Ocena realizacji celów strategicznych, a pośrednio poziomu rozwoju w relacji do innych gmin, a także ocena poszczególnych zmiennych umożliwiających identyfikowanie osiągnięć, w tym dobrych praktyk w analizowanych gminach - to cele ogłoszonego właśnie kolejnego rankingu zrównoważonego rozwoju gmin-wiejskich, miejsko-wiejskich, miejskich i powiatów grodzkich - edycja 2021 rok.

Projekt nowelizacji części podatkowej Polskiego Ładu negatywnie oceniają samorządy. Po pierwsze dlatego, że po raz kolejny tracą dochody własne, po drugie ze względu na niesatysfakcjonujący system rekompensowania ubytków zaproponowany przez rząd. Nowelizacja uderzy głównie w duże miasta. Jeśli wejdzie w życie, Warszawie rząd zrekompensuje zaledwie 15 proc. tego co utraci z dochodów PIT.

Na przygotowywanej obecnie reformie podatkowej Polskiego Ładu samorządy województw mają stracić około 358 mln zł, najwięcej województwa mazowieckie, śląskie i wielkopolskie. Zarząd Związku Województw RP chce więc, aby rząd zrekompensował utracone dochody własne województw.

Z powodu drastycznych podwyżek cen Związek Gmin Wiejskich RP chce zmian w Programie Inwestycji Strategicznych Polskiego Ładu. Postuluje m.in. wydłużenie ważności promes w ramach pierwszego naboru wniosków, wprowadzenie możliwości ograniczenia zakresu zadania objętego uzyskaną promesą oraz zmiany w częstotliwości płatności za realizację inwestycji.

Około dwa miliony uchodźców przybyłych z Ukrainy to również problemy samorządów z rosnącymi kosztami zagospodarowania odpadów komunalnych. Tym bardziej, że jeszcze przed kryzysem uchodźczym, wiele miast i gmin nie mogło dopiąć gospodarki śmieciowej. Samorządy dopominają się o rozwiązania systemowe, bo specustawa, która szeroko reguluje kwestie uchodźcze, o tym problemie milczy.

Wciąż jest problem z opodatkowaniem budowli, a niedawny wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczący zbiorników mógł go rozwiązać, ale niestety rodzi on kolejne wątpliwości. NSA orzekł, że w wyjątkowych przypadkach zbiornik dla potrzeb podatku od nieruchomości może być kwalifikowany jako budowla. Eksperci do takiej interpretacji mają jednak szereg zastrzeżeń.

Kolejna tura rządowo – samorządowych rozmów na temat projektu nowelizacji ustawy o PIT na razie nie przyniosła rozstrzygnięć. Żadna ze stron nie chce zmienić swojego stanowiska w kwestii zasadniczej, a mianowicie formy rekompensaty samorządom utraconych dochodów. Wiceminister finansów Sebastian Skuza nie wyklucza rozmów w sprawie propozycji przyznania JST udziałów w PIT płaconym w formie ryczałtu.

Związek Powiatów Polskich choć nie neguje samego wzrostu minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli, to sprzeciwia się ich wprowadzaniu w sytuacji, kiedy środki subwencji oświatowej na rok 2022 nie przewidują pełnego pokrycia wydatków na ten cel. Domaga się więc od ministra edukacji wskazania konkretnych źródeł finansowania podwyżek.

Środki z Funduszu Pomocowego utworzonego na podstawie specustawy o pomocy uchodźcom z Ukrainy powinny być ujmowane w budżetach samorządów. Należy je klasyfikować jako wpływy z różnych dochodów lub środki na dofinansowanie zadań własnych pozyskane z innych źródeł – informuje Krajowa Rada Regionalnych Izb Obrachunkowych.

Kolejna w ciągu ostatnich czterech lat obniżka podatku dochodowego od osób fizycznych powoduje, że ciężar finansów samorządowych przesuwa się niebezpiecznie z dochodów własnych na dochody subwencyjne i dotacyjne. W ocenie samorządowców zagraża to realizacji bieżących zadań oraz autonomii finansowej gmin, powiatów i województw samorządowych. Coraz bardziej utrudnia też planowanie budżetowe.

Propozycja obniżenia podatku PIT do 12 proc. znowu spowodowała przyśpieszenie tętna u skarbników miast. Wyliczają, że to kolejny cios w system finansów publicznych i dalsze ograbianie samorządów. Zamiast kolejnych instrumentów wyrównawczych, o których wspomina rząd, samorządowcy proponują zmianę formuły podziału rekompensaty i wzrost udziału JST w PIT z 48,59 proc. do 57 proc.

Idea stworzenia Agencji Restrukturyzacji Szpitali jest przykładem myślenia życzeniowego. Mamy zdefiniowany problem, więc powołajmy zależny podmiot do jego obsługi. Oczywiście problem nie zostaje rozwiązany, ale odpowiedzialność za ewentualne fiasko nie będzie obciążać polityków - uważa Bernadeta Skóbel, kierownik Działu Monitoringu Prawnego i Ekspertyz Biura Związku Powiatów Polskich.

Wsparcie finansowe inwestycji wodno-kanalizacyjnych dla gmin obejmie też inwestycje w zakresie usuwania i oczyszczania ścieków - poinformowało w czwartek Ministerstwo Finansów. Samorządy będą mogły również dofinansować budowę przydomowych oczyszczalni ścieków. Wynika to z uchwalonej w lutym tegor oku ustawy.

Zarząd Związku Województw RP wnioskuje o zmianę zapisów regulaminu konkursu na wybór strategii rozwoju lokalnego w ramach perspektywy finansowej Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027. Województwa wskazują, że w związku z mniejszym budżetem programu, część lokalnych strategii rozwoju może nie otrzymać wsparcia. Proponują konkretne rozwiązania.

Zmianę kryteriów dofinansowania budowy i modernizacji dróg lokalnych w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich przewiduje rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi opublikowane już w Dzienniku Ustaw. Zgodnie z nim maksymalna wartość dotacji dla jednego beneficjenta wzrośnie do 5 mln zł, a środki będzie można rozliczyć do 30 czerwca 2025 roku.

Z opublikowanego w poniedziałek przez Ministerstwo Finansów projektu nowelizacji rozporządzenia wynika, że wynajem nieruchomości mieszkalnych samorządom będzie zwolniony z VAT. Rozporządzenie ma wejść w życie w dniu następującym po dniu ogłoszenia. Obecnie zwolniony z VAT jest wynajem nieruchomości mieszkalnych, jeśli najemcą są społeczne agencje najmu.

W ramach Polskiego Ładu wprowadzono Rodzinny Kapitał Opiekuńczy - nowe świadczenie dla rodziców dzieci ułatwiające łączenie rodzicielstwa z pracą zawodową. Dla rodziców jest to forma wsparcia, dla samorządów dodatkowe obowiązki w zakresie sprawozdawczości, nadzoru i zmian organizacyjnych w żłobkach. RKO ma też wpływ na realizację projektów unijnych.

Rada gminy powołała pełniącego obowiązki skarbnika. Wojewoda zaskarżył podjętą w tej sprawie uchwałę. Samorząd tłumaczył, że przyjęcie tego aktu było konieczne dla prawidłowego funkcjonowania gminy, ponieważ dotychczasowy skarbnik zmarł. Nie przekonało to jednak Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, który stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały.

Samorządy mogą rozdysponować środki z rezerwy na zarządzanie kryzysowe na wydatki związane z kryzysem uchodźczym – poinformowała Krajowa Rada Regionalnej Izby Obrachunkowej. Zdaniem rady obecną sytuację można uznać za kryzysową. Zwraca jednak uwagę, że uruchomienie środków z rezerwy celowej na zarządzanie kryzysowe należy odróżnić od możliwości wsparcia finansowego cudzoziemców w oparciu o przepisy o ustawy o cudzoziemcach.

Rosnąca inflacja i mała konkurencja na rynku powodują, że realizowane przez samorządy, a finansowane z Polskiego Ładu inwestycje będą droższe, co przełoży się na wysokość wsparcia – alarmują gminy. A przedsiębiorcy zwracają uwagę, że zasady finansowania inwestycji z Programu Inwestycji Strategicznych i wypłaty wynagrodzenia faworyzują duże koncerny i powodują, że małe i średnie firmy nie będą w stanie uczestniczyć w ich realizacji.