Jak dostosować miejsca parkingowe dla osób z niepełnosprawnościami przed urzędem czy zorganizować przestrzeń komunikacyjną w budynku można m.in. dowiedzieć się z raportu podsumowującego wsparcie doradcze dla koordynatorów ds. dostępności. Raport wskazuje na rozwiązania prawne, dobre praktyki i rozwiązania niskokosztowe, które można zastosować w urzędzie.

Wypłata świadczenia pieniężnego za zakwaterowanie i wyżywienie uchodźców wojennych z Ukrainy, zakończy się po 30 czerwca 2024 r. – zapowiada MSWiA. Uciekinier znajdzie schronienie wyłącznie w zbiorowym miejscu zakwaterowania. Resort decyzję o zakończeniu tej formy wsparcia uzasadnia m.in. tym, że interpretacja przepisu, który jest podstawą tego świadczenia, wzbudza coraz więcej kontrowersji.

Rada Ministrów przyjęła we wtorek projekt ustawy o zmianie ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej oraz ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przedłożony przez Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Rząd planuje zwiększyć kwotę środków z Funduszu Pracy na dofinansowanie zadań samorządu, które dotyczą wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej.

NIK zaprezentowała we wtorek wyniki kontroli "Wsparcie finansowe samorządów przez państwo w okresie reform podatkowych i odbudowy gospodarki po epidemii COVID-19". Z ustaleń wynika, że w ostatnich latach duże miasta były dyskryminowane przy podziale środków przez rząd, nierówno traktowano samorządy, a ich finanse uzależniano od decyzji rządu. Dużym ciosem były zmiany podatkowe wprowadzone przez Polski Ład, kiedy samorządy utraciły dochody z PIT bez trwałej rekompensaty.

Za miesiąc ma ruszyć pierwszy nabór w wieloletnim „Rządowym programie rozwoju północno-wschodnich obszarów przygranicznych na lata 2024-2030”, który przyjęła Rada Ministrów. Swoim zasięgiem obejmuje cztery województwa: podkarpackie, podlaskie, lubelskie oraz warmińsko-mazurskie. Maksymalny poziom wsparcia jednego projektu to 2 mln zł.

Przynajmniej raz w roku, rada gminy będzie rozpatrywać informacje wójta, burmistrza lub prezydenta miasta o stanie przygotowań gminy do realizacji zadań ochrony ludności. Będzie musiała też zaplanować w budżecie gminy środki niezbędne do realizacji tych zadań. Na starostów spadnie obowiązek współfinansowania utrzymania, modernizacji i budowy obiektów przeznaczonych do ochrony ludności, w tym ukryć i schronów - wynika z założeń ustawy o ochronie ludności.

Duże miasta mają ogromny problem z nadmiarem emisji spalin i mimo że próbują różnych działań, to i tak w Warszawie, Krakowie i Wrocławiu poziom stężeń dwutlenków azotu wciąż przekracza granice określone w normach krajowych i europejskich. Miasta, i to nie tylko te największe, muszą zintensyfikować działania, bo substancje zawarte w spalinach trują ludzi i środowisko, a są dużo bardziej szkodliwe niż np. zanieczyszczenia przemysłowe.