W rocznym PIT można odliczyć wydatki m.in. na internet, cele rehabilitacyjne, wpłaty na indywidualne konta zabezpieczenia emerytalnego lub modernizację ocieplenia domu. W PIT można też odliczyć darowizny przekazane na cele charytatywne - także na rzecz Ukrainy i poszkodowanych wojną Ukraińców. Konieczne jest jednak zebranie odpowiedniej dokumentacji - trzeba o tym myśleć już teraz.
Ustawa o PIT przewiduje kilka ulg, z których można skorzystać i zapłacić niższy podatek. Rozlicza się je w rocznym PIT składanym w przypadku większości podatników, do końca kwietnia następnego roku. By skorzystać z odliczeń konieczne jest posiadanie odpowiednich dokumentów - muszą być one wystawione w roku, którego dotyczyć będzie rozliczenie. Chcąc więc odliczyć pewne wydatki w rocznym PIT za 2022 r., trzeba zadbać, by dokumenty miały właśnie datę tegoroczną.
Wśród najpopularniejszych są: ulga prorodzinna, ulga rehabilitacyjna i odliczenie wydatków na internet. Prawo do skorzystania z tej ostatniej zostało jakiś czas temu ograniczone. Ciągle jednak – nie dłużej jednak niż przez dwa lata - wydatki na dostęp do sieci można odliczyć. Popularne jest także odliczanie przekazanych darowizn na cele charytatywne lub kultu religijnego.
Krzysztof Koniewski, doradca podatkowy, partner w kancelarii TLA zwraca uwagę, że skorzystanie z ulg każdorazowo wymaga od podatnika posiadania odpowiednich dokumentów, które potwierdzą prawo do odliczenia. Dokumenty te powinny być kompletowane na bieżąco, gdyż późniejsze ich uzyskanie może być utrudnione lub wręcz niemożliwe.
Czytaj w LEX: Ustalenie dochodu dziecka – analiza ulgi prorodzinnej >>>
Darowizny na cele pożytku publicznego oraz na cele kultu religijnego mogą być przekazywane w formie pieniężnej i rzeczowej. Jak tłumaczy Krzysztof Koniewski, dokumentami niezbędnymi w tym przypadku są dowód wpłaty na rachunek bankowy obdarowanego (darowizna pieniężna) oraz dokument potwierdzający wartość darowizny i oświadczenie obdarowanego o przyjęciu darowizny (darowizna rzeczowa). Inna opcją darowizny uprawniającej do ulgi jest darowizna na cele krwiodawstwa. W przypadku darowizn na cele krwiodawstwa konieczne jest posiadanie zaświadczenia jednostki organizacyjnej realizującej zadania w zakresie pobierania krwi o ilości bezpłatnie oddanej przez krwiodawcę krwi lub jej składników. Aby obliczyć wysokość ulgi, trzeba pomnożyć ilość faktycznie oddanej honorowo krwi (lub osocza) przez przyjęty dla tej ulgi przelicznik, w postaci obowiązującego ekwiwalentu pieniężnego za 1 litr pobranej krwi. Obecnie wynosi on 130 zł.
Zobacz procedurę w LEX: Darowizny - odliczanie od podstawy opodatkowania >
Odliczenia z tytułu oddania krwi dokonuje się w zeznaniu podatkowym PIT-36, PIT-37 lub PIT-28. Oznacza to, że z odliczenia nie mogą skorzystać podatnicy rozliczający PIT według stawki liniowej.
Obowiązujące przepisy pozwalają także na odliczenie wsparcia na rzecz Ukrainy i Ukraińców poszkodowanych wojną. To obecnie szczególna sytuacja. Chodzi tu o odliczenie określonych darowizn przekazywanych zarówno w formie pieniężnej, jak i rzeczowej. Dotyczy to m.in. darowizn przekazywanych na działalność pożytku publicznego. Taką działalność prowadzą organizacje pozarządowe, którymi są zarówno organizacje pożytku publicznego, jak i niemające takiego statusu fundacje i stowarzyszenia. Preferencja podatkowa dotyczy darowizn przekazywanych na rzecz takich organizacji działających na terenie UE i EOG.
Przekazaną im wartość darowizny odlicza się od podstawy opodatkowania, którą jest kwota dochodu. W przypadku osób fizycznych odliczenie może wynieść maksymalnie do 6 proc. dochodu. Z tych preferencji mogą korzystać wszyscy, którzy pomagają, również osoby i firmy, które pomagają Ukrainie.
