Obowiązujące od soboty 8 sierpnia  rozporządzenie Rady Ministrów z 7 sierpnia 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii zmienia zasady zakrywania nosa i ust. Nic jednak nie zmieniło się w przepisach umożliwiających policji czy sanepidowi karanie za nieprzestrzeganie nakazu. Dlatego można się od nich skutecznie odwołać.

 


Nowe zasady noszenia maseczek

Rozporządzenie przewiduje w całym kraju obowiązek zakrywania nosa i ust, przy pomocy odzieży lub jej części, maski, maseczki, przyłbicy albo kasku ochronnego m.in. w środkach publicznego transportu zbiorowego, w obiektach handlowych oraz w miejscach ogólnodostępnych – chyba, że będzie zachowana odległość 1,5 m. Z obowiązku tego nie są już zwolnione osoby ze względu na stan zdrowia. Obecnie zwolnione są tylko osoby, która nie mogą zakrywać ust lub nosa z powodu całościowych zaburzeń rozwoju, zaburzeń psychicznych, niepełnosprawności intelektualnej w stopniu umiarkowanym, znacznym albo głębokim oraz mające trudności w samodzielnym zakryciu lub odkryciu ust lub nosa. Zwolnienie z obowiązku noszenia będzie dotyczyło zarówno strefy żółtej (w niej są takie same zasady noszenia maseczek jak w całej Polsce) oraz czerwonej, gdzie jest najwyższa zapadalność na koronawirusa i wprowadzone są inne zasady. Maseczek wówczas nie trzeba będzie nosić w budynkach, obiektach handlowych ani na zewnątrz, w strefie czerwonej.

Wiele kontrowresji wywołuje fakt, że obowiązek zasłaniania ust i nosa mają także osoby z niewydolnością oddechowa, które wcześnieij były z tego zwolnione. Ale rzecznik prasowy ministra zdrowia, Wojciech Andrusiewcz tłumaczy- Jeśli ktoś nie może nosić maski z powodu bardzo ciężkiej niewydolności oddechowej czy bardzo ciężkiej alergii, może nosić przyłbicę lub półprzyłbicę- zaznacza Wojciech Andrusiewicz

Zasady noszenia maseczek w czerwonych powiatach

W czerwonych powiatach: ostrzeszowski, nowosądecki (np. w Krynicy Górskiej, Piwnicznej)  wieluński, pszczyński, rybnicki, wodzisławski i trzech czerwonych miastach na prawie powiatu: Nowy Sącz, Rybnik, Ruda Śląska maseczki trzeba nosić w miejscach ogólnodostępnych, w tym:

1. w środkach transportu publicznego
2. na drogach i placach, na terenie cmentarzy, parków, zieleńców, promenad, bulwarów, ogrodów botanicznych, ogrodów zabytkowych, plaż, miejsc postoju pojazdów, parkingów leśnych,

  • na terenie nieruchomości wspólnych
  • w zakładach pracy oraz w budynkach użyteczności publicznej przeznaczonych na potrzeby: administracji publicznej, wymiaru sprawiedliwości, kultury, kultu religijnego, oświaty, szkolnictwa wyższego, nauki, wychowania, opieki zdrowotnej, społecznej lub socjalnej, obsługi bankowej, handlu, gastronomii, usług, w tym usług pocztowych lub telekomunikacyjnych, turystyki, sportu, obsługi pasażerów w transporcie kolejowym, drogowym, lotniczym, morskim lub wodnym śródlądowym; za budynek użyteczności publicznej uznaje się także budynek biurowy lub socjalny,
  • w obiektach handlowych lub usługowych, placówkach handlowych lub usługowych i na targowiskach (straganach);

3. w trakcie sprawowania kultu religijnego, w tym czynności lub obrzędów religijnych, w budynku użyteczności publicznej przeznaczonym na potrzeby kultu religijnego oraz na cmentarzu.

W czerwonej strefie zachowanie 1,5 metra dystansu w tych strefach nie zwalania z zasłania nosa i ust.

Jak było do 7 sierpnia i co się zmieniło

Od 30 maja do 7 sierpnia 2020 roku zgodnie z uchylonym już par. 19 w rozdziale 6 rozporządzenia w sprawie określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem epidemii maseczki nie trzeba było  nosić w miejscach ogólnodostępnych, o ile zostanie zachowana odległość co najmniej 2 metrów od przebywających w tych miejscach osób. Z obowiązku zwolnione były osoby, które nie mogą zakrywać ust lub nosa z powodu stanu zdrowia, całościowych zaburzeń rozwoju, zaburzeń psychicznych, niepełnosprawności intelektualnej w stopniu umiarkowanym, znacznym albo głębokim i to bez okazywania zaświadczenia. Po pierwsze więc zmniejszono odległość z 2 do 1,5 metra, której nie zachowanie oznacza konieczność noszenia maseczki. Po drugie, zakrywać usta i nos muszą już także osoby, które do tej pory tłumaczyły, że nie pozwala im na to stan zdrowia, np. astmatycy. Obowiązujące do 7 sierpnia przepisy mówiły, że osoby nie noszące maseczek, nie muszą okazywać zaświadczenie potwierdzającego fakt, że nie mogą.  W nowym rozporządzeniu nie ma ani słowa o zaświadczeniu, choć w projekcie było. Jego projekt mówił, że okazanie orzeczenia lub zaświadczenia w tym zakresie od dnia 1 września 2020 r. jest wymagane. Ostatecznie rząd wycofał się z tego obowiązku. Być może z powodu łamania konstytucji na co sam wskazywał w odpowiedzi do Adama Bodnara, rzecznika praw obywatelskich.

Kary za nieprzestrzeganie nakazu zasłaniania ust i nosa

Skuteczne karanie obywateli jest możliwe tylko wtedy, gdy posłusznie przyjmą mandat karny od policjanta, a nie muszą. Zgodnie bowiem z art. 54 kodeksu wykroczeń, kto nie stosuje się do przepisów porządkowych o zachowaniu się w miejscach publicznych - tu osoba niestosująca się do obowiązku zakrywania ust i nosa, może zostać ukarana mandatem do 500 zł. Gdy odmówi jego przyjęcia, policja kieruje sprawę do sądu, albo sporządza notatkę i przesyła do sanepidu. Dopiero na jej podstawie sanepid może nałożyć karę administracyjną, nawet do 10 tys. zł za brak maseczki. Zarówno mandat karny, jak i karę administracyjną można podważyć w sądzie. Pierwsze sądy powszechne już uchyliły wnioski policji. Dlatego też mandatów za brak maseczki nie nakłada straż miejska, tylko poucza. Zdaniem prawników bowiem ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych pozwala karać tylko osoby chore lub podejrzane o zachorowanie. Zatem osoby zdrowe są karane bezpodstawnie. Między mandatem od policjanta a karą sanepidu jest spora, ważna różnica. - Nie można odmówić jej przyjęcia, a ustawa nakazuje zapłacić karę w ciągu 7 dni od dnia wydania decyzji - czytamy w poradniku RPO. Nawet jednak jak zostaną ściągnięte z konta pieniądze, od kary można się odwołać i wygrać przed sądem administracyjnym.