Odpowiedź:

Limit płatności gotówkowych ma zastosowanie do pożyczki udzielonej spółce przez jej wspólnika, jeśli wspólnik ten jest przedsiębiorcą. Tym niemniej, wypłata kwoty pożyczki w gotówce nie będzie miała zastosowania do możliwości zaliczenia wypłacanych odsetek do kosztów uzyskania przychodów. Limit płatności gotówkowych w odniesieniu do płatności odsetek odnosi się do łącznej kwoty odsetek. Jeśli łączna kwota odsetek nie będzie przekraczać 15.000 zł, to limit płatności gotówkowych nie będzie miał zastosowania, nawet jeśli kwota pożyczki została wypłacona w gotówce.

Uzasadnienie:

Zgodnie z art. 15d ustawy z 15.02.1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1888 ze zm.) – dalej u.p.d.o.p., podatnicy prowadzący pozarolniczą działalność gospodarczą nie zaliczają do kosztów uzyskania przychodów kosztu w tej części, w jakiej płatność dotycząca transakcji określonej w art. 22 ustawy z 2.07.2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2016 r. poz. 1829 ze zm.) została dokonana bez pośrednictwa rachunku płatniczego.
Przepisy u.p.d.o.p. ograniczają zatem możliwość odliczenia kosztów podatkowych w części, w jakiej płatność powinna zostać dokonana za pośrednictwem rachunku płatniczego, a została wykonana bez tego rachunku.

Zgodnie z art. 22 ustawy z 2.07.2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej - dalej u.s.d.g., dokonywanie lub przyjmowanie płatności związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą następuje za pośrednictwem rachunku płatniczego przedsiębiorcy, w każdym przypadku gdy:
1) stroną transakcji, z której wynika płatność, jest inny przedsiębiorca oraz
2) jednorazowa wartość transakcji, bez względu na liczbę wynikających z niej płatności, przekracza równowartość 15.000 zł, przy czym transakcje w walutach obcych przelicza się na złote według kursu średniego walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień dokonania transakcji.

Obowiązek płatności za pośrednictwem rachunku płatniczego w świetle u.s.d.g. obowiązuje zatem gdy spełnione są kumulatywnie obydwa warunki: drugą stroną transakcji jest przedsiębiorca oraz przekroczony jest limit płatności gotówkowych.

Z przedstawionego pytania nie wynika, czy wspólnik, który udzielił pożyczki, jest przedsiębiorcą. Jeśli wspólnik ten nie jest przedsiębiorcą, ograniczenia art. 15d u.p.d.o.p. nie będą miały zastosowania do płatności dokonywanych na jego rzecz.
Natomiast jeśli wspólnik jest przedsiębiorcą, obowiązek płatności za pośrednictwem rachunku płatniczego przedsiębiorcy będzie miał zastosowanie, jeśli zostanie przekroczona wartość transakcji.
W sytuacji opisanej w pytaniu mamy do czynienia z sytuacją o tyle specyficzną, że płatność dokonywana w związku z wykonaniem umowy pożyczki (tj. pożyczeniem pieniędzy) nie kreuje kosztów uzyskania przychodów. Kwoty pożyczane nie są kosztem uzyskania przychodów. Limit płatności gotówkowych odnosi się natomiast do płatności odsetek. Sam fakt udzielenia pożyczki w gotówce nie wpływa na kwalifikację odsetek od pożyczki jako kosztów podatkowych. Jeśli więc łączna kwota odsetek nie będzie przekraczać 15.000 zł, to limit płatności gotówkowych nie będzie miał zastosowania, nawet jeśli kwota pożyczki została wypłacona w gotówce.

Tym niemniej należy zwrócić uwagę, iż umowa pożyczki jest niewątpliwie „transakcją” w rozumieniu u.s.d.g. i – jeśli wspólnikiem jest przedsiębiorca – wypłata kwoty pożyczki powinna zostać wypłacona za pośrednictwem rachunku bankowego. Wypłata kwoty pożyczki w gotówce narusza przepisy u.s.d.g.

Podsumowując, limit płatności gotówkowych ma na gruncie u.s.d.g. zastosowanie do pożyczki udzielonej spółce przez jej wspólnika, jeśli wspólnik jest przedsiębiorcą. Tym niemniej, wypłata kwoty pożyczki w gotówce nie będzie miała zastosowania do możliwości zaliczenia wypłacanych odsetek do kosztów uzyskania przychodów. Limit płatności gotówkowych w odniesieniu do płatności odsetek odnosi się do łącznej kwoty odsetek.

Magda Olszewska, autorka współpracuje z publikacją Vademecum Głównego Księgowego
Odpowiedzi udzielono 26.04.2017 r.
 

Więcej informacji i narzędzi znajdziesz w programie
Vademecum Głównego Księgowego
Bądź na bieżąco ze zmianami prawnymi i korzystaj z aktualnych materiałów