Rok 2024 przyniósł w końcu spadki w produkcji prawa w Polsce. W polskiej legislacji wciąż jednak wiele jest do poprawy. Wśród przykładów można wskazać choćby nieżyciowe przepisy w sprawach cywilnych dla pełnomocników z urzędu, specustawę drogową, która stała się regułą, zamiast wyjątkiem, czy martwe przepisy dotyczące egzekwowania zakazu posiadania zwierząt. Punktujemy je w raporcie "Poprawmy prawo".

W ramach współpracy opracowaliśmy dwa scenariusze lekcji oraz uzgodniliśmy stworzenie systemu komunikacji, który ułatwia organizowanie spotkań i odpowiadanie na zapotrzebowanie szkół. To jednak tylko część działań. Każda z organizacji podejmuje własne inicjatywy, często przy wsparciu i współpracy z innymi. Nasza Fundacja koordynuje blisko 200 wydarzeń w całym kraju - mówi Elżbieta Piotrowska-Albin, wiceprezeska Fundacji Edukacji Prawnej Iustitia.

Oceny zachowania od lat bywają przedmiotem gorącej dyskusji - pojawiają się głosy, że należy je zlikwidować albo zamienić na opisowe, bo nie da się sprowadzić oceny ucznia do jednego słowa. Obecny, punktowy system uderza zwłaszcza w uczniów ze specjalnymi potrzebami. Resort edukacji ma jednak całkowicie nowy pomysł - ocenę ma zastąpić opis rozwojowy, współtworzony przez ucznia.

Międzynarodowy Fundusz Wyszehradzki ogłosił nabór do programu „Generacja V4”, który wspiera współpracę młodzieży z krajów Grupy Wyszehradzkiej i ich sąsiadów. Organizacje mogą ubiegać się o granty do 10 tys. euro na projekty obejmujące wymianę młodzieżową, wspólne wydarzenia i działania edukacyjne. Czas na rejestrację projektu w systemie online mija na dwa tygodnie przed terminem składania wniosków.

Większość dyrektorów szkół niepublicznych przypuszcza, że w kolejnych miesiącach sytuacja w oświacie nie ulegnie zmianie. Mają zastrzeżenia m.in. do kierunku i sposobu wprowadzania zmian w szkołach, a także obawy związane z nowymi postulatami samorządów, dotyczącymi finansowania niepublicznej oświaty.

Ministerstwo Rodziny rozważa wprowadzenie edukacji o systemie ubezpieczeń społecznych do szkół. Wiceminister polityki społecznej, Sebastian Gajewski, poinformował w odpowiedzi na interpelację poselską, że wystąpił do MEN z propozycją uwzględnienia tego tematu w programach nauczania.

Egzaminy zawodowe i potwierdzające kwalifikacje w zawodzie będą przeprowadzane przy pomocy specjalnego systemu, stąd konieczność określenia, jak będzie wyglądało przekazywanie do niego danych. MEN przygotował rozporządzenie określające zasady przekazywania danych, organizacji egzaminów i sposobu ich przeprowadzania w nowym systemie.

Związki zrzeszające nauczycieli chcą poszerzenia grupy uprawnionych do świadczeń kompensacyjnych, które są odpowiednikiem emerytur pomostowych i obniżenia wieku, w którym można z nich skorzystać. Postulaty te przedstawiły na początku lipca br. na spotkaniu zespołu ds. pragmatyki zawodowej nauczycieli. Apelują o rozpoczęcie prac legislacyjnych.

Dochodzenie alimentów od dziadków jest możliwe, ale często utrudnione. W takich sprawach należy wnikliwie przeanalizować w szczególności to, czy uprawniony wnuczek znajduje się w niedostatku. Z tego względu dochodzenie świadczeń od dziadków w postępowaniu uproszczonym, czyli szybkim trybem, wydaje się niemożliwe. Jednak na ostateczną odpowiedź należy poczekać, bo wkrótce Sąd Najwyższy wyda w tej sprawie uchwałę.

Uczeń, który ukończył szkołę ponadpodstawową przed ukończeniem 18. roku życia, może również spełniać obowiązek nauki m.in. przez uczęszczanie na praktykę absolwencką. Umowa z takim niepełnoletnim praktykantem będzie mogła być zawarta na okres nie dłuższy niż do ukończenia przez niego 18. roku życia, a podmiotowi przyjmującemu na praktykę będącemu pracodawcą, który zawarł z nim umowę, będzie przysługiwało dofinansowanie kosztów praktyki w wysokości 250 zł za każdy pełny miesiąc praktyki.

