Włącz wersję kontrastową
Zmień język strony
Włącz wersję kontrastową
Zmień język strony
Prawo.pl

Mąż nie odpowiada za długi żony powstałe przed zawarciem małżeństwa

Mąż nie odpowiada własnym majątkiem osobistym ani majątkiem wspólnym małżonków za zobowiązania podatkowe swojej żony. Chodzi o zaległości, które powstały przed zawarciem małżeństwa. Egzekucji nie można prowadzić ani z majątku wspólnego, ani z majątku męża. Potwierdza to najnowsza interpretacja skarbówki.

Mąż nie odpowiada za długi żony powstałe przed zawarciem małżeństwa
Źródło: iStock

Podatnik zawarł 1 lipca 2017 r. związek małżeński. Z tą datą między nim a jego żoną powstała z mocy prawa wspólność majątkowa małżeńska w rozumieniu art. 31 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Małżonkowie nie zawierali intercyzy. Żona podatnika przed wstąpieniem w związek małżeński była członkiem zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Wobec spółki wydano decyzję wymiarową dotyczącą zaległości podatkowej z tytułu podatku VAT.

Solidarna odpowiedzialność żony za zaległości spółki

W październiku 2019 r. wszczęto wobec żony dwa postępowania podatkowe w przedmiocie orzeczenia jej solidarnej odpowiedzialności jako byłego członka zarządu spółki. Oba dotyczyły zaległości podatkowych z tytułu VAT za lata 2014-2015, zatem powstałych przed zawarciem związku małżeńskiego i przed powstaniem wspólności małżeńskiej majątkowej.

Mąż o zaległościach dowiedział się dopiero po wszczęciu tych postępowań. Nie miał jednak wpływu na ich powstanie.

Po zawarciu związku małżeńskiego podatnik wraz z żoną kupili 25 października 2017 r. do ustawowej wspólności małżeńskiej majątkowej mieszkanie. Mieszkanie stanowi więc majątek małżeński podatnika i jego żony. Podatnika i jego żonę łączy obecnie ustrój małżeński rozdzielności majątkowej (notarialna umowa intercyzy z 12 listopada 2019 r.).

 

Czy mąż ponosi odpowiedzialność?

Podatnik wystąpił o interpretację. Chciał wiedzieć, czy będzie odpowiadał za zobowiązania podatkowe swojej żony własnym majątkiem osobistym oraz majątkiem wspólnym, powstałych po zawarciu związku małżeńskiego w sytuacji, gdy wobec jego żony wszczęto dwa postępowania podatkowe mające za przedmiot orzeczenie o jej solidarnej odpowiedzialności za zaległość podatkowe spółki z o.o. z tytułu podatku VAT.

Jego zdaniem, nie będzie na nim ciążyła odpowiedzialność za ewentualne zobowiązanie podatkowe jego żony wynikłe z jej solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, jeśli zaległość powstała przed zawarciem małżeństwa. Twierdził, że do przedmiotów majątkowych i praw należących do majątku wspólnego małżeńskiego męża i jego żony nie będzie mogła zostać skierowana egzekucja służąca zaspokojeniu bądź zabezpieczeniu zobowiązań podatkowych obciążających jego żonę z tytułu solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. Podatnik powołał się m.in. na wyrok Sądu Najwyższego z 28 czerwca 2016 r., sygn. akt II UK 364/16, w którym sąd stwierdził, że odpowiedzialność małżonka podatnika majątkiem wspólnym obejmuje tylko podatki wynikłe ze zobowiązań podatkowych powstałych po powstaniu wspólności majątkowej oraz przed zawarciem umów o ograniczeniu lub wyłączeniu ustawowej wspólności majątkowej.

 

Mąż bez odpowiedzialności

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wydał indywidualną interpretację podatkową, w której  zgodził się z podatnikiem.

Stwierdził, że mąż nie będzie odpowiadał za zobowiązania podatkowe swojej żony własnym majątkiem osobistym oraz majątkiem wspólnym, które powstały w wyniku solidarnej odpowiedzialności żony za zaległości podatkowe spółki z o.o., jeśli zaległość powstała przed zawarciem małżeństwa. Do przedmiotów majątkowych i praw należących do majątku wspólnego męża i jego żony nie będzie mogła zostać skierowana egzekucja służąca zaspokojeniu zobowiązań podatkowych obciążających żonę.

Dyrektor KIS wskazał, że zgodnie z art. 26 ordynacji podatkowej podatnik odpowiada całym swoim majątkiem za podatki wynikające ze zobowiązań podatkowych a  w przypadku osób pozostających w związku małżeńskim odpowiedzialność ta obejmuje majątek odrębny podatnika oraz majątek wspólny podatnika i jego małżonka.

Stosownie do art. 29 § 2 ustawy - Ordynacja podatkowa, skutki prawne ograniczenia, zniesienia, wyłączenia lub ustania wspólności majątkowej nie odnoszą się do zobowiązań podatkowych powstałych przed dniem:

  • zawarcia umowy o ograniczeniu lub wyłączeniu ustawowej wspólności majątkowej;
  • zniesienia wspólności majątkowej prawomocnym orzeczeniem sądu;
  • ustania wspólności majątkowej w przypadku ubezwłasnowolnienia małżonka;
  • uprawomocnienia się orzeczenia sądu o separacji.

Należało zatem rozróżnić przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową w rozumieniu art. 31 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, które należą do majątku osobistego podatnika, który odpowiada nimi za wynikające z zobowiązań podatkowych podatki oraz przedmioty majątkowe wchodzące w skład majątku wspólnego (dorobkowego) podatnika i jego małżonka, którymi wraz z podatnikiem odpowiada małżonek podatnika. Współmałżonek podatnika nie jest podatnikiem, a jedynie odpowiada majątkiem wspólnym za wynikające ze zobowiązań podatkowych podatki. Jego odpowiedzialność wynika z długu małżonka - podatnika i ograniczona jest do odpowiedzialności z majątku wspólnego.

Zobacz również:
Darowiznę na konto może wpłacić sam podatnik >>

PIT od sprzedaży mieszkań otrzymanych w spadku i darowiźnie to nieporozumienie >>
Fiskus domaga się podatku od darowizn w gotówce wpłaconych na konto >>

Ważny zakres odpowiedzialności

Artykuł 29 § 1 ordynacji podatkowej wyznacza zakres jego odpowiedzialności, ograniczając go do majątku wspólnego małżonków, co ma wyraźne przełożenie na przedmiot egzekucji administracyjnej, która w przypadku istnienia pomiędzy małżonkami wspólności majątkowej, poza majątkiem odrębnym podatnika, może być skierowana wyłącznie do majątku objętego tą wspólnością. Odpowiedzialność członków rodziny podatnika określona została natomiast w art. 111 § 1 ordynacji podatkowej, zgodnie z którym, członek rodziny podatnika odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem prowadzącym działalność gospodarczą za zaległości podatkowe wynikające z tej działalności i powstałe w okresie, w którym stale współdziałał z podatnikiem w jej wykonywaniu, osiągając korzyści z prowadzonej przez niego działalności. W myśl natomiast art. 116 § 1 ordynacji, za zaległości podatkowe spółki z o.o., spółki z o.o. w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu nie spełnił kreślonych warunków. Przepisy te stosuje się również do byłego członka zarządu oraz byłego pełnomocnika lub wspólnika spółki w organizacji. Dyrektor KIS stwierdził jednak, że z żadnych przepisów nie wynika odpowiedzialność małżonka za zaległości podatkowe współmałżonka powstałe przed zawarciem małżeństwa. Dotyczy to także zobowiązań powstałych z tytułu solidarnej odpowiedzialności członków zarządu spółki.

Indywidualna interpretacja podatkowa Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 22 stycznia 2020 r. , nr  0111-KDIB3-1.4017.11.2019.1.KO

 

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów LEX jest zależny od posiadanych licencji.

Polecamy książki podatkowe