Tym samym osoby i firmy, które pomagają Ukrainie przekazując zarówno pieniądze, jak i dary rzeczowe za pośrednictwem działających na terenie UE i EOG organizacji pozarządowych, mogą zmniejszać swoje obciążenie podatkowe odliczając darowizny w rocznym zeznaniu PIT. Aby skorzystać z tej preferencji trzeba jedynie udokumentować fakt przekazania darowizny. W przypadku darowizny pieniężnej – dowodem wpłaty na rachunek bankowy. A w przypadku darowizny rzeczowej – dokumentem wskazującym dane darczyńcy i wartość darowizny wraz z oświadczeniem obdarowanego o jej przyjęciu. Potwierdza to Ministerstwo Finansów.
Wydatki rehabilitacyjne to najszersza kategoria odliczeń, które mogą zastosować niepełnosprawni. Ulgę rehabilitacyjną rozlicza się w rocznym PIT na formularzu PIT-0. Wysokość wydatków na cele rehabilitacyjne ustala się na podstawie dokumentów stwierdzających ich poniesienie. Od tej zasady jest jednak kilka wyjątków.
W przypadku ulgi rehabilitacyjnej konieczne jest posiadanie dokumentów potwierdzających zaliczenie do osób uprawnionych do skorzystania z ulgi (orzeczenia dotyczące niepełnosprawności, decyzja przyznająca rentę) oraz dokumentów potwierdzających poniesienie wydatku (wskazujących sprzedawcę, nabywcę, przedmiot nabycia oraz kwotę zapłaty). Ustawa o PIT zawiera spory katalog wydatków, których poniesienie uprawnia do odliczenia.
Czytaj w LEX: Ulga rehabilitacyjna na przykładach >
Niektóre są limitowane, inne nie. Podatnicy mają również możliwość odliczenia wydatków na zakup leków, ale tylko jeśli wydatki przekroczą 100 zł miesięcznie, wtedy odliczeniu podlega nadwyżka ponad tę kwotę. W przypadku tej grupy odliczeń podatnik również musi dysponować dokumentami potwierdzającymi wydatki. Takim dokumentem może być faktura wystawiona przez aptekę.
Kuba Lewandowski, doradca podatkowy, supervisor w zespole ds. PIT w KPMG w Polsce wyjaśnia, że odliczeniu wykazanemu w załączniku PIT-0 podlegają wydatki na cele rehabilitacyjne oraz wydatki związane z ułatwieniem wykonywania czynności życiowych, wśród których wymienić należy – adaptację i wyposażenie mieszkań i budynków mieszkalnych stosownie do potrzeb osób niepełnosprawnych, przystosowanie pojazdów mechanicznych do potrzeb wynikających z niepełnosprawności, odpłatność za pobyt na turnusie rehabilitacyjnym, kolonie i obozy dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnej, opiekę pielęgniarską w domu czy utrzymanie psa asystującego.
Jak tłumaczy Kuba Lewandowski, wysokość wydatków na cele rehabilitacyjne ustala się na podstawie dokumentów stwierdzających ich poniesienie. Chodzi tu np. o faktury. Od tej zasady istnieje jednak wyjątek. - Wydatki na opłacenie przewodników przez osoby niewidome, utrzymanie psa przewodnika przez osoby niewidome oraz używanie samochodu osobowego na dojazdy na konieczne zabiegi rehabilitacyjne podlegają odliczeniu w wysokości nieprzekraczającej 2280 złotych rocznie – podkreśla ekspert. Dodaje także, że warunkiem odliczenia pozostałych wydatków, jest fakt, że nie mogą być one zwrócone podatnikowi w jakiejkolwiek formie. Nie mogą być też finansowane ze środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, zakładowego funduszu aktywności, Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych ani ze środków Narodowego Funduszu Zdrowia czy zakładowego funduszu świadczeń socjalnych.
- Ulga internetowa wiąże się z używaniem internetu i wymaga od podatnika posiadania dokumentów potwierdzających poniesione wydatki na ten cel, ze wskazaniem sprzedawcy, nabywcy, przedmiotu nabycia oraz kwoty zapłaty – przypomina Krzysztof Koniewski.
Z przepisów wynika, że podatnicy mogą odliczyć od dochodu poniesione przez siebie wydatki z tytułu użytkowania internetu, w wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 760 zł. Ulgę na internet można odliczyć tylko w dwóch następujących po sobie latach, jeżeli w okresie poprzedzającym te lata nie korzystano z tego odliczenia.
Odliczenie wydatków na internet w ramach ulgi w PIT - cały czas możliwe >>
Kolejną możliwością zmniejszenia obciążenia podatkowego jest ulga prorodzinna, zależna od liczby dzieci. W przypadku dziecka małoletniego, obok aktu urodzenia, konieczne jest posiadanie dokumentów potwierdzających sprawowanie opieki nad dzieckiem (w tym zaświadczenia lub orzeczenia sądowe). Natomiast w przypadku dzieci pełnoletnich określonych w art. 6 ust. 4 pkt 2 i 3 ustawy o PIT, ulga dotyczy dzieci pozostających na utrzymaniu podatnika w związku z wykonywaniem ciążącego na podatniku obowiązku alimentacyjnego lub w związku ze sprawowaniem funkcji rodziny zastępczej. Poza dokumentami potwierdzającymi utrzymywanie dziecka konieczne jest posiadanie m.in. zaświadczenie o uczęszczaniu pełnoletniego dziecka do szkoły.
Czytaj w LEX: Ulga na dzieci na przykładach >
Rozliczając PIT za 2022 rok podatnicy kolejny już raz mają także możliwość skorzystania z nowej ulgi termomodernizacyjnej. Pozwala ona na odliczenie od podstawy opodatkowania do 53 tys. zł wydatków poniesionych przez podatnika na wszystkie realizowane przedsięwzięcia termomodernizacyjne we wszystkich posiadanych lub współposiadanych przez niego budynkach kwalifikujących się do ulgi.
Z ulgi może skorzystać, podatnik, który jest właścicielem lub współwłaścicielem budynków mieszkalnych jednorodzinnych do których zgodnie z prawem budowlanym zaliczają się m.in. domy jednorodzinne, bliźniaki czy budynki w zabudowie szeregowej. Co ważne, przepisy dopuszczają, żeby w takim budynku były wydzielone nie więcej niż dwa odrębne lokale mieszkalne lub jeden lokal mieszkalny oraz lokal użytkowy, którego powierzchnia nie przekracza 30 proc. całej powierzchni budynku.
- Właściciel takiej nieruchomości, aby skorzystać z ulgi termomodernizacyjnej musi ponieść wydatki na materiały budowlane, urządzenia i usługi związane z realizacją przedsięwzięcia termomodernizacyjnego, które musi się zakończyć w okresie trzech kolejnych lat licząc od roku, w którym został poniesiony pierwszy wydatek – tłumaczy Paweł Majewski, menedżer w zespole ds. PIT w KPMG w Polsce.
Do przedsięwzięć termomodernizacyjnych, zgodnie z przepisami można zaliczyć m.in.:
Jak podkreśla Paweł Majewski, z ulgi termomodernizacyjnej skorzystać mogą podatnicy opodatkowujący swoje dochody według skali podatkowej lub według jednolitej 19-proc. stawki podatku oraz opłacający ryczałt od przychodów ewidencjonowanych.
Odliczenia dokonuje się w zeznaniu składanym za rok podatkowy, w którym poniesiono wydatki. Paweł Majewski wyjaśnia, że kwota odliczenia nieznajdująca pokrycia w rocznym dochodzie podatnika podlega odliczeniu w kolejnych latach, nie dłużej jednak niż przez sześć lat, licząc od końca roku podatkowego, w którym poniesiono pierwszy wydatek.
Czytaj w LEX: Ulga termomodernizacyjna na przykładach >
Zobacz procedurę w LEX: Ulga termomodernizacyjna – warunki >
Roczny podatek można także obniżyć o wpłaty dokonane na indywidualne konta zabezpieczenia emerytalnego (IKZE). Zgodnie z przepisami roczne wpłaty na konta nie mogą przekroczyć maksymalnego limitu. Roczna suma wpłat na IKZE nie może przekroczyć 1,2-tności przeciętnego prognozowanego wynagrodzenia miesięcznego – w 2022 r. limit wpłat wynosi 10 659,60 zł. Wpłaty na IKZE odlicza się od podstawy opodatkowania.
Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów LEX jest zależny od posiadanych licencji.