Czy rodzic może załatwić dziecku lepszą ocenę? W większości przypadków raczej nie, są jednak tacy, którzy tak uważają i w szkole swojego dziecka spędzają więcej czasu niż ono samo. Choć szkoła, a co za tym idzie, nauczyciele muszą dbać o dobrą współpracę z rodzicami, równie ważne jest stworzenie zasad, według których ma odbywać się kontakt rodzica i nauczyciela.

Rozmowa o specyfice zawodów prawniczych, wykład o blaskach i cieniach sztucznej inteligencji, a także symulacja posiedzenia aresztowego - zainaugurowały Dzień Edukacji Prawnej 14 marca, 2025 r. Z ekspertami na Wydziale Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego, miała okazję spotkać się młodzież ze szkół średnich.

Około 90 proc. sądów podejmuje działania z zakresu edukacji prawnej, skierowane głównie do uczniów szkół podstawowych i ponadpodstawowych, a w dalszej kolejności do przedszkoli i studentów. Najbardziej aktywne w tym zakresie są sądy okręgowe i rejonowe. Od stycznia 2023 r. do września 2024 r. w tego typu inicjatywach brało udział ponad 106 tys. osób. Sądom brakuje jednak koordynatorów, wystandaryzowanych materiałów oraz scenariuszy służących do celów edukacyjnych - wynika z raportu „Edukacja prawna w sądach - stan obecny. Wyniki badania ankietowego prezesów sądów powszechnych”.

IX Dzień Edukacji Prawnej to ponad sto różnorodnych inicjatyw edukacyjnych skierowanych do młodzieży, organizowanych przez sędziów z całej Polski. W tym roku wydarzenie trwa przez cały marzec i angażuje blisko 20 oddziałów SSP Iustitia, które wraz z przedstawicielami samorządów prawniczych i Ministerstwa Sprawiedliwości dążą do kształtowania świadomości obywatelskiej już od najmłodszych lat.

Przepisy przyznają nauczycielowi taką samą ochronę, jak funkcjonariuszowi publicznemu, co oznacza, że znieważenie go lub naruszenie jego nietykalności osobistej jest przestępstwem ściganym z oskarżenia publicznego. Pedagog ma też prawo interweniować, w sytuacji, gdy uczniom grozi bezpośrednie niebezpieczeństwo - np. gdy na przerwie dochodzi do bójki.

W latach 2022-2024 unieważniano statuty młodzieżowych rad gmin za naruszenia prawa, nadal w wielu gminach na terenie kraju takie statuty zawierają nieprawidłowe zapisy. Samorządy nie aktualizują statutów, mimo dostępnych wzorów i wytycznych, tłumacząc to brakiem interwencji ze strony organów nadzoru.

Dane osobowe dotyczące zdrowia, w tym zdrowia psychofizycznego, jako dane wrażliwe podlegają szczególnej ochronie prawnej – zwraca uwagę Mirosław Wróblewski, prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych (PUODO). Zaproponował, by edukacja zdrowotna w szkole uwzględniała także wiedzę o znaczeniu danych osobowych, w tym danych o zdrowiu.

Niż demograficzny jest faktem, ale uderza nierównomiernie - problem dotyka przede wszystkim szkół w mniejszych miejscowościach, gdzie zwyczajnie brakuje uczniów, co zwiększa koszty prowadzenia placówki. Część samorządów chce połączyć siły i wspólnie finansować prowadzenie szkoły - według resortu edukacji nic nie stoi na przeszkodzie.

Minister edukacji Barbara Nowacka podpisała 6 marca br. projekty rozporządzeń w sprawie podstawy programowej przedmiotów: edukacja obywatelska i edukacja zdrowotna. Oba będą nauczane w szkołach od 1 września 2025 roku. Edukacja zdrowotna od najbliższego roku szkolnego zastąpi wychowanie do życia w rodzinie, będzie jednak nieobowiązkowa.

Sejm wrócił do prac nad projektem nowelizacji Karty Nauczyciela, który zakłada powiązanie nauczycielskich wynagrodzeń ze średnią pensją w gospodarce odbędą się w komisji edukacji. Projekt przygotował Związek Nauczycielstwa Polskiego, ale do Sejmu trafił jako inicjatywa obywatelska. Dwa lata przeleżał w Sejmowej zamrażarce, a po zmianie władzy kolejny rok utknął na etapie prac w komisjach